1. Từ nỗi lo "19 giây cạm bẫy" đến cú "bẻ lái" tư duy tuyên truyền số
Trên không gian mạng hiện nay, ranh giới giữa an toàn và rủi ro đối với giới trẻ đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Theo số liệu thực tế, có tới 89% trẻ em trong độ tuổi từ 12–17 tại Việt Nam sử dụng Internet, nhưng 58,6% nạn nhân bị xâm hại có yếu tố công nghệ lại chọn cách im lặng, không dám chia sẻ với ai. Đáng báo động hơn, kẻ xấu chỉ mất vỏn vẹn 19 giây để thiết lập một tình huống dụ dỗ nguy cơ cao nhắm vào người dùng trẻ.
Trước bài toán cấp bách này, dưới sự chỉ đạo trực tiếp, quyết liệt của Giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh và Đại tá Lê Công Anh – Phó Giám đốc Công an TP, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an TP. Hồ Chí Minh) đã quyết định dùng chính sức mạnh công nghệ để giải quyết vấn đề của công nghệ.
Thay vì phụ thuộc vào các buổi báo cáo trực tiếp hay tờ rơi tuyên truyền bị giới hạn về không gian, thời gian, đơn vị đã tự nghiên cứu và làm chủ một nền tảng số mở, hoàn toàn miễn phí và không yêu cầu tạo tài khoản. Mục tiêu cốt lõi là chuyển dịch người dùng từ trạng thái "nghe giảng thụ động" sang "chủ động trải nghiệm, tương tác đa chiều".
2. "Game hóa" kỹ năng sinh tồn trên mạng: Chơi thật, tương tác thật
Điểm giúp mô hình nền tảng của Công an TP. Hồ Chí Minh ghi điểm mạnh mẽ với học sinh, sinh viên nằm ở cách thiết kế tính năng hiện đại, đánh trúng tâm lý thích trải nghiệm và cạnh tranh của người trẻ:
- Phân hệ "Lớp học số" và đấu trường Minigame quy mô lớn: Nền tảng cung cấp trọn bộ giáo án, slide, video phân tầng từ Tiểu học đến Đại học kèm thư viện Cẩm nang điện tử dài 92 trang. Đáng chú ý nhất là phòng Minigame thực hành trực tuyến cho phép tới 300 thiết bị tham gia cùng lúc. Tại đây, học sinh được trực tiếp "nhập vai" xử lý các kịch bản lừa đảo, dụ dỗ giả định thông qua quy trình chuẩn "5 nút xử lý" (1. Dừng – 2. Không lan truyền – 3. Lưu bằng chứng – 4. Báo cáo – 5. Chia sẻ hoặc kết nối Tổng đài 111).
- "Mini Mạng xã hội" an toàn tích hợp công cụ sáng tạo AI: Phân hệ "Diễn biến" hoạt động như một mạng xã hội học đường thu nhỏ, nơi học sinh và giáo viên có thể đăng tải bài viết, hình ảnh, Videoshort dưới chế độ công khai hoặc ẩn danh để bảo mật danh tính. Đi kèm với đó là bộ công cụ sáng tạo trực tuyến gồm bảng vẽ điện tử 6 loại bút, trình viết truyện, đặc biệt là phòng thu âm tâm sự tích hợp công nghệ tự động lọc ồn, lồng nhạc nền và tạo phụ đề video.
- Cơ chế Gamification và Bảng xếp hạng thời gian thực: Mỗi trường học, cơ quan tham gia đều được cấp một "Hồ sơ đơn vị" riêng. Mọi hoạt động từ mở tiết học, chơi Minigame, nhận Chứng nhận số cho đến gửi tác phẩm sáng tạo hay nộp báo cáo 7 phần trực tuyến đều được hệ thống tự động quy đổi thành điểm số, cập nhật liên tục lên Bảng xếp hạng thi đua toàn quốc theo thời gian thực.
3. Những con số "biết nói" và sức lan tỏa vượt ranh giới địa phương
Khi được đưa vào triển khai thử nghiệm trong Chiến dịch "Không Một Mình – Kết nối không tổn thương", mô hình nền tảng số này đã lập tức chứng minh sức hút vượt ra ngoài phạm vi TP. Hồ Chí Minh. Việc học kỹ năng tự vệ trên không gian mạng đã biến thành một cuộc đua điểm số đầy hào hứng giữa các trường học từ Tiểu học đến Đại học trên khắp cả nước với loạt kỷ lục ấn tượng:
- Hơn 1.000.000 lượt tham gia Minigame thực hành kỹ năng nhận diện thật – giả chỉ sau 7 ngày vận hành.
- 2.854 đơn vị, trường học trên cả nước kích hoạt hồ sơ và bám đuổi thứ hạng từng giờ trên Bảng xếp hạng trực tuyến.
- 1.759 tiết học được tổ chức từ kho học liệu của hệ thống cùng 68.376 lượt mở Phòng Minigame vừa học vừa chơi.
- Gần 300.000 lượt truy cập, tương tác trên "mini mạng xã hội" với hàng nghìn bài đăng, Videoshort và 598 báo cáo hưởng ứng kèm minh chứng thực tế.
- Hơn 4.500 tác phẩm sáng tạo (tranh vẽ, câu chuyện, bản ghi âm tâm sự) do chính học sinh, sinh viên tự tay thực hiện trên nền tảng, cùng 213.000 Chứng nhận số an toàn và hơn 60.200 lượt đọc, tải Cẩm nang số được ghi nhận.
Thành công từ đợt thử nghiệm cho thấy khi kiến thức pháp luật và an toàn mạng được đặt vào một giao diện trực quan, nơi người trẻ được trực tiếp chạm, chơi, sáng tạo và đóng góp điểm số cho tập thể, thông điệp sẽ tự nhiên thẩm thấu thay vì trôi tuột đi như các hình thức tuyên truyền khô khan truyền thống.
Với kiến trúc nền tảng lõi có tính tùy biến cao, mô hình của Phòng An ninh mạng – Công an TP. Hồ Chí Minh hoàn toàn sẵn sàng để nhân rộng cho nhiều chiến dịch phổ biến giáo dục pháp luật khác trên phạm vi toàn quốc, hiện thực hóa trọn vẹn phương châm: "Lan tỏa thông tin, kiến thức tích cực đến nhiều người dân nhất có thể".
Hiếu Lê
