Có một thời gian, câu chuyện “nghỉ hưu ở tuổi 30” trở thành chủ đề được nhiều người trẻ Trung Quốc quan tâm. Thay vì tiếp tục guồng quay đi làm, tăng ca, cạnh tranh và chạy theo những cột mốc sự nghiệp quen thuộc, một bộ phận người trẻ lại lựa chọn rời thành phố, chuyển về vùng ngoại ô hoặc nông thôn, tự sắp xếp công việc và dành nhiều thời gian hơn cho cuộc sống cá nhân.
Nhưng “nghỉ hưu ở tuổi 30” ngoài đời thực có thực sự giống một kỳ nghỉ dài? Khi không còn phải thức dậy mỗi sáng để chen chúc đi làm, những người này làm gì trong một ngày? Họ lấy nguồn thu nhập từ đâu, sinh hoạt ra sao và cuộc sống có thực sự nhàn nhã như những gì được chia sẻ trên mạng xã hội?
Trên Xiaohongshu (Tiểu Hồng Thư), không khó để bắt gặp những bài đăng của những người tự nhận mình đã “nghỉ hưu sớm ở tuổi 30”. Thông qua những đoạn vlog và hình ảnh đời thường, họ chia sẻ cuộc sống sau khi rời khỏi nhịp sống bận rộn: người chuyển về quê xây nhà, trồng rau; người dành phần lớn thời gian chăm chút cho căn nhà và theo đuổi sở thích cá nhân; cũng có người vẫn làm công việc tự do nhưng không còn đặt công việc lên vị trí trung tâm.
Đằng sau những hình ảnh tưởng như rất “chill” ấy là những cuộc sống khá khác nhau.
30 tuổi “nghỉ hưu”: Không nhàn như video trên mạng
Một trong những tài khoản thu hút sự chú ý trên Xiaohongshu là “Người sống giữa núi rừng” hiện sinh sống tại Chiết Giang, Trung Quốc. Người này tự giới thiệu mình là một người làm nghệ thuật có tính cách INFJ, đồng thời làm nhiếp ảnh tĩnh vật, thiết kế nội thất và trải nghiệm thử phòng du lịch.
Ở tuổi 30, thay vì tiếp tục cuộc sống ở thành phố, người này chuyển về một căn biệt thự rộng khoảng 300m2 ở vùng quê, dành thời gian cải tạo và sắp xếp lại không gian sống theo đúng sở thích cá nhân.
Trong những chia sẻ trên Xiaohongshu, người này gọi đây là cuộc sống nghỉ hưu lý tưởng ở tuổi 30. Căn nhà nằm giữa thiên nhiên, có nhiều cửa sổ nhìn ra cây cối và không gian mở. Thay vì bố trí một chiếc tivi lớn ở phòng khách như nhiều gia đình, anh quyết định bỏ hẳn tường tivi để giữ lại khoảng nhìn ra bên ngoài.
Nhịp sống vì thế cũng thay đổi theo. Khi thời tiết đẹp, anh có thể mang máy chiếu ra sân để xem phim ngoài trời; buổi tối thì ở nhà xem phim, chơi game hoặc trò chuyện cùng bạn bè. Những gì được chia sẻ trên mạng xã hội chủ yếu xoay quanh căn nhà, cách bài trí không gian và những hoạt động rất đời thường.
Tuy nhiên, “nghỉ hưu” trong trường hợp này không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không làm việc. Người này vẫn có các công việc liên quan đến nhiếp ảnh, thiết kế và trải nghiệm du lịch. Điểm khác biệt nằm ở chỗ công việc dường như được sắp xếp xoay quanh cuộc sống, thay vì cuộc sống phải liên tục chạy theo công việc.
Một trường hợp khác là Từ Lập Thanh, quê ở Lạc Sơn, Tứ Xuyên, Trung Quốc. Người này cũng chia sẻ về cuộc sống “nghỉ hưu” ở tuổi 30, nhưng khung cảnh lại hoàn toàn khác với căn biệt thự giữa thiên nhiên ở Chiết Giang.
