Đến giờ này, việc AI tác động lớn thị trường việc làm nói chung, đã không còn là chuyện gì xa lạ. Đương nhiên, đây vẫn là công cụ hữu ích trong đa số các lĩnh vực, chẳng ai phủ nhận. Tuy nhiên việc ứng dụng AI vào quy trình phỏng vấn tuyển dụng lại là chuyện khác.
Thử tưởng tượng thế này cho dễ hiểu: Bạn đang tìm việc làm, trau chuốt porfolio lẫn CV, dành hàng giờ chờ mail phản hồi, thậm chí luyện tập trước cho vòng phỏng vấn, đùng 1 cái, bạn phát hiện ra cuộc phỏng vấn này chỉ có mình bạn là… con người, đối phương - ở đây là nhà tuyển dụng, lại đang dùng AI để phỏng vấn bạn.
Cảm giác lúc ấy sẽ ra sao?
Nhà tuyển dụng lạm dụng AI trong quá trình tuyển dụng, ứng viên khá bất bình nhưng cũng… bất lực
Đây là thực tế đang diễn ra với không ít người đang tìm việc. Từ những chatbot đặt câu hỏi đến các nhân vật ảo mô phỏng nhà tuyển dụng, công nghệ này đang dần trở thành một phần trong các vòng phỏng vấn, nhưng cũng khiến không ít người tìm việc mất hứng thú và quyết định rút lui.
Với nhiều ứng viên, việc ngồi trước máy tính và trả lời câu hỏi của hệ thống tự động không mang lại cảm giác của một cuộc trò chuyện tuyển dụng thông thường. Thay vì được trao đổi với một con người có thể lắng nghe, đặt câu hỏi tiếp nối hoặc hiểu bối cảnh của họ, ứng viên có cảm giác mình chỉ đang hoàn thành một bài kiểm tra được lập trình sẵn.
Theo báo cáo mới đây của Greenhouse, khoảng 63% người tìm việc tại Mỹ từng trải qua một cuộc phỏng vấn có sự tham gia của AI, tăng 13% chỉ trong vòng 6 tháng qua. Đáng chú ý, cứ 10 ứng viên “bị AI phỏng vấn” thì có 4 người cảm thấy sốc, bực tức và quyết định bỏ ngang ngay lập tức.
Sharawn Tipton - Giám đốc Nhân sự của Greenhouse, cho rằng vấn đề không nằm ở việc ứng viên "ghét AI", mà nằm ở cách doanh nghiệp đang triển khai công nghệ này.
“Ứng viên không rời bỏ AI. Họ rời bỏ những trải nghiệm tồi tệ do AI tạo ra. Họ phản ứng với cảm giác mình đang bị xử lý như một hồ sơ, thay vì được trò chuyện, trao đổi như một con người” - Sharawn Tipton chia sẻ.
Theo bà, nhiều doanh nghiệp hiện sử dụng AI trong tuyển dụng vì phải đối mặt với lượng hồ sơ quá lớn trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh. Các công cụ tự động giúp nhà tuyển dụng lọc hàng nghìn đơn ứng tuyển nhanh hơn, giảm bớt áp lực cho bộ phận nhân sự.
Tuy nhiên, tốc độ ứng dụng công nghệ đang vượt xa khả năng thích nghi của cả doanh nghiệp lẫn ứng viên. Nhà tuyển dụng lo ngại tình trạng quá tải hồ sơ nên ứng dụng AI, trong khi người tìm việc lại không được giải thích rõ ràng về việc quy trình tuyển dụng đã thay đổi như thế nào.
Ứng dụng AI trong tuyển dụng nhân sự: Cần tỉnh táo và khéo léo
Theo khảo sát của Greenhouse, khoảng 38% ứng viên đã rút khỏi một quy trình tuyển dụng vì có vòng phỏng vấn AI, trong đó, 12% cho biết họ sẽ từ chối nếu bắt buộc phải tham gia phỏng vấn với AI.
Ngay cả những người chấp nhận hoàn thành vòng phỏng vấn với AI, không phải lúc nào cũng nhận được kết quả tích cực. Khoảng 51% ứng viên từng trải qua vòng phỏng vấn AI cho biết họ hoàn toàn không nhận được phản hồi từ nhà tuyển dụng hoặc vẫn đang chờ kết quả.
Theo Sharawn Tipton, trải nghiệm tiêu cực này có thể gây ảnh hưởng ngược trở lại với chính doanh nghiệp. Những ứng viên không hài lòng có thể chia sẻ câu chuyện với bạn bè hoặc đăng tải lên mạng xã hội, khiến hình ảnh nhà tuyển dụng bị ảnh hưởng.
Sharawn Tipton mô tả tình trạng hiện tại giống như một sự mâu thuẫn kỳ vọng, hơn là một quy trình tuyển dụng thông thường. Khi doanh nghiệp muốn tối ưu tốc độ, ứng viên lại mong muốn được đánh giá công bằng và có sự tương tác thực sự.
Bà cho rằng các công ty cần xem xét lại cách sử dụng AI trong tuyển dụng thay vì chỉ tập trung vào hiệu quả và năng suất. Một trong những giải pháp được đề xuất là doanh nghiệp nên đảm bảo vẫn có con người tham gia đánh giá kết quả từ AI, đồng thời cho phép ứng viên lựa chọn phỏng vấn với nhà tuyển dụng thật trong những giai đoạn quan trọng.
Nếu doanh nghiệp không cẩn trọng và quá lạm dụng AI trong quá trình phỏng vấn - tuyển dụng, hệ quả là có thể khiến những bất bình đẳng vốn tồn tại trong thị trường lao động trở nên rõ ràng hơn. Những ứng viên được hướng dẫn cách sử dụng công cụ AI, biết cách tối ưu hồ sơ hoặc luyện tập với các nền tảng phỏng vấn tự động sẽ có lợi thế hơn so với những người không có điều kiện tiếp cận các công cụ này.
Trong bối cảnh AI ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong tuyển dụng, câu hỏi lớn không còn là doanh nghiệp có nên sử dụng AI hay không, mà là sử dụng công nghệ này như thế nào để vừa giúp nhà tuyển dụng tiết kiệm thời gian, vừa đảm bảo ứng viên vẫn cảm thấy mình được tôn trọng và đánh giá một cách công bằng.
(Nguồn: Yahoo Finance)
Ngọc Linh
