Một câu “cảm ơn” tưởng như vô hại khi trò chuyện với chatbot AI lại được Chính phủ Anh xem là một thao tác không cần thiết. Trong dự thảo hướng dẫn mới dành cho nhân viên, chính phủ nước này khuyến nghị người dùng hạn chế những lời xã giao với AI và viết prompt ngắn, rõ ràng để giảm lượng tài nguyên mà hệ thống phải sử dụng.
Hướng dẫn có tên “Using AI ethically and sustainably” được Chính phủ Anh xây dựng nhằm định hướng nhân viên sử dụng AI một cách an toàn, công bằng và bền vững trong công việc.
Trong đó, một trong những khuyến nghị gây chú ý nhất là người dùng không cần phải nói “cảm ơn” với chatbot. Việc thêm những câu xã giao như vậy không giúp AI thực hiện nhiệm vụ tốt hơn, nhưng vẫn khiến hệ thống phải xử lý thêm một yêu cầu.
Từ đó, tài liệu khuyến nghị nhân viên sử dụng AI hiệu quả hơn bằng cách hạn chế số lượng prompt, đồng thời viết yêu cầu ngắn gọn, rõ ràng và đi thẳng vào vấn đề. Đây được xem là một phần trong nỗ lực giảm tác động môi trường từ việc sử dụng các hệ thống AI.
Không chỉ yêu cầu nhân viên cắt giảm những câu chữ không cần thiết, Chính phủ Anh còn muốn họ lựa chọn đúng công cụ cho từng nhiệm vụ. Dự thảo lấy ví dụ rằng người dùng có thể chọn Gemini Flash thay vì Gemini Pro, hoặc GPT Instant thay vì GPT Thinking nếu công việc không đòi hỏi một mô hình mạnh hơn.
Cách tiếp cận này phản ánh một vấn đề ngày càng rõ trong quá trình AI được đưa vào công việc hàng ngày: không phải nhiệm vụ nào cũng cần đến mô hình lớn và khả năng xử lý cao nhất.
Tuy nhiên, sử dụng AI hiệu quả không đồng nghĩa với việc phó mặc công việc cho chatbot. Dự thảo yêu cầu nhân viên kiểm tra kết quả do AI tạo ra, đặc biệt về tính chính xác, sự công bằng, bình đẳng cũng như khả năng xuất hiện định kiến hoặc ngôn ngữ mang tính phân biệt đối xử.
Quan trọng hơn, trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về con người. Nhân viên sử dụng AI phải chịu trách nhiệm đối với nội dung hoặc quyết định được đưa ra dựa trên công cụ này, thay vì đổ lỗi cho chatbot nếu kết quả có vấn đề.
Chính phủ Anh cũng lưu ý rằng AI có thể khiến con người nhận thêm quá nhiều công việc. Một báo cáo gần đây được dẫn trong dự thảo cho rằng khả năng AI giúp hoàn thành công việc nhanh hơn có thể vô tình khiến người lao động nhận thêm nhiệm vụ, từ đó làm gia tăng tình trạng kiệt sức.
Vì vậy, vấn đề mà Chính phủ Anh đặt ra không chỉ là làm thế nào để AI trả lời tốt hơn, mà còn là làm thế nào để con người sử dụng AI đúng mức.
Dự thảo hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và các cơ quan chính phủ có thể áp dụng những chính sách hoặc công cụ riêng. Dù vậy, việc một cơ quan nhà nước đưa cả những hành vi rất nhỏ như nói “cảm ơn” vào hướng dẫn sử dụng AI cho thấy cách con người tương tác với chatbot đang được nhìn nhận dưới một góc độ khác.
Với AI, một câu xã giao có thể không mang lại thêm giá trị cho nhiệm vụ. Trong khi đó, một prompt ngắn, rõ ràng và sử dụng đúng mô hình có thể vừa đáp ứng công việc vừa hạn chế lượng tài nguyên mà hệ thống phải tiêu thụ.
Nguyễn Hải