Trước đây, Từ Lập Thanh mô tả cuộc sống của mình bằng hình ảnh “ngày ngày sống xa hoa”, nhưng hiện tại, chiếc cốc giữ nhiệt với kỷ tử lại trở thành vật dụng quen thuộc. Anh lựa chọn chuyển về quê, cải tạo một khoảng sân nhỏ và tự tay xây dựng không gian sống của mình.
Những bài đăng trên Xiaohongshu cho thấy cuộc sống sau khi “nghỉ hưu” của anh không hề nhàn như nhiều người tưởng tượng. Một ngày có thể dành cho việc cuốc đất, trồng rau, nhổ cỏ, làm sân. Có bài đăng, anh còn hài hước ghi lại lượng mồ hôi mất đi trong ngày lên tới khoảng 300 ml.
“Không phải trồng rau thì cũng là nhổ cỏ” - những công việc tưởng như rất nhỏ này lại trở thành một phần trong nhịp sống mới của anh.
Từ một người từng quen với cuộc sống được mô tả là “ăn chơi”, Từ Lập Thanh chuyển sang một lối sống gần thiên nhiên và tự cung tự cấp hơn. Anh nói mình thích cảm giác không tranh giành với đời, tự mình lo liệu cuộc sống.
Trong khi đó, nhà thiết kế Gia Trinh, hiện ở Hồ Nam, Trung Quốc lại lựa chọn một kiểu “nghỉ hưu” khác. Cô tự giới thiệu mình là nhà thiết kế, người điều hành homestay và đã nghỉ hưu sớm ở tuổi 30.
Phần lớn nội dung cô chia sẻ xoay quanh cuộc sống tại nhà, từ cải tạo không gian, mua sắm đồ nội thất đến những thói quen nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày. Với cô, một trong những điều dễ chịu nhất của việc nghỉ hưu sớm là không còn phải chiều theo lịch trình hay mong muốn của người khác, có thể tự quyết định cách mình sử dụng thời gian.
Buổi sáng có thể bắt đầu bằng một ly cà phê, sau đó dành thời gian chăm chút cho căn nhà. Khi hoàn thành công việc, cô nằm thư giãn trên sofa, đọc sách hoặc đơn giản là tận hưởng cảm giác được ở nhà.
Cô từng chia sẻ rằng niềm vui của một người làm việc tự do có lẽ nằm ở việc có thể tự kiểm soát cuộc sống của mình, cân bằng giữa việc kiếm sống và những điều bản thân yêu thích.
Vì thế, với Gia Trinh, “nghỉ hưu ở tuổi 30” không phải là nằm yên cả ngày và hoàn toàn không làm việc. Đó là việc tước bớt những áp lực không cần thiết, chủ động lựa chọn công việc và dành lại thời gian cho chính mình.
Nhìn từ những trường hợp này, có thể thấy cùng được gọi là “nghỉ hưu ở tuổi 30”, nhưng cuộc sống của mỗi người lại rất khác. Có người chuyển về quê, có người sống giữa thiên nhiên, có người dành thời gian cho căn nhà và sở thích cá nhân. Và phía sau những hình ảnh tưởng chừng chỉ toàn sự thư thái trên Xiaohongshu, họ vẫn phải tìm cách duy trì thu nhập, làm việc và tự chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình.
Không bỏ sự nghiệp, nhưng cũng không để công việc chiếm hết cuộc sống
Nhìn vào những trường hợp trên, có thể thấy cuộc sống của những người tự nhận mình “nghỉ hưu ở tuổi 30” không hoàn toàn giống một kỳ nghỉ dài như nhiều người vẫn hình dung. Họ vẫn làm việc, nhưng cách làm việc và cách sử dụng thời gian đã thay đổi.
