DeepSeek, phòng lab AI Trung Quốc từng gây chấn động thị trường toàn cầu với mô hình chi phí thấp năm ngoái, đã không cung cấp quyền truy cập sớm vào mô hình chủ lực sắp ra mắt V4 cho các nhà sản xuất chip Mỹ, phá vỡ thông lệ chuẩn trong ngành, theo hai nguồn tin quen thuộc với vấn đề này. Đây là động thái đánh dấu sự thay đổi quyền lực trong cuộc chiến công nghệ Mỹ-Trung, khi phía Trung Quốc bắt đầu áp đặt các quy tắc riêng.
Thay vì hợp tác với NVIDIA và AMD như trước đây, DeepSeek đã trao quyền truy cập sớm cho các nhà cung cấp trong nước, bao gồm Huawei Technologies. Các nhà sản xuất chip Trung Quốc được hưởng lợi thế vài tuần để tối ưu hóa phần mềm cho bộ xử lý của họ trước khi mô hình chính thức ra mắt, dự kiến vào khoảng Tết Nguyên đán.
Động thái này hoàn toàn trái ngược với thông lệ trong ngành AI. Các nhà phát triển AI thường chia sẻ phiên bản trước khi phát hành của các mô hình lớn với các nhà sản xuất chip hàng đầu như NVIDIA và AMD để đảm bảo phần mềm của họ hoạt động hiệu quả trên phần cứng được sử dụng rộng rãi. Chính DeepSeek trước đây đã từng làm việc chặt chẽ với đội ngũ kỹ thuật của NVIDIA.
Cả NVIDIA và AMD đều từ chối bình luận về vấn đề này. DeepSeek và Huawei cũng không phản hồi các yêu cầu bình luận. Reuters không thể ngay lập tức xác định lý do cho quyết định này, nhưng các chuyên gia đã đưa ra phân tích rõ ràng.
Ben Bajarin, CEO của công ty nghiên cứu Creative Strategies, cho rằng: "Tác động đến NVIDIA và AMD đối với các bộ tăng tốc dữ liệu chung là tối thiểu - hầu hết các doanh nghiệp không chạy DeepSeek, công cụ này phục vụ như một mô hình chuẩn hơn là bất cứ thứ gì khác." Ông bổ sung rằng các công cụ lập trình AI mới đang giảm thời gian để phần mềm chạy tốt trên phần cứng "từ nhiều tháng xuống còn vài tuần."
Tuy nhiên, Bajarin cũng chỉ ra rằng động thái này có khả năng là một phần của chiến lược rộng lớn hơn của chính phủ Trung Quốc "để cố gắng giữ cho phần cứng và mô hình của Mỹ bị thiệt thòi" tại Trung Quốc. Đây không chỉ là quyết định kinh doanh thuần túy mà là một nước cờ địa chính trị trong cuộc cạnh tranh AI toàn cầu.
Các mô hình của DeepSeek đã được tải xuống hơn 75 triệu lần trên nền tảng mã nguồn mở Hugging Face kể từ khi công ty xuất hiện vào tháng 1 năm 2025, góp phần thúc đẩy làn sóng các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc cạnh tranh với các phòng lab AI của Mỹ. Trong số các mô hình được phát hành trong năm qua, lượt tải xuống cho các mô hình của Trung Quốc đã vượt qua các mô hình từ bất kỳ quốc gia nào khác trên nền tảng này.
Sự gia tăng nhanh chóng của các mô hình mã nguồn mở Trung Quốc đã làm gia tăng cuộc tranh luận ở Washington về việc xuất khẩu chip AI tiên tiến của Mỹ sang Trung Quốc. Các cơ quan chức năng Mỹ năm ngoái đã cho phép chip H20 của NVIDIA và MI308 của AMD - được thiết kế cho suy luận AI - tiếp tục xuất khẩu sang Trung Quốc, ngay cả khi giấy phép cho các bộ xử lý tiên tiến hơn vẫn bị hạn chế. Đáng chú ý, chip MI308 đã tạo ra 390 triệu USD doanh thu cho AMD trong quý gần nhất.
Quyết định của DeepSeek về việc ưu tiên tối ưu hóa chip trong nước cho V4 phù hợp với sự chuyển đổi rộng lớn hơn trong chiến lược AI của Trung Quốc dưới áp lực xuất khẩu. Bằng cách trao cho Huawei và các nhà sản xuất chip trong nước khác lợi thế đầu tiên trong tối ưu hóa V4 trong khi loại trừ NVIDIA và AMD, DeepSeek đang phát tín hiệu rằng sự liên kết phần cứng bên trong Trung Quốc đang trở nên chiến lược không kém gì khả năng mô hình.
Nguyễn Hải
