Khu nhà cổ nặng 7.500 tấn bất ngờ "biết đi"
Từ ngày 19/5 đến 7/6/2025, truyền thông Trung Quốc ghi nhận một màn di chuyển công trình khiến nhiều người không khỏi kinh ngạc tại Thượng Hải. Nhân vật chính trong câu chuyện này là khu nhà cổ Hoa Nghiêm Lý, nằm trong khu Trương Viên, quận Tĩnh An, Thượng Hải.
Theo Tân Hoa Xã, Hoa Nghiêm Lý là một cụm kiến trúc Thạch Khố Môn được xây dựng vào khoảng thập niên 1920 - 1930. Khu nhà gồm 3 tòa nhà kết cấu gạch - gỗ, tổng diện tích sàn khoảng 4.030m², nặng xấp xỉ 7.500 tấn. Đây được xem là dự án "quy vị" cụm kiến trúc Thạch Khố Môn có quy mô lớn nhất tại Trung Quốc hiện nay.
Không phá dỡ, không tháo rời, một khu nhà cổ nặng hàng nghìn tấn ở Thượng Hải đã được di chuyển nguyên vẹn bằng cách ít ai ngờ tới. (Ảnh: CCTV)
Điều gây chú ý là thay vì phá dỡ rồi phục dựng, các kỹ sư đã lựa chọn phương án di chuyển nguyên khối khu nhà. Nhìn từ bên ngoài, cả khối công trình đồ sộ như bất ngờ "biến mất" khỏi vị trí cũ rồi từ từ trở lại đúng chỗ ban đầu, tạo nên cảnh tượng được cư dân mạng ví như màn ra tay của "thần đèn" thời hiện đại.
Thực tế, để phục vụ quá trình cải tạo đô thị và phát triển không gian ngầm tại khu Trương Viên, một số công trình lịch sử tại đây đã từng được di dời tạm thời. Riêng Hoa Nghiêm Lý là cụm nhà có quy mô lớn, lại mang giá trị kiến trúc và lịch sử nên việc dịch chuyển đòi hỏi độ chính xác rất cao.
Bí mật nằm dưới chân công trình
Đằng sau màn "thần đèn" gây choáng này không phải phép màu, mà là hệ thống công nghệ đặc biệt. Theo China Daily, quá trình đưa khu nhà Hoa Nghiêm Lý trở lại vị trí cũ bắt đầu từ ngày 19/5/2025. Công trình được hỗ trợ bởi 432 robot di chuyển bước nhỏ, hoạt động đồng bộ bên dưới khối nhà khổng lồ.
Công trình được hỗ trợ bởi 432 robot di chuyển bước nhỏ, hoạt động đồng bộ bên dưới khối nhà khổng lồ. (Ảnh: CCTV)
Những robot này có nhiệm vụ nâng đỡ, giữ cân bằng và giúp khu nhà "đi" từng đoạn ngắn với tốc độ trung bình khoảng 10m mỗi ngày. Cách vận hành được ví như nhiều "chân máy" cùng phối hợp, luân phiên chịu tải và di chuyển để toàn bộ khối kiến trúc không bị xô lệch.
Theo CCTV, đến ngày 7/6/2025, khu nhà Hoa Nghiêm Lý đã hoàn tất việc trở lại vị trí cũ. Hình ảnh tua nhanh quá trình di chuyển cho thấy cả cụm kiến trúc nặng hàng nghìn tấn dần dịch chuyển trên mặt bằng công trường, tạo cảm giác như một khu nhà cổ đang "đi bộ" giữa lòng thành phố.
Những robot này có nhiệm vụ nâng đỡ, giữ cân bằng và giúp khu nhà "đi" từng đoạn ngắn với tốc độ trung bình khoảng 10m mỗi ngày. (Ảnh: CCTV)
Đây cũng là lý do sự việc nhanh chóng gây sốt trên mạng xã hội. Nhiều người gọi đây là "thần đèn Trung Quốc", trong khi một số bình luận khác ví đội ngũ kỹ sư đứng sau dự án như những "pháp sư" của ngành xây dựng hiện đại. Dù cách gọi mang tính vui vẻ, dự án này cho thấy khả năng kết hợp giữa kỹ thuật xây dựng, robot và bảo tồn di sản trong bối cảnh đô thị ngày càng chật chội.
Bảo tồn di sản trong lòng đô thị hiện đại
Trương Viên là một khu vực có lịch sử hơn 140 năm tại Thượng Hải, từng được gọi là "đệ nhất danh viên trên biển". Nơi đây lưu giữ nhiều công trình Thạch Khố Môn, kiểu kiến trúc kết hợp giữa nhà phố phương Tây và sân trong truyền thống Trung Hoa, gắn liền với đời sống đô thị Thượng Hải trong nhiều thập kỷ.
Theo thông tin từ chính quyền quận Tĩnh An, sau khi khu nhà Hoa Nghiêm Lý trở lại vị trí cũ, dự án sẽ tiếp tục triển khai phát triển không gian ngầm 3 tầng tại khu Trương Viên. Khu vực này dự kiến có thêm không gian văn hóa, thương mại, bãi đỗ xe và kết nối với các tuyến metro 2, 12, 13 tại khu vực Nam Kinh Tây Lộ.
Điểm đáng chú ý của dự án nằm ở cách xử lý bài toán tưởng chừng mâu thuẫn: vừa cải tạo, phát triển không gian đô thị hiện đại, vừa giữ lại nguyên vẹn các công trình lịch sử. Thay vì chọn cách phá bỏ những khu nhà cũ để lấy mặt bằng, Thượng Hải đã sử dụng công nghệ để "nhường chỗ tạm thời" cho công trình ngầm, sau đó đưa di sản trở lại đúng vị trí ban đầu.
Thay vì chọn cách phá bỏ những khu nhà cũ để lấy mặt bằng, Thượng Hải đã sử dụng công nghệ để "nhường chỗ tạm thời" cho công trình ngầm, sau đó đưa di sản trở lại đúng vị trí ban đầu. (Ảnh: CCTV)
Với nhiều người, hình ảnh một khu nhà nặng 7.500 tấn được di chuyển nguyên vẹn có thể giống một màn trình diễn khó tin. Nhưng với giới xây dựng, đây là ví dụ rõ nét cho xu hướng cải tạo đô thị kiểu mới: không chỉ xây cao hơn, sâu hơn, hiện đại hơn, mà còn phải tìm cách giữ lại ký ức của thành phố.
Chính vì vậy, câu chuyện về khu nhà Hoa Nghiêm Lý không chỉ gây chú ý bởi con số 7.500 tấn hay 432 robot mini. Điều khiến công trình này được nhắc tới nhiều hơn nằm ở thông điệp phía sau: khi công nghệ đủ chính xác và được dùng đúng cách, ngay cả những khu nhà cổ tưởng như bất động cũng có thể được "đánh thức", dịch chuyển và bảo tồn nguyên vẹn giữa nhịp phát triển chóng mặt của đô thị hiện đại.
Nguyệt Phạm (Theo China News, China Daily, Cyol)
