Trong quá trình đô thị hóa nhanh, Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức như mật độ xây dựng cao, áp lực giao thông, ô nhiễm môi trường và hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Trong bối cảnh đó, việc phát triển hệ thống công viên, hồ điều hòa và các không gian xanh được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sống, tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng và hướng tới một đô thị phát triển bền vững.
Công viên Thống Nhất (phường Hai Bà Trưng, TP Hà Nội), một trong những không gian xanh phục vụ cộng đồng của Hà Nội.
Thêm những khoảng xanh giữa lòng đô thị
Tại nhiều khu vực của Hà Nội, đặc biệt là các phường, xã có tốc độ đô thị hóa nhanh ở phía Tây và phía Đông thành phố, nhu cầu về không gian xanh ngày càng trở nên cấp thiết. Những khu đô thị mới mọc lên kéo theo sự gia tăng dân số, trong khi diện tích dành cho cây xanh, công viên công cộng chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Các dự án công viên, hồ điều hòa được kỳ vọng sẽ tạo ra những “khoảng thở” cho thành phố. Không chỉ đóng vai trò cảnh quan, các khu vực này còn góp phần điều hòa vi khí hậu, giảm nhiệt độ khu vực, cải thiện chất lượng không khí và tạo nơi vui chơi, tập luyện cho người dân.
Công viên Phùng Khoang thu hút người dân đến vui chơi, thư giãn vào các khung giờ trong ngày.
Ghi nhận tại một số không gian xanh như công viên Phùng Khoang, công viên Thống Nhất, hồ điều hòa chống ngập Đầm Bông 2 và hồ Thiền Quang cho thấy nhu cầu sử dụng các không gian công cộng của người dân là rất lớn. Đặc biệt, hồ điều hòa chống ngập Đầm Bông 2 vừa đưa vào hoạt động đã góp phần bổ sung thêm một không gian mặt nước, cây xanh phục vụ người dân, đồng thời hỗ trợ điều tiết nước, giảm áp lực cho hệ thống thoát nước đô thị.
Vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối, nhiều người dân đến các khu vực này để đi bộ, tập thể dục, thư giãn, vui chơi cùng gia đình. Những không gian công cộng như vậy không chỉ tạo cảnh quan đô thị mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống, tăng khả năng kết nối cộng đồng.
Thực tế này cho thấy, công viên, hồ điều hòa không chỉ là những công trình cảnh quan mà còn là nơi kết nối cộng đồng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt ngày càng cao của cư dân đô thị.
Từ quy hoạch đến đời sống thực tế
Theo khảo sát của phóng viên, một trong những vấn đề được người dân quan tâm là khoảng cách giữa quy hoạch và việc đưa các dự án vào vận hành hiệu quả. Nhiều khu vực đã được định hướng xây dựng công viên, hồ điều hòa từ nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn đang được triển khai, khiến người dân mong mỏi sớm có thêm không gian công cộng phục vụ sinh hoạt hằng ngày.
Dự án Công viên Hà Đông được người dân kỳ vọng sớm hoàn thiện, tạo thêm không gian xanh cho khu vực.
Tại khu vực chợ 365 (quận Hà Đông cũ), nhiều người dân bày tỏ kỳ vọng các dự án công viên, hồ điều hòa sẽ sớm được hiện thực hóa. Theo người dân, việc sớm hoàn thiện các không gian xanh không chỉ góp phần cải thiện môi trường, giảm hiệu ứng đô thị hóa mà còn tạo thêm địa điểm vui chơi, tập thể dục, sinh hoạt cộng đồng cho cư dân. Nhiều ý kiến cho rằng cùng với việc đẩy nhanh tiến độ triển khai, các công viên cần được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, đảm bảo thuận tiện, an toàn và đáp ứng nhu cầu sử dụng của mọi lứa tuổi.
Chia sẻ với phóng viên, anh Bùi Việt Hùng (Hà Đông) cho biết người dân rất mong các dự án công viên, hồ điều hòa sớm được triển khai để có thêm không gian sinh hoạt, vui chơi và rèn luyện sức khỏe. Theo anh, những không gian công cộng được đầu tư bài bản sẽ góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống, đáp ứng nhu cầu của người dân trong bối cảnh đô thị ngày càng phát triển.
Hồ điều hòa và bài toán chống ngập đô thị
Bên cạnh chức năng tạo cảnh quan, các hồ điều hòa còn có vai trò quan trọng trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị. Với khả năng lưu trữ nước khi xảy ra mưa lớn, hồ điều hòa góp phần giảm áp lực cho hệ thống thoát nước, hạn chế nguy cơ ngập úng tại một số khu vực.
Hồ điều hòa chống ngập Đầm Bông 2 vừa đưa vào hoạt động, góp phần bổ sung không gian mặt nước và hỗ trợ điều tiết nước đô thị.
Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, các hồ điều hòa cần được tính toán đồng bộ với hệ thống thoát nước, quy hoạch xây dựng và quản lý môi trường nước. Việc duy trì chất lượng mặt nước, hạn chế ô nhiễm và bảo vệ hệ sinh thái cũng là những yêu cầu đặt ra trong quá trình vận hành.
Người dân mong chờ những không gian công cộng đúng nghĩa
Với nhiều người dân Hà Nội, công viên không chỉ là nơi có cây xanh mà còn là không gian kết nối cộng đồng. Một khoảng sân để trẻ em vui chơi, một tuyến đường đi bộ cho người cao tuổi, một khu vực tập luyện thể thao hay đơn giản là nơi nghỉ ngơi sau ngày làm việc đều mang lại giá trị thiết thực.
Không gian xanh, mặt nước tại hồ Thiền Quang trở thành điểm đến nghỉ ngơi, thư giãn của người dân khu vực.
Chia sẻ với phóng viên, chị Trần Thị Như (phường Đại Mỗ, Hà Nội) cho rằng người dân kỳ vọng các công viên không chỉ có nhiều cây xanh mà còn được quy hoạch hợp lý, có khu vui chơi, tập luyện và nghỉ ngơi để mọi lứa tuổi đều có thể sử dụng.
Theo chị Như, khi các không gian công cộng được đầu tư thân thiện, thuận tiện, người dân sẽ có thêm nơi sinh hoạt, giao lưu, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tăng sự gắn kết trong cộng đồng.
Hướng tới đô thị xanh, đáng sống
Việc phát triển hệ thống công viên, hồ điều hòa và không gian xanh là một phần quan trọng trong quá trình xây dựng Hà Nội theo hướng hiện đại, văn minh và bền vững. Tuy nhiên, để những dự án này thực sự trở thành “lá phổi xanh” của thành phố, cần sự đồng bộ từ quy hoạch, đầu tư, xây dựng đến quản lý vận hành.
Những khoảng xanh trong lòng đô thị không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, môi trường và chất lượng sống của hàng triệu người dân. Vì vậy, bài toán đặt ra với Hà Nội không chỉ là tạo thêm nhiều công viên mới, mà còn là làm thế nào để mỗi không gian xanh thực sự phát huy giá trị lâu dài.
