Trong nhiều thập kỷ, thị trường RAM toàn cầu gần như là sân chơi riêng của ba tên tuổi: Samsung, SK Hynix và Micron. Ba công ty này kiểm soát phần lớn nguồn cung DRAM thế giới, từ chip nhớ cho smartphone đến module máy chủ phục vụ hạ tầng AI. Thế nhưng từ năm 2024, một làn sóng mới bắt đầu hình thành từ Trung Quốc, và đến đầu năm 2026, làn sóng đó đang chuẩn bị đổ vào ngay thị trường nội địa của Mỹ.
Dẫn đầu làn sóng đó là CXMT, công ty sản xuất DRAM lớn nhất Trung Quốc. Gần đây, CXMT công bố các module DDR5 đạt tốc độ 8000 MT/s trên chip 16Gb và 24Gb, mức hiệu năng tiệm cận với các sản phẩm DDR5 thế hệ mới nhất của Samsung, SK Hynix và Micron. Cùng lúc đó, CXMT cũng trình làng các module DDR5 dành riêng cho máy chủ, máy tính để bàn và workstation, phủ rộng toàn bộ phân khúc từ doanh nghiệp đến người dùng cá nhân.
Không chỉ CXMT, một nhà sản xuất khác là Jiahe Jinwei cũng bước vào sản xuất đại trà module DDR5 RDIMM dung lượng 64GB tốc độ 5600 MT/s, nhắm thẳng vào nhu cầu mở rộng hạ tầng của các công ty AI Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh.
Sự tăng tốc này diễn ra vào thời điểm không thể thuận lợi hơn. Suốt năm 2025, khủng hoảng nguồn cung DRAM toàn cầu ngày càng trầm trọng khi ba ông lớn Samsung, SK Hynix và Micron liên tục đổ vốn vào xây dựng nhà máy mới nhưng vẫn chưa giải quyết được tình trạng thiếu hụt.
Khoảng trống đó tạo ra cơ hội mà các nhà sản xuất Trung Quốc nhanh chóng lấp đầy. Khi Samsung quyết định ngừng sản xuất các chuẩn LPDDR cũ, vốn là linh kiện thiết yếu cho smartphone và máy tính phân khúc giá rẻ, CXMT lập tức tăng tốc sản xuất LPDDR4 để thế chỗ, thu về doanh thu đáng kể trong vài tháng gần đây.
Bước ngoặt lớn nhất đến từ quyết định của chính phủ Mỹ. Trước áp lực thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng trên thị trường nội địa, Washington gỡ bỏ tên CXMT và YMTC khỏi danh sách đen của Bộ Quốc phòng, mở đường cho các sản phẩm RAM Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ và EU.
Đây là diễn biến đáng chú ý vì chỉ trước đó không lâu, cả hai công ty này bị liệt vào danh sách các thực thể có mối lo ngại an ninh quốc gia. Quyết định đảo ngược đó phản ánh thực tế rằng trong bối cảnh khủng hoảng nguồn cung, nhu cầu thực tế của thị trường đang lấn át các cân nhắc địa chính trị.
Hiện tại, CXMT đang nắm khoảng 10% thị phần DRAM toàn cầu và chưa có dấu hiệu dừng lại. Cùng với YMTC, công ty này đang triển khai kế hoạch mở rộng sản xuất quy mô lớn, rót hàng tỷ USD để nâng cấp các cơ sở hiện có và chuẩn bị xây dựng nhà máy mới.
Nếu lộ trình này được thực hiện đúng tiến độ, thị phần của CXMT trên thị trường toàn cầu sẽ còn tiếp tục tăng trong những năm tới. Với người tiêu dùng tại Mỹ và châu Âu, điều đó có thể đồng nghĩa với việc các module DDR5 giá rẻ hơn từ Trung Quốc sắp xuất hiện trên kệ hàng, cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm từ Samsung, SK Hynix và Micron.
Nguyễn Hải
