Chính phủ vừa ban hành Nghị định 169/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Văn bản pháp lý này siết chặt các chế tài tài chính đối với hành vi không khai báo hoặc khai báo sai lệch lượng tiền mặt (ngoại tệ/đồng Việt Nam), vàng, các loại kim quý, đá quý và công cụ chuyển nhượng khi qua cửa khẩu.
Khung xử phạt đối với người xuất cảnh mang quá định mức
Công dân sử dụng hộ chiếu, giấy thông hành hoặc các giấy tờ có giá trị tương đương khi làm thủ tục xuất cảnh, nếu mang theo tiền mặt (thuộc loại được phép mang theo) hoặc vàng vượt quá giới hạn quy định mà không chủ động khai báo hoặc khai báo sai, sẽ đối diện với 4 mức xử phạt căn cứ theo giá trị tang vật vượt mức:
Khung xử phạt đối với người nhập cảnh
Đối với hành khách nhập cảnh, Nghị định 169/2026/NĐ-CP quy định cụ thể chế tài cho hai lỗi hành vi trái ngược nhau:
Nhóm 1: Mang vượt định mức nhưng không khai báo hoặc khai sai
Nhóm 2: Khai báo số lượng nhiều hơn thực tế mang theo
Hành vi khai khống lượng tiền mặt hoặc vàng lớn hơn thực tế cầm trên người cũng bị xử lý nghiêm khắc:
Quy định riêng khi dùng giấy thông hành mang ngoại tệ cấm
Nghị định quy định rõ chế tài dành cho người xuất, nhập cảnh bằng giấy thông hành nhưng lại mang theo các loại ngoại tệ thuộc danh mục không được phép mang theo mà cố tình giấu giếm hoặc khai sai:
Chế tài đối với đá quý, kim loại quý khác và công cụ chuyển nhượng
Đối với các tài sản đặc thù khác nằm trong diện bắt buộc phải làm thủ tục khai báo hải quan khi qua biên giới (như đá quý, các loại kim loại quý không phải vàng, công cụ chuyển nhượng), nếu hành khách vi phạm nghĩa vụ khai báo sẽ bị xử phạt như sau:
| Trị giá tang vật vi phạm | Mức phạt tiền tương ứng |
| Từ 5 triệu đến dưới 30 triệu đồng | 1 – 3 triệu đồng |
| Từ 30 triệu đến dưới 50 triệu đồng | 5 – 15 triệu đồng |
| Từ 50 triệu đến dưới 100 triệu đồng | 15 – 30 triệu đồng |
| Từ 100 triệu đồng trở lên (chưa đến mức hình sự) | 30 – 50 triệu đồng |
Khuyến nghị: Hành khách khi tham gia các chuyến bay hoặc hành trình quốc tế qua các cửa khẩu đường bộ, đường hàng không cần tìm hiểu kỹ quy định về hạn mức tiền mặt và tài sản được phép mang theo, thực hiện khai báo tờ khai hải quan một cách trung thực để tránh các rắc rối pháp lý và thiệt hại tài chính từ ngày 1/7 tới.
Thái Hà
