Đan Mạch đang âm thầm thí điểm một sự thay đổi triệt để trong hệ thống chiếu sáng đô thị: Thay thế đèn đường trắng tiêu chuẩn bằng đèn LED quang phổ đỏ để bảo vệ động vật hoang dã về đêm mà không ảnh hưởng đến an toàn, WI thông tin ngày 20/1.
Ảnh minh họa: Shutterstock
Tại Gladsaxe, một đô thị ngoại ô Copenhagen, chính quyền đã lắp đặt đèn đường màu đỏ dọc theo Frederiksborgvej, một hành lang rợp bóng cây dành cho loài dơi. Đây là nơi sinh sống của 7 loài dơi, bao gồm cả loài dơi Pipistrelle thông thường nhạy cảm với ánh sáng và loài dơi tai dài nâu.
Sự thay đổi này dựa trên sinh học quang sinh thái. Ánh sáng LED trắng và xanh có bước sóng ngắn làm gián đoạn hoạt động kiếm ăn và định hướng của dơi bằng cách làm thay đổi hành vi của côn trùng và can thiệp vào các tín hiệu bóng tối tự nhiên. Ánh sáng phổ đỏ, với bước sóng dài hơn, đã được chứng minh là làm giảm đáng kể sự xáo trộn hành vi trong khi vẫn đảm bảo tầm nhìn đường bộ có thể sử dụng được.
Kỹ sư giao thông đô thị Jonas Jørgensen mô tả nó là sự thỏa hiệp tối ưu trong trường hợp không thể có bóng tối hoàn toàn.
Hệ thống chiếu sáng thân thiện với dơi này là một phần của chương trình Lighting Metropolis – Green Mobility do Liên minh Châu Âu (EU) hỗ trợ, nhằm mục đích xây dựng cơ sở hạ tầng bền vững trên khắp Đan Mạch và Thụy Điển. Hợp tác với các nhà thiết kế chiếu sáng tại Light Bureau, Gladsaxe đã hạn chế sử dụng ánh sáng đỏ ở các khu vực nhạy cảm về mặt sinh thái trong khi vẫn duy trì ánh sáng trắng ấm ở các khu vực có mật độ giao thông cao.
Động thái này cũng trực tiếp nhắm vào vấn đề ô nhiễm ánh sáng như một hình thức phân mảnh môi trường sống. Nghiên cứu được chuẩn bị cho Cục Quản lý Đường bộ Đan Mạch đã cảnh báo rằng hệ thống chiếu sáng đường phố thông thường có thể cắt đứt các tuyến đường kiếm ăn và gây căng thẳng cho quần thể dơi ngay cả khi môi trường sống về mặt vật lý vẫn còn nguyên vẹn.
“Thành phố SDG” đầu tiên của Đan Mạch
Ngoài việc bảo tồn đa dạng sinh học, quá trình chuyển đổi còn thúc đẩy các mục tiêu về khí hậu và hiệu quả năng lượng. Gladsaxe đang nâng cấp khoảng 5.000 đèn chiếu sáng lên hệ thống đèn LED như một phần của kế hoạch triển khai rộng khắp khu vực với hơn 50.000 thiết bị chiếu sáng.
Đèn LED giúp giảm tiêu thụ điện năng, rút ngắn chu kỳ bảo trì và cho phép điều khiển độ sáng thông minh — phù hợp với các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) số 7, 11, 13 và 15.
Gladsaxe đã chính thức tuyên bố mình là “Thành phố SDG” đầu tiên của Đan Mạch, tích hợp các chỉ số bền vững vào các quyết định về cơ sở hạ tầng.
Ngoài ra, hệ thống đèn đỏ còn có một chức năng thiết kế đô thị tinh tế: Ánh sáng đỏ báo hiệu các khu vực sinh thái được bảo vệ cho người lái xe và người đi bộ, hoạt động như biển báo môi trường không cần chữ.
Theo Philip Jelvard của Light Bureau, chính ánh sáng trở thành một tín hiệu hành vi cho thấy khu vực đó hỗ trợ các loài nhạy cảm.
Cho đến nay, sự đón nhận của công chúng diễn ra khá suôn sẻ, chưa có báo cáo nào về các vấn đề an toàn. Việc theo dõi dơi vẫn đang tiếp tục, và nếu dữ liệu xác nhận sự giảm thiểu tác động đến môi trường, thì thí nghiệm của Đan Mạch này có thể định hình lại cách các thành phố trên toàn thế giới cân bằng giữa việc thu hút khách du lịch và bảo tồn sinh thái.
Trang Ly
