"Tàu ngầm" dưới Nhà Trắng
Theo CNN, năm đó là 1941. Sau cuộc tấn công Trân Châu Cảng, Tổng thống Franklin D. Roosevelt được khuyến nghị xây dựng một hầm trú bom ngay trong khuôn viên Nhà Trắng.
Vào thời điểm ấy, theo nhà sử học Bill Seale của Hiệp hội Lịch sử Nhà Trắng, “không có bất kỳ thông báo công khai nào về việc xây dựng hầm trú bom; công chúng chỉ được biết đến dự án xây dựng Cánh Đông”.
Hơn 80 năm sau, Cánh Đông một lần nữa được tháo dỡ và xây dựng lại để phục vụ phòng khiêu vũ quy mô lớn mới của Tổng thống Donald Trump. Trong quá trình này, các công trình ngầm mang tính lịch sử nhưng đã lỗi thời bên dưới cũng bị dỡ bỏ. Và giống như trước đây, kế hoạch xây dựng lại khu trú ẩn tiếp tục được bao phủ bởi nhiều bí mật.
Thông tin công khai về công trình đang diễn ra bên trong khu trú ẩn bí mật, được ví như một “tàu ngầm” ngầm dưới lòng đất, là rất hạn chế. Khu vực này bao gồm Trung tâm Điều hành Khẩn cấp của Tổng thống (PEOC) cùng hệ thống hạ tầng ngầm xung quanh.
Theo một nguồn tin am hiểu, khu vực này hiện có thể đang được thiết kế lại và nâng cấp bằng công nghệ mới nhằm đối phó với các mối đe dọa ngày càng gia tăng. Tuy vậy, rất ít người biết đến sự tồn tại của dự án này.
Trong một cuộc họp gần đây của Ủy ban Quy hoạch Thủ đô Quốc gia (NCPC), nơi dự án phòng khiêu vũ được đưa ra thảo luận, Giám đốc quản lý và hành chính Nhà Trắng Joshua Fisher chỉ phát biểu khái quát rằng toàn bộ dự án sẽ “tăng cường các chức năng thiết yếu cho nhiệm vụ”, “thực hiện các cải tiến an ninh cần thiết” và “cung cấp cơ sở hạ tầng kiên cường, thích ứng với nhu cầu nhiệm vụ trong tương lai”.
Dự án tối mật của Mỹ
Dù ban đầu được hình dung như một hầm trú bom, các cơ sở ngầm bên dưới Cánh Đông đã dần phát triển để đảm nhiệm nhiều chức năng khác nhau theo thời gian.
Theo một nguồn tin giấu tên từng vào bên trong, lối vào qua Cánh Đông dẫn xuống vài tầng dưới lòng đất, nơi người ta phải đi qua một cánh cửa lớn, kiên cố kiểu hầm trú ẩn để vào một không gian khép kín với trần thấp. Bên trong có giường ngủ, thực phẩm đóng hộp, nước uống, các vật dụng thiết yếu và hệ thống liên lạc an toàn với thế giới bên ngoài.
Khu không gian ngầm này còn bao gồm PEOC — một trung tâm chỉ huy và kiểm soát tập trung dành cho tổng thống và các trợ lý thân cận, được gia cố để chịu được một vụ nổ hạt nhân tiềm tàng hoặc các cuộc tấn công quy mô lớn khác.
Jonathan Wackrow, cựu đặc vụ Cơ quan Mật vụ Mỹ cho biết PEOC hoạt động song song với Phòng Tình huống.
“Phòng Tình huống mang tính chất là một trung tâm giám sát tập trung hơn, nơi thông tin được chuyển tiếp tới PEOC. Tuy nhiên, vì nằm trong khu Cánh Tây, nó chỉ được bảo vệ ở một mức độ nhất định chứ không phải là một cơ sở kiên cố,” ông nói.
“PEOC chỉ được sử dụng trong các tình huống khẩn cấp. Đây không phải là nơi mà mọi người đều lui tới,” ông nói thêm. “Trong khi đó, Phòng Tình huống được hầu như toàn bộ chính phủ sử dụng 24 giờ mỗi ngày.”
PEOC đã nhiều lần xuất hiện trên màn ảnh rộng với mức độ chính xác khác nhau, gần đây nhất là trong bộ phim kinh dị năm 2025 A House of Dynamite, cũng như bộ phim Olympus Has Fallen năm 2013, mô tả một cuộc tấn công khủng bố nhằm vào Nhà Trắng.
Theo nhà sử học Bill Seale, Roosevelt chỉ ghé thăm không gian “giống như lăng mộ” này đúng một lần. Về sau, việc kiểm tra hầm trú bom trở thành một thông lệ trong ngày đầu tiên nhậm chức của các tổng thống kế nhiệm, cho đến khoảng hai thập kỷ gần đây, khi tầm quan trọng của hầm trú ẩn dần suy giảm — ông viết trong một bài năm 2011.
Một nguồn tin thứ hai, cũng quen thuộc với khu vực này, mô tả toàn bộ khu phức hợp ngầm như “một chiếc tàu ngầm cực kỳ phức tạp được xây dựng từ những năm 1940 — một kiến trúc khép kín với hệ thống điện dự phòng riêng, hệ thống nước dự phòng riêng và hệ thống lọc không khí riêng”.
“Tuy nhiên, toàn bộ cơ sở hạ tầng đều có niên đại từ thập niên 1940”, người này cho biết thêm.
Theo nguồn tin đầu tiên, khu phức hợp còn có một tuyến đường sơ tán an toàn, cho phép đưa tổng thống rời khỏi khuôn viên Nhà Trắng tới một địa điểm khác khi cần thiết.
Việc phá dỡ Cánh Đông bắt đầu vào tháng 10. Các máy xúc đã tháo dỡ hàng cột phía Đông và khu văn phòng từng được các đệ nhất phu nhân sử dụng, đồng thời cuốn theo cả công trình ngầm cũ kỹ bên dưới.
“Tôi có thể khẳng định chắc chắn rằng toàn bộ các công trình ngầm,” bao gồm PEOC, hệ thống sưởi và điều hòa không khí, cùng các cơ sở ngầm của Văn phòng Quân sự Nhà Trắng và Sư đoàn Đồng phục của Cơ quan Mật vụ Mỹ, “dường như đều đã biến mất,” nguồn tin thứ hai cho biết.
Đối với những lo ngại về an ninh tổng thống trong thời gian không còn hầm trú ẩn này, nguồn tin nhấn mạnh rằng vẫn tồn tại nhiều phương án dự phòng để bảo đảm an toàn cho tổng thống trong các tình huống khẩn cấp.
An An (Theo CNN)
