Những ngày gần đây, cộng đồng mạng bất ngờ đào lại và thảo luận liên tục về phân cảnh giường chiếu của Trương Bá Chi trong bộ phim điện ảnh Vô Cực.
Điều khiến công chúng không ngừng bàn tán không chỉ nằm ở việc cảnh quay táo bạo ra sao, mà là tấm nhãn dán phân loại mức IIB của Cục Kiểm duyệt Điện ảnh Hong Kong năm xưa, đi kèm phát ngôn thẳng thắn đến mức chấn động của Trương Bá Chi. Cô nói: "Tôi coi đó như một cuộc vận động trên giường". Sau 21 năm, việc đoạn ký ức này bị lật lại đã tạo nên một cơn sốt đầy suy ngẫm cho giới mộ điệu.
Phân cảnh gây tranh cãi của bom tấn Vô Cực (2005)
Nhìn lại thời điểm năm 2005, Vô Cực ra mắt khán giả khi dòng phim thương mại bom tấn Hoa ngữ vừa mới được khởi động. Tác phẩm sở hữu dàn hình mẫu đỉnh cao lúc bấy giờ gồm đạo diễn lừng danh Trần Khải Ca cùng các siêu sao: Trương Bá Chi, nam tài tử Nhật Bản Sanada Hiroyuki, tài tử Hàn Quốc Jang Dong-gun và Lưu Diệp.
Dù tác phẩm gặp nhiều trắc trở, kịch bản lẫn lời thoại bị chỉ trích không ít, nhưng phân cảnh tình cảm giữa Trương Bá Chi và Jang Dong-gun vẫn trụ vững trong danh sách thảo luận suốt hai mươi năm qua, góp phần kéo dài sức hút cho bộ phim.
Trong hệ thống phân loại phim của Hong Kong (bắt đầu áp dụng từ năm 1988), nhãn IIB dành cho các nội dung không phù hợp với trẻ em và thanh thiếu niên. Đây tuy chưa phải mức giới hạn cao nhất như phim cấp ba (phim người lớn), nhưng đủ để phản ánh độ mạnh của cảnh quay này.
Thời điểm đó, phía đoàn phim giải thích rằng phân cảnh là bắt buộc để thúc đẩy cốt truyện và không hề lộ điểm nhạy cảm. Dù đã thương thảo nhiều lần với cơ quan kiểm duyệt, nhãn phim vẫn không được hạ xuống. Thậm chí, khi trailer được chiếu tại sảnh rạp cũng đã phải cắt bỏ bớt — một điều cực kỳ hiếm thấy tại thị trường phim Hong Kong năm 2005.
Sự thẳng thắn phá vỡ bộ lọc "ngọc nữ" của Trương Bá Chi
Điều thực sự khiến câu chuyện này còn nguyên giá trị sau hai thập kỷ chính là cuộc phỏng vấn năm đó của Trương Bá Chi. Thay vì sử dụng những văn mẫu chính thống kiểu "kính nghiệp" hay tự biến mình thành người hy sinh vì nghệ thuật, nàng đại mỹ nhân trực tiếp tuyên bố bản thân hoàn thành cảnh quay bằng cách "coi đó như một cuộc vận động trên giường".
Câu nói này từng bị truyền thông Hong Kong phóng đại trên các tiêu đề thời điểm đó, và đến nay vẫn đầy sức tác động nhờ sự bộc trực, không né tránh — đối lập hoàn toàn với sự cẩn trọng, dè dặt của các diễn viên hiện tại khi đối diện trước ống kính.
Sự thẳng thắn này bắt nguồn từ việc Trương Bá Chi vốn bị đặt vào hệ sinh thái "ngọc nữ" ngay từ khi ra mắt. Từ công ty đĩa hát, đoàn phim, show giải trí cho đến các bộ ảnh, tất cả đều tập trung xây dựng hình tượng thanh thuần cho cô. Sự xuất hiện của Vô Cực đã xé toạc một góc của lớp màng lọc này, buộc khán giả phải tiến thêm một bước dài trong giới hạn chấp nhận. Sự tương phản đó đã làm bùng nổ các tạp chí lá cải lúc bấy giờ, biến từ khóa "táo bạo" gắn liền với tên tuổi của cô suốt nhiều năm.
Về mặt ngôn ngữ điện ảnh, phân cảnh này không sử dụng các góc máy đánh lừa, không cắt dựng quá nhanh để che giấu và không trùm chăn kín đầu diễn viên để đối phó với người xem, mà đẩy trọn vẹn sự căng thẳng cảm xúc của hai nhân vật.
Đối chiếu với bối cảnh điện ảnh thời kỳ hiện tại
Trong bối cảnh ngành phim hiện nay, các cảnh thân mật đều được lên kế hoạch chặt chẽ bởi điều phối viên cảnh nóng, chi tiết theo từng khung hình và bổ sung bằng diễn viên đóng thế để bảo vệ an toàn cho nghệ sĩ.
Giới phim ảnh Hoa ngữ hiện đang thảo luận sôi nổi về một làn sóng giới hạn kiểm duyệt mới. Một vài bộ phim chiếu mạng đã bị Tổng cục Quảng bá Phát thanh Truyền hình Quốc gia Trung Quốc (NRTA) yêu cầu cắt bỏ và biên tập lại các cảnh thân mật. Việc kiểm duyệt nội dung nghe nhìn trực tuyến ngày càng chi tiết, thậm chí thời lượng cảnh hôn cũng có những ranh giới tham chiếu không chính thức.
Nhìn lại phân cảnh trong Vô Cực từ bối cảnh hiện tại, nhiều người mới nhận ra biên giới biểu đạt của phim ảnh Hoa ngữ trong 20 năm qua đã trải qua một sự thu hẹp gần như không thể đảo ngược.
Phát ngôn "vận động trên giường" của Trương Bá Chi khi đặt vào ngữ cảnh hiện nay không chỉ là chuyện phiếm giải trí. Nó chạm đến một vấn đề thực tế: Liệu diễn viên có thể trò chuyện về công việc của mình một cách thẳng thắn, không qua bộ lọc của các bài PR hay công ty quản lý hay không?
Ngày nay, hầu hết các bài phỏng vấn ngôi sao đều phải qua kiểm duyệt gắt gao của đội ngũ ê-kíp. Việc được nghe một nghệ sĩ mô tả quá trình quay phim trực diện như vậy đã trở thành một "bản mẫu" thuộc về thời đại trước.
Bảo Lâm