Người vẫn làm nhiếp ảnh, thiết kế; người làm công việc tự do, kinh doanh homestay; người dành phần lớn thời gian để cải tạo nhà cửa, trồng rau, chăm sóc khu vườn. Điểm chung là họ không còn đặt công việc văn phòng và những mục tiêu thăng tiến truyền thống vào vị trí trung tâm của cuộc sống.
Vì thế, “nghỉ hưu” trong những bài đăng này đôi khi gần với ý nghĩa “rút lui khỏi cuộc đua” hơn là chính thức nghỉ việc. Thay vì sáng đi làm, tối trở về nhà rồi tiếp tục công việc, họ cố gắng đưa công việc về một vị trí vừa đủ để có thể dành phần thời gian còn lại cho những điều mình thích.
Đây cũng là lý do những hình ảnh như căn nhà giữa rừng, khu vườn nhỏ, những bữa sáng thong thả hay một ngày chỉ làm những việc mình thích dễ nhận được sự chú ý trên Xiaohongshu. Đằng sau chữ “nghỉ hưu” là một mong muốn khá rõ: không phải không muốn làm việc, mà không muốn cả cuộc đời chỉ xoay quanh công việc.
Xu hướng này có liên quan đến FIRE - Financial Independence, Retire Early, tạm dịch là “độc lập tài chính, nghỉ hưu sớm”. FIRE khuyến khích việc tiết kiệm, đầu tư và giảm chi tiêu để tích lũy đủ tài sản, từ đó có thể giảm hoặc ngừng phụ thuộc vào công việc toàn thời gian khi còn trẻ.
Tại Trung Quốc, FIRE từng hình thành những cộng đồng khá lớn. Tờ Sina, cho biết nhóm FIRE trên Douban từng có gần 300.000 người tham gia, với những cuộc thảo luận xoay quanh việc cần bao nhiêu tiền để nghỉ hưu, có nên rời thành phố về quê hay làm thế nào để thoát khỏi vòng lặp công việc. Tuy nhiên, con số này là số thành viên trong cộng đồng FIRE, không có nghĩa tất cả đều đã nghỉ hưu.
Sự quan tâm ngày càng lớn cũng phản ánh một tâm lý khác của người trẻ: không muốn dành toàn bộ tuổi trẻ cho công việc. Trên Xiaohongshu xuất hiện nhiều nội dung về việc “dưỡng lão” từ rất sớm, khi người trẻ bắt đầu quan tâm đến sự ổn định, tài chính và cuộc sống mình muốn có trong tương lai.
Nhưng đây cũng là phần dễ bị bỏ qua nhất khi nhìn những hình ảnh “nghỉ hưu tuổi 30” trên mạng xã hội. Để có thể không đi làm toàn thời gian ở tuổi 30, một người thường phải có nền tảng tài chính hoặc nguồn thu nhập khác đủ vững. Chi phí sinh hoạt, sức khỏe, gia đình và những khoản phát sinh vẫn tồn tại ngay cả khi đã rời công việc.
Bởi vậy, “nghỉ hưu ở tuổi 30” không phải một công thức chung cho tất cả. Với người này, đó là thành quả của nhiều năm tích lũy; với người khác, chỉ đơn giản là chuyển sang làm tự do và sống chậm hơn. Những gì được nhìn thấy trên Xiaohongshu có thể rất thư thái, nhưng phía sau đó vẫn là bài toán tiền bạc, công việc và khả năng duy trì lối sống ấy trong bao lâu.
Có lẽ điều đáng chú ý nhất không phải là việc một người 30 tuổi đã “nghỉ hưu” hay chưa, mà là ngày càng nhiều người trẻ bắt đầu tự hỏi: Nếu không muốn sống cả đời trong guồng quay công việc, mình thực sự muốn cuộc sống sau tuổi 30 sẽ như thế nào?
Trần Hà - Nguồn: Xiaohongshu, Sina, Jiemian News.
