Các bác sĩ Khoa Ngoại Tổng hợp, Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa phẫu thuật cấp cứu thành công cho cụ ông Đ.V.P (71 tuổi, quê Ninh Bình) trong tình trạng nguy kịch do viêm tụy cấp và nhiễm trùng đường mật nặng. Đây là ca bệnh ngoại khoa phức tạp do bệnh nhân từng có tiền sử mổ đường mật, khiến các tổ chức trong ổ bụng dính nhiều, gây khó khăn cho quá trình tiếp cận và xử trí.
Trước khi nhập viện khoảng 2 giờ, bệnh nhân đột ngột xuất hiện đau vùng thượng vị, sau đó cơn đau tăng dần, lan xuống hạ sườn phải và ra sau lưng, kèm sốt cao 39°C, buồn nôn liên tục. Qua khai thác bệnh sử, ông P. có tiền sử bệnh lý đường mật rất phức tạp: từng phẫu thuật mổ mở lấy sỏi ống mật chủ, cắt bỏ túi mật và thường xuyên bị tăng men gan.
Tại Khoa Cấp cứu, kết quả xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy tình trạng nhiễm trùng đường mật nặng. Chỉ số bạch cầu tăng lên 13.9 G/L, đặc biệt chỉ số phản ứng viêm (CRP) vọt lên tới 126.2 mg/L (cao gấp hàng chục lần mức bình thường). Kết quả siêu âm và chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner) ổ bụng cho thấy ống mật chủ giãn lớn tới 19mm (kích thước bình thường dưới 7mm), đoạn thấp có viên sỏi kích thước khoảng 12mm gây tắc nghẽn hoàn toàn đường mật; ống tụy bị ứ trệ, giãn 6mm. Ngoài ra, đường mật trong gan cũng có nhiều sỏi.bệnh nhân còn có nang nhỏ và giãn nhẹ đài bể thận phải độ I.
Bệnh nhân được chẩn đoán viêm tụy cấp và nhiễm trùng đường mật cấp do sỏi mật tái phát. Ngay lập tức, bệnh nhân được chuyển lên phòng mổ với hội chẩn chuyên khoa nhanh chóng chỉ định phẫu thuật mổ mở ống mật chủ lấy sỏi và đặt dẫn lưu Kehr.
Theo Bác sĩ CKII Trần Thượng Việt, Trưởng Khoa Ngoại Tổng hợp, Tiết niệu và Nam học, người trực tiếp thực hiện phẫu thuật cho biết: "Đây là trường hợp tương đối phức tạp do bệnh nhân từng phẫu thuật đường mật trước đó, khiến các tổ chức trong ổ bụng dính nhiều, làm thay đổi các mốc giải phẫu thông thường. Quá trình bóc tách và tiếp cận đường mật đòi hỏi sự thận trọng để tránh tổn thương các cơ quan lân cận. Ê-kíp đã lấy thành công viên sỏi kích thước 12 mm nằm ở đoạn thấp ống mật chủ cùng nhiều sỏi vụn và dịch mủ đường mật, giải phóng tình trạng tắc nghẽn và khôi phục lưu thông đường mật, lấy dịch mật làm xét nghiệm vi sinh. Đồng thời qua đường mở ống mật chủ chúng tôi tiến hành nội soi ống mềm tán sỏi đường mật trong gan bơm rửa sạch đường mật, đây là phương pháp can thiệp ít xâm lấn giúp phẫu thuật viên quan sát được đường mật trong gan nhằm lấy tối đa sỏi đường mật, hạn chế tái phát và giảm tình trạng nhiễm trùng đường mật thuận lợi cho việc điều trị sau mổ".
Để đảm bảo an toàn sau phẫu thuật, các bác sĩ đã đặt ống dẫn lưu Kehr (ống dẫn lưu hình chữ T) vào ống mật chủ của bệnh nhân. Việc đặt ống Kehr có vai trò quan trọng trong dẫn lưu dịch mật nhiễm trùng, giảm áp lực đường mật, hỗ trợ theo dõi tình trạng lưu thông đường mật sau mổ. Đồng thời, ống Kehr tạo một "đường hầm" an toàn giúp chụp X-quang kiểm tra đường mật hoặc can thiệp lấy sỏi sót (nếu có) mà không cần phải phẫu thuật lại. Kết quả nuôi cấy dịch mật của bệnh nhân ra vi khuẩn E.Coli đa kháng thuốc, bệnh nhân được hội chẩn với chuyên khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp để chọn kháng sinh điều trị phù hợp. Nhờ sự phối hợp giữa phẫu thuật, hồi sức tích cực và điều trị kháng sinh, bệnh nhân đã vượt qua giai đoạn nguy kịch.
Sau mổ 5 ngày, sức khỏe của ông P. tiến triển hết sức tích cực: Bệnh nhân cắt sốt hoàn toàn, thể trạng tỉnh táo, ăn uống tốt và đã có thể vận động nhẹ nhàng tại giường. Vết mổ khô, liền tốt, tình trạng chướng và đau bụng biến mất.
Đặc biệt, kết quả chụp X-quang kiểm tra đường mật qua ống Kehr cho thấy hệ thống đường mật đã thông hoàn toàn, dịch mật lưu thông xuống ruột tốt và không còn hình ảnh sỏi sót. Sau khi tháo ống dẫn lưu Kehr ổn định, bệnh nhân dự kiến sẽ được xuất viện trong 1-2 ngày tới.
Từ ca bệnh của ông P., BSCKII Trần Thượng Việt khuyến cáo: Sỏi mật là bệnh lý có tỷ lệ tái phát rất cao, ngay cả khi người bệnh đã được cắt túi mật hay mổ lấy sỏi trước đó. Sự thay đổi cơ địa, dòng chảy dịch mật bị trì trệ do sẹo xơ hoặc tình trạng nhiễm khuẩn là những nguyên nhân hàng đầu hình thành sỏi mới.
Khi xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh lý đường mật như: đau vùng hạ sườn phải, sốt, vàng da, người bệnh, đặc biệt là những người có tiền sử sỏi mật, cần đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và cấp cứu kịp thời, tránh các biến chứng đe dọa trực tiếp đến tính mạng như viêm tụy cấp hoại tử hay sốc nhiễm khuẩn đường mật.
Minh Ngọc
