Khi FIFA công bố danh sách các trọng tài làm nhiệm vụ tại World Cup 2026, Tori Penso là một trong những cái tên nhận được nhiều sự chú ý nhất. Không chỉ bởi cô là một trong số ít nữ trọng tài góp mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, mà còn bởi cột mốc lịch sử mà cô thiết lập.
Ở tuổi 39, nữ trọng tài người Mỹ trở thành người phụ nữ Mỹ đầu tiên giữ vai trò trọng tài chính trong một trận đấu thuộc World Cup nam. Trận đấu mà cô điều hành là Nam Phi - CH Czech, diễn ra vào đêm 18/6 (giờ Việt Nam).
Tori Penso sinh ra và lớn lên tại bang Florida (Mỹ). Cô bắt đầu bén duyên với nghề trọng tài từ năm 14 tuổi khi điều hành các trận đấu bóng đá trẻ dành cho cả nam và nữ.
Ban đầu, đây đơn thuần là một công việc bán thời gian giúp cô có thêm thu nhập. Tuy nhiên, một cơ hội bất ngờ đã xuất hiện khi Penso được mời tham gia trại huấn luyện trọng tài của Chương trình Phát triển Olympic tại Texas.
Lên đại học, Penso theo học ngành digital marketing (tiếp thị kỹ thuật số) tại Đại học Bang Florida (Florida State University). Cùng lúc đó, cô cũng thi đấu bóng đá cho CLB của trường.
Sau khi tốt nghiệp, cô từng làm việc theo đúng ngành học cho nhiều thương hiệu lớn như Red Bull và Coca-Cola. Thậm chí, Penso còn có một công việc ổn định tại công ty quảng cáo trước khi đưa ra quyết định mang tính bước ngoặt: từ bỏ ngành marketing để theo đuổi sự nghiệp trọng tài chuyên nghiệp.
"Tôi chưa từng nghĩ đây sẽ là một sự nghiệp. Khi ấy ở Mỹ gần như không có nữ trọng tài chuyên nghiệp toàn thời gian nào. Nhưng tôi nhận ra công việc này có thể đưa mình đi xa hơn rất nhiều", cô từng chia sẻ với FIFA.
Sự nghiệp của Penso bắt đầu thăng tiến mạnh mẽ từ năm 2020. Năm 2020, cô trở thành người phụ nữ đầu tiên sau hơn 20 năm cầm còi một trận đấu tại giải bóng đá Nhà nghề Mỹ (MLS), một trong những giải đấu nam hàng đầu ở Bắc Mỹ.
Năm 2021 - một năm sau, cô tiếp tục đi vào lịch sử khi trở thành nữ trọng tài đầu tiên điều hành một trận đấu thuộc vòng loại World Cup của FIFA. Năm này cũng đánh dấu cột mốc quan trọng khi Penso chính thức trở thành trọng tài FIFA.
Tại World Cup U20 nữ 2022 ở Costa Rica, cô được giao điều hành 5 trận đấu, bao gồm cả một trận bán kết. Đến World Cup nữ 2023, Penso tiếp tục khẳng định vị thế khi làm nhiệm vụ ở nhiều trận đấu quan trọng, trong đó có trận bán kết giữa Anh và Australia.
Đỉnh cao trong sự nghiệp của cô đến vào tháng 8/2023 khi được FIFA lựa chọn bắt chính trận chung kết World Cup nữ giữa Tây Ban Nha và Anh. Đây là lần đầu tiên một trọng tài người Mỹ được giao trọng trách điều hành trận đấu quan trọng nhất của bóng đá nữ thế giới.
Năm 2025, Penso tiếp tục góp mặt trong đội ngũ trọng tài của FIFA Club World Cup, trước khi được lựa chọn cho World Cup 2026.
Mục tiêu World Cup nam đã được Penso đặt ra từ rất sớm, thậm chí trước khi cô trở thành trọng tài FIFA. "Tôi từng nghĩ rằng nếu một ngày nào đó được làm nhiệm vụ ở World Cup nam, lại còn diễn ra trên đất Mỹ, thì sẽ tuyệt vời đến mức nào", cô chia sẻ.
Bên cạnh sự nghiệp thành công, Penso còn có một gia đình gắn bó với bóng đá. Chồng cô, Chris Penso, cũng là trọng tài tại MLS. Hai người hiện có 3 cô con gái.
Trang (Nguồn: The Sun, Yahoo! Sport)
