Một đêm mất ngủ, vài lần chuột rút hay thức dậy đi vệ sinh thường được cho là do tuổi tác, căng thẳng hoặc uống nhiều nước trước khi ngủ. Tuy nhiên, bác sĩ Frita McRae Fisher, chuyên gia thận học tại Midtown Atlanta Nephrology (phòng khám chuyên khoa thận tại Mỹ), cho biết một số thay đổi rõ hơn về đêm cũng có thể liên quan đến bệnh thận.
5 dấu hiệu của bệnh thận có thể xuất hiện vào buổi tối
1. Thường xuyên thức giấc để đi tiểu
Ở người khỏe mạnh, thận có khả năng cô đặc nước tiểu vào ban đêm, giúp hạn chế việc phải thức dậy đi vệ sinh. Khi khả năng này suy giảm, lượng nước tiểu có thể nhiều và loãng hơn.
Bác sĩ Frita cho biết: “Nếu bạn phải thức dậy 2, 3, 4 hay 5 lần mỗi đêm và đây là sự gia tăng so với thói quen trước đó, tình trạng này đáng được chú ý”.
Quỹ Thận Quốc gia Mỹ cũng xếp tiểu nhiều về đêm vào nhóm biểu hiện có thể gặp ở người bệnh thận. Tuy nhiên, Cleveland Clinic lưu ý tiểu đêm còn có thể liên quan đến tiểu đường, bệnh tim, phì đại tuyến tiền liệt, nhiễm trùng tiết niệu, thuốc lợi tiểu hoặc ngưng thở khi ngủ.
2. Hai chân bứt rứt khi nằm ngủ
Cảm giác tê ran, khó chịu, liên tục muốn cử động chân và chỉ đỡ khi đi lại có thể là hội chứng chân không yên.
Theo Mayo Clinic, tình trạng này thường rõ hơn vào chiều tối và ban đêm. Bệnh thận mạn là một trong những vấn đề sức khỏe có thể liên quan đến hội chứng này.
Bác sĩ Frita giải thích người mắc bệnh thận có thể giảm sản xuất erythropoietin - hormone hỗ trợ quá trình tạo hồng cầu - đồng thời gặp tình trạng tích tụ chất thải trong cơ thể. Những yếu tố này có thể góp phần gây thiếu máu và hội chứng chân không yên.
3. Chuột rút chân dữ dội giữa đêm
Chuột rút ở bắp chân hoặc bàn chân có thể khiến người bệnh tỉnh giấc vì đau.
“Tôi không nói đến một cơn chuột rút thông thường có thể đi lại vài bước là hết, mà là những cơn co rút dữ dội kéo dài nhiều phút, thậm chí khiến chân đau hàng giờ sau đó”, bác sĩ Frita mô tả.
Thận giúp duy trì cân bằng kali, canxi, phốt pho và nhiều chất điện giải khác. Khi chức năng thận suy giảm, sự mất cân bằng này có thể ảnh hưởng tới hoạt động của cơ.
Quỹ Thận Quốc gia Mỹ cho biết chuột rút có thể xuất hiện ở người bệnh thận mạn tiến triển, song mất nước, vận động quá sức và nhiều nguyên nhân khác cũng có thể gây tình trạng tương tự.
4. Ngứa dữ dội, dai dẳng
Ngứa thường khiến nhiều người nghĩ đến dị ứng hoặc bệnh ngoài da. Tuy nhiên, ở bệnh thận mạn tiến triển, ngứa có thể liên quan đến những thay đổi về chất thải, khoáng chất và hoạt động thần kinh trong cơ thể.
Bác sĩ Frita cho biết bà từng gặp những bệnh nhân “gãi đến mức để lại dấu trên da nhưng vẫn không thể giảm ngứa”.
Quỹ Thận Quốc gia Mỹ gọi đây là ngứa liên quan đến bệnh thận mạn. Tình trạng thường gặp hơn ở bệnh thận tiến triển hoặc giai đoạn cuối và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ.
5. Buồn nôn vào ban đêm hoặc khi mới thức dậy
Khi chức năng lọc của thận suy giảm nghiêm trọng, chất thải có thể tích tụ trong máu, gây buồn nôn, nôn hoặc chán ăn.
Theo bác sĩ Frita, một số người nhận thấy cảm giác buồn nôn rõ hơn vào ban đêm hoặc ngay sau khi thức dậy. Quỹ Thận Quốc gia Mỹ cũng liệt kê buồn nôn và giảm cảm giác thèm ăn trong nhóm biểu hiện có thể gặp ở bệnh thận mạn giai đoạn nặng.
Tuy nhiên, buồn nôn còn có thể do bệnh tiêu hóa, thuốc, nhiễm trùng và nhiều nguyên nhân khác.
Có những dấu hiệu trên, nên kiểm tra gì?
Nếu các triệu chứng mới xuất hiện, kéo dài hoặc ngày càng nặng, người bệnh nên đi khám, đặc biệt nếu có tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh thận.
Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, hai xét nghiệm quan trọng để đánh giá bệnh thận mạn là eGFR và uACR. eGFR giúp ước tính khả năng lọc của thận từ creatinine máu, còn uACR phát hiện albumin rò rỉ vào nước tiểu - dấu hiệu tổn thương thận.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm điện giải, canxi, phốt pho, công thức máu hoặc siêu âm.
Quan trọng nhất, các triệu chứng kể trên chỉ mang tính cảnh báo. Muốn biết chính xác chức năng thận có vấn đề hay không, người bệnh cần được thăm khám và làm xét nghiệm phù hợp.
Lam Chi
Nguồn: Midtown Nephrology
