Những con số báo động
Cục Đường bộ Việt Nam vừa có công văn gửi Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, đề nghị cung cấp số liệu và đề xuất biện pháp quản lý đối với xe ô tô chở người giường nằm hai tầng.
Theo đó, Cục Đường bộ yêu cầu các Sở Xây dựng rà soát, thống kê số liệu và cung cấp thông tin về xe khách giường nằm 2 tầng đang hoạt động trên địa bàn (đặc biệt là các tuyến đi qua đường cấp III, IV miền núi).
Các Sở Xây dựng được yêu cầu có ý kiến đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố tác động, mức độ ảnh hưởng đến doanh nghiệp, người lao động (lái xe, nhân viên phục vụ trên xe…) và người dân (hành khách) nếu bổ sung quy định “cấm xe ô tô khách có giường nằm hai tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV miền núi”.
Đồng thời, nghiên cứu bổ sung các quy định khác như: yêu cầu tổ chức giao thông, khung giờ hoạt động; bổ sung biển báo hạn chế tốc độ tối đa; tăng thời gian thâm niên lái xe; biện pháp tăng cường kiểm tra các điều kiện kinh doanh tại doanh nghiệp, kiểm tra hoạt động của phương tiện trước khi thực hiện nhiệm vụ vận chuyển và trong quá trình xe đang hoạt động trên đường… nhằm tăng cường công tác quản lý đối với loại phương tiện này.
Cục Đường bộ yêu cầu các Sở Xây dựng rà soát, thống kê số liệu và cung cấp thông tin về xe khách giường nằm 2 tầng đang hoạt động trên địa bàn
Đề xuất cấm xe giường nằm 2 tầng hoạt động trên đường cấp III, cấp IV miền núi xuất phát từ kiến nghị của Cục CSGT, Bộ Công an.
Theo Cục CSGT, thực tế cho thấy loại phương tiện này có trọng tâm cao hơn xe ghế ngồi, dẫn đến nguy cơ bị lật xe rất cao khi di chuyển qua các đoạn đường đèo dốc, khúc cua tay áo hoặc đường có bán kính cong nhỏ đặc thù của miền núi.
Theo dữ liệu tai nạn giao thông từ ngày 15/12/2019 đến ngày 14/12/2025, toàn quốc xảy ra 352 vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe ô tô khách giường nằm, làm chết 241 người và làm bị thương 270 người.
Trong đó, có 6 vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng làm chết 34 người và làm bị thương 66 người. Tai nạn xảy ra chủ yếu trên các tuyến quốc lộ (64,49%), tiếp đến là cao tốc (13,35%), đường tỉnh (11,08%), đường xã (8,52%) và các tuyến khác. Đáng chú ý, trong 6 vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng có 4 vụ xảy ra trên các tuyến đường miền núi.
Nguyên nhân tai nạn chủ yếu gồm: không làm chủ tốc độ; đi không đúng làn đường, phần đường; chuyển hướng không đúng quy định; không giữ khoảng cách an toàn; vượt xe không đúng quy định; không chấp hành quy định về tốc độ; sử dụng rượu, bia; phương tiện không bảo đảm an toàn kỹ thuật; lái xe sử dụng chất ma túy…
Cục Đường bộ Việt Nam được đề nghị phối hợp với các đơn vị liên quan khảo sát, đánh giá độ an toàn và tình trạng giao thông của các tuyến đường miền núi để sửa đổi, bổ sung quy định; trước mắt cấm xe ô tô khách giường nằm hai tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV miền núi.
Quy định hiện hành
Trước đó, trao đổi với PV Đời sống & Pháp luật, ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, Bộ Xây dựng cho biết, việc thiết kế xe khách giường nằm phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật theo quy định tại: QCVN 09:2015/BGTVT có hiệu lực từ 01/07/2016 đến ngày 31/12/2024 và hiện nay là QCVN 09:2024/BGTVT có hiệu lực từ 01/01/2025.
Cho dù xe khách giường nằm được thiết kế đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an toàn theo quy định nhưng khi lưu thông trên các loại đường Chủ xe, lái xe vẫn phải tuân thủ các quy định của Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ cụ thể như sau:
Theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 43: "b) Phải bảo dưỡng, sửa chữa để bảo đảm duy trì tình trạng kỹ thuật của phương tiện; chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với hành vi đưa phương tiện không bảo đảm an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường tham gia giao thông đường bộ;".
Điều 9 quy định Các hành vi bị cấm; Điều 35 quy định Điều kiện phương tiện tam gia giao thông đường bộ; Điều 45 quy định Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ đối với ô tô vận chuyển hành khách,…
Ngoài ra, để đảm bảo an toàn khi xe chạy tại khu vực đèo, núi cần phải tuân thủ nghiêm các quy định an toàn về tốc độ, giữ khoảng cách an toàn đối với từng cung đường cụ thể và cũng cần lưu ý thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng sau mỗi chuyến đi, theo định kỳ để duy trì tình trạng kỹ thuật của xe; bố trí hành khách và hành lý mang theo phù hợp; bố trí lái xe có kinh nghiệm khi vận hành tại khu vực đèo, núi cũng là một yêu tố cần lưu ý để nâng cao an toàn.
