*Dưới đây là lời chia sẻ đến từ Theo Wolf - một nhà văn và nhà giáo dục, tập trung vào việc nghiên cứu phát triển đam mê và mục đích sống ở thanh thiếu niên. Ông là thành viên sáng lập của Spike Lab, một chương trình huấn luyện dành cho học sinh trung học, và đã giúp xây dựng Snowday, một công cụ tìm kiếm miễn phí các chương trình ngoại khóa và hè dành cho học sinh trung học. Theo tốt nghiệp Đại học Cornell và là người hướng dẫn tại Chương trình Lemann về Sáng tạo và Khởi nghiệp của Đại học Harvard.
Trong 10 năm qua, tôi đã chứng kiến các học sinh của mình trưởng thành thành những người trẻ xuất sắc và tự tin, theo đuổi đam mê, khởi nghiệp, phát triển các dự án phức tạp, gây quỹ và giành được giải thưởng.
Họ cũng đã được nhận vào nhiều trường đại học danh tiếng, bao gồm Harvard, Princeton và Stanford.
Trong quá trình huấn luyện các em học sinh này, tôi cũng có cơ hội làm quen với gia đình của các em. Dưới đây là bốn điều mà cha mẹ của những học sinh thành công này không bao giờ làm:
1. Họ không bao giờ coi việc được nhận vào một trường đại học cụ thể là lựa chọn duy nhất cho một cuộc sống hạnh phúc và thành công
Nhiều bậc phụ huynh thường đặt hy vọng con vào được những trường học danh giá, như thể bất cứ điều gì kém hơn đều không thể chấp nhận được. Sau đó, họ lên kế hoạch tỉ mỉ để con mình đạt được mục tiêu đó, bắt đầu chuẩn bị cho các bài kiểm tra và hồ sơ đăng ký từ rất sớm.
Thay vì chỉ tập trung vào việc giúp con được nhận vào một trường đại học cụ thể nào đó, hãy tập trung vào những gì bạn có thể làm được. Hãy giúp con bạn phát triển các kỹ năng chủ động, lập kế hoạch, tư duy phản biện, sáng tạo và giao tiếp cần thiết để thành công, bất kể chúng học ở đâu. Đây là những phẩm chất mà các trường đại học và nhà tuyển dụng luôn tìm kiếm.
Việc được nhận vào đại học chỉ nên là một kết quả tốt đẹp ngoài mong đợi của sự thành công. Đừng hỏi, “Con tôi có được vào trường thuộc nhóm Ivy League không?” Thay vào đó, hãy thử hỏi, “Con tôi có khả năng thành công ở bất cứ đâu không?” Nếu câu trả lời cho câu hỏi thứ hai là có, thì câu trả lời cho câu hỏi đầu tiên cũng sẽ có nhiều khả năng là có.
2. Họ không bao giờ để những gì người khác làm ảnh hưởng đến những gì con cái họ làm
Thanh thiếu niên thường bị ảnh hưởng bởi bạn bè nhưng cha mẹ cũng không tránh khỏi áp lực đó. Tôi thường thấy các bậc phụ huynh đăng ký cho con cái tham gia một hoạt động nào đó chỉ vì cảm giác cạnh tranh hoặc sợ bỏ lỡ cơ hội. Nhưng thói quen này có thể dẫn đến việc trẻ em có những “hồ sơ” chung chung và quan trọng hơn, chúng không được phát triển bản sắc độc lập.
Khi một trong những học sinh của tôi đăng ký vào một khóa học khoa học chuyên sâu không liên quan đến sở thích của cậu ấy, lý do cậu ấy đưa ra là “Ai ở trường em cũng học môn đó”. Môn học này không phải là bắt buộc, chỉ là một quy chuẩn mà cả cậu ấy và bố mẹ cậu ấy đều không hề thắc mắc.
Mặc dù việc giao lưu với bạn bè rất có giá trị đối với trẻ em, nhưng chúng cũng cần phải trau dồi ý thức về bản thân. Chúng quan tâm đến điều gì? Chúng muốn dành thời gian cho điều gì? Là cha mẹ, bạn có thể hướng dẫn chúng trong vấn đề này và cũng có thể làm gương. Câu nói “nếu mọi người cùng nhảy xuống vực, bạn cũng sẽ nhảy theo” không chỉ áp dụng cho trẻ em.
3. Họ không bao giờ đứng ra bảo vệ quyền lợi cho con cái
Việc cha mẹ đảm nhận những nhiệm vụ khó khăn hoặc giải quyết vấn đề thay cho con cái là điều khá phổ biến, giống như kiểu cha mẹ “máy ủi” (snowplow parenting) thường cố gắng giải quyết mọi vấn đề của con mình.
Tôi từng nghe nhiều giáo viên kể rằng họ thường xuyên nhận được email từ phụ huynh về điểm kém của con em họ hoặc về mâu thuẫn giữa các học sinh.
Đôi khi sự can thiệp là cần thiết. Nhưng trước khi hành động, hãy tự hỏi liệu bạn có cần phải gánh vác việc này thay con hay không. Đôi khi, khi gặp khó khăn, đó lại là cơ hội để con bạn học cách tự khẳng định bản thân .
Dù xuất phát từ thiện chí, việc nhờ người khác làm hết mọi việc có thể làm suy yếu sự phát triển khả năng tự lập của cá nhân. Nếu thanh thiếu niên nghĩ rằng người khác sẽ làm điều gì đó cho họ, họ sẽ không học được cách tự làm điều đó.
4. Họ không bao giờ che chở con cái mình khỏi sự từ chối và thất bại
Trong chương trình của chúng tôi, chúng tôi yêu cầu học sinh xem xét lại những khoảnh khắc quan trọng nhất trong cuộc đời mình. Bên cạnh việc chuyển nhà, chuyển trường và những cột mốc phổ biến khác, học sinh thường liệt kê những điều như bị từ chối khi tham gia đội tuyển thể thao của trường. Sự từ chối giúp học sinh có thêm tự tin để trở lại mạnh mẽ hơn hoặc giúp họ định hình lại cách nhìn nhận bản thân.
Điều này cũng giúp trẻ chuẩn bị cho thực tế. Vì vậy, thay vì ngăn cản chúng bước ra khỏi vùng an toàn, hãy dạy chúng cách vượt qua thất vọng. Hãy khuyến khích chúng tự thực hiện liệu pháp vượt qua sự từ chối như một hình thức luyện tập.
Khi đã thích nghi, sự từ chối sẽ bớt đáng sợ hơn. Một sinh viên của tôi đã gửi email ngẫu nhiên cho 70 giáo sư để tìm kiếm một vị trí thực tập trong phòng thí nghiệm. Cậu ấy nhận được hàng tá lời từ chối. Nhưng cuối cùng thì sao? Có một vị trí đã được chấp nhận. Và cậu ấy đã học được một bài học về sự kiên cường và khiêm nhường.
Thất bại và sự từ chối có thể là những bài học tuyệt vời. Và ngay cả khi không phải vậy, trẻ em cũng phát triển được sự kiên cường và tạo nền tảng cho thành công trong tương lai. Hơn nữa, con bạn có thể vượt qua kỳ vọng của bạn. Chúng ta thường chiếu những nỗi sợ hãi của chính mình lên trẻ em. Trẻ em không cần người lớn đặt ra giới hạn cho những điều chúng có thể làm được. Hãy để chúng làm chúng ta ngạc nhiên.
Theo CNBC Make It
Vân Anh
