Một đoạn video ghi lại cảnh người chen kín trước cửa toa tàu ở Nhật Bản gần đây đã khiến nhiều người xem sững lại. Trong khung hình, toa tàu đã chật cứng nhưng vẫn có thêm vài người cố lách vào, có người gần như phải bám chặt vào cửa, trong khi một số khác đành bất lực bước ra. Cảm giác chung sau khi xem xong là sửng sốt: biết Nhật Bản đông đúc, nhưng không nghĩ cảnh tượng ở ga tàu điện giờ cao điểm lại có thể ngột ngạt đến vậy.
Với nhiều du khách, Nhật Bản thường gắn với hoa anh đào, phố mua sắm, những khu phố sạch sẽ và nhịp sống trật tự. Thế nhưng phía sau bức tranh quen thuộc ấy còn có một lát cắt rất khác: những nhà ga khổng lồ mỗi sáng đón hàng dòng người cuộn chảy, tạo nên một cảnh tượng vừa choáng ngợp vừa khó rời mắt. Đó cũng là lý do những video quay tại ga tàu điện Tokyo, Shinjuku hay Ikebukuro thường dễ gây bùng nổ trên mạng xã hội.
Do quá đông người, cánh cửa tàu điện không thể đóng lại (Ảnh cắt từ video trên X)
Một “biển người” giữa lòng đô thị hiện đại
Cảm giác choáng váng mà các đoạn clip mang lại thực ra không hề cường điệu. Tokyo Metro cho biết mạng lưới của họ hiện có 180 ga, tổng chiều dài khai thác 195 km và lượng khách trung bình đạt 6,84 triệu lượt mỗi ngày trong năm tài khóa 2024. Doanh nghiệp này cũng tự mô tả mình là phần lõi của mạng lưới đường sắt đô thị Tokyo, phục vụ chủ yếu 23 quận trung tâm và kết nối trực tiếp với nhiều tuyến ngoại ô.
Nhìn rộng hơn, đường sắt ở Nhật Bản không chỉ là một lựa chọn đi lại, mà là xương sống của đời sống đô thị. Fact Book 2025 của JR East cho thấy tỷ trọng chuyến đi bằng đường sắt trong ngày thường ở vùng Tokyo vào khoảng 36%, tại Osaka là 32% và Nagoya là 19%. Khi một lượng rất lớn người dân cùng dựa vào một hệ thống giao thông, áp lực dồn lên các ga trung chuyển vào buổi sáng là điều gần như khó tránh.
Câu chuyện không chỉ nằm ở việc đông người, mà còn ở cách dòng người ấy bị nén lại trong một khoảng thời gian rất ngắn. Phần lớn người đi làm, đi học đều cùng di chuyển vào buổi sáng, từ khu dân cư phía ngoài đổ vào lõi đô thị. Theo số liệu mới nhất của Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản, mức chen chúc trung bình trong 1 giờ đông nhất của năm tài khóa 2024 đạt 139% ở vùng Tokyo, 116% ở vùng Osaka và 126% ở vùng Nagoya. Trong ba đại đô thị, Tokyo vẫn là nơi chịu áp lực lớn nhất.
Cảnh đông đúc thường thấy ở những ga tàu ở Tokyo Nhật Bản (Ảnh Japan Guide)
Những toa tàu chật cứng người (Ảnh Black Lane)
Vì sao du khách thường “đứng hình” khi nhìn cảnh này?
Một trong những lý do là quy mô của các nhà ga ở Nhật vượt xa tưởng tượng của nhiều người. Theo Fact Book 2025 của JR East, Shinjuku đạt khoảng 3,34 triệu lượt khách mỗi ngày, Shibuya hơn 2,08 triệu lượt và Ikebukuro khoảng 1,90 triệu lượt. Riêng Guinness World Records cũng ghi nhận Shinjuku là ga đường sắt đông nhất thế giới, với lưu lượng trung bình 2.704.703 hành khách/ngày theo số liệu năm 2022. Chỉ cần đặt những con số ấy cạnh nhau, cảm giác “không tin vào mắt mình” khi xem các video giờ cao điểm lập tức trở nên dễ hiểu hơn.
Ngay trong mạng lưới Tokyo Metro, các nhà ga trọng điểm cũng có lưu lượng rất lớn. Bảng xếp hạng lưu lượng ga năm tài khóa 2024 cho thấy Ikebukuro đứng đầu với 518.135 lượt khách/ngày, tiếp theo là Otemachi với 334.541 lượt, rồi Kita-Senju, Ginza và Toyosu. Khi những đầu mối như vậy cùng bước vào khung 7-9 giờ sáng, hình ảnh sân ga kín người hay cửa toa tàu chật ních gần như là điều đã được báo trước.
Với du khách nước ngoài, điều gây ấn tượng mạnh nằm ở sự đối lập. Một bên là cảnh người đông nghẹt đến ngộp thở, bên còn lại là nhịp vận hành vẫn rất đều đặn: người xếp hàng đúng vị trí, tàu đến rồi đi theo từng phút, cả hệ thống dường như không cho phép mình chậm nhịp. Chính sự tương phản ấy khiến nhiều cảnh quay tại ga tàu điện Nhật không chỉ gây sốc về thị giác mà còn gợi cảm giác nể phục.
Những nhân viên ga tàu chịu trách nhiệm "dồn toa" (Ảnh Japan Guide)
Không chỉ đông, giờ cao điểm ở Nhật còn có nhiều chi tiết rất đặc biệt
Điều đầu tiên là cách các hãng tàu cố gắng “điều phối” đám đông thay vì chỉ chấp nhận sự quá tải. Từ ngày 30/3/2026, Tokyo Metro bắt đầu triển khai tại 5 ga trên tuyến Hibiya và Tozai hệ thống hiển thị mức đông theo từng toa theo thời gian thực. Dữ liệu được đo bằng camera độ sâu và AI, sau đó hiển thị trên màn hình trong ga để hành khách biết toa nào đang chật, toa nào dễ chịu hơn, thậm chí có thể xem cả dự báo mức đông ở các ga tiếp theo.
Một chi tiết khác cũng khiến nhiều du khách chú ý là các toa dành riêng cho nữ vào buổi sáng. Tokyo Metro cho biết những toa này được áp dụng trong giờ cao điểm sáng, thường từ chuyến đầu ngày đến khoảng 9h30, để phụ nữ, học sinh tiểu học và trẻ nhỏ có thể di chuyển an tâm hơn. Trong bối cảnh tàu đông đến nghẹt thở, đây là một nét rất riêng của giao thông công cộng Nhật Bản.
