Dòng vốn này kéo theo nhu cầu nhân sự am hiểu kinh tế quốc tế, thương mại, đầu tư và thị trường toàn cầu tại các doanh nghiệp FDI, tập đoàn đa quốc gia, công ty logistics, ngân hàng và tổ chức tư vấn.
Nhưng giữa một thị trường tuyển dụng rộng mở, không phải ứng viên Kinh tế Quốc tế có thành tích học tập tốt cũng dễ dàng được lựa chọn. Bởi với doanh nghiệp FDI, lợi thế của ứng viên không chỉ nằm ở tấm bằng hay khả năng ngoại ngữ, mà còn ở việc có thể nhanh chóng vận dụng kiến thức để phân tích chính sách thương mại, đánh giá tác động của các hiệp định thương mại tự do (FTA) và xử lý dữ liệu thị trường trong những bài toán cụ thể.
Năng lực thực tế đang được các doanh nghiệp FDI đánh giá cao
Rà soát các tin tuyển dụng vị trí liên quan đến thương mại quốc tế, phân tích thị trường và chuỗi cung ứng tại nhiều tập đoàn FDI đang hoạt động ở Việt Nam cho thấy năng lực thực tế đang được ưu tiên hàng đầu, tập trung vào ba nhóm kỹ năng cốt lõi:
Ứng dụng thực tế các FTA: Phân tích và vận dụng linh hoạt các hiệp định như CPTPP, EVFTA vào bài toán thuế quan, quy tắc xuất xứ và chiến lược thâm nhập thị trường.
Xử lý dữ liệu vĩ mô: Đọc hiểu và chuyển hóa các báo cáo kinh tế - thương mại từ WTO, WB hay ASEAN thành khuyến nghị kinh doanh cho doanh nghiệp.
Tiếng Anh chuyên ngành: Sử dụng ngoại ngữ thành thạo để soạn thảo văn bản, đàm phán thương mại và bảo vệ quan điểm trước đối tác quốc tế.
Bên cạnh chuyên môn, các doanh nghiệp FDI cũng đề cao tư duy toàn cầu, khả năng thích ứng đa văn hóa và tinh thần chủ động giải quyết vấn đề.
Phân biệt rõ ngành Kinh tế Quốc tế và ngành Kinh doanh Quốc tế
Sự tương đồng trong tên gọi khiến nhiều người học lẫn nhà tuyển dụng nhầm lẫn giữa hai ngành học này.
Ngành Kinh tế Quốc tế: Tập trung vào nghiên cứu, phân tích chính sách thương mại vĩ mô, dự báo biến động thị trường và xây dựng chiến lược thâm nhập thị trường ở cấp độ vĩ mô lẫn doanh nghiệp.
Ngành Kinh doanh Quốc tế: Chú trọng vào khâu vận hành thực tế như quy trình xuất nhập khẩu, logistics, đàm phán hợp đồng và các giao dịch thương mại vi mô.
Một nhầm lẫn phổ biến của người học lẫn nhà tuyển dụng là đánh đồng hai ngành có tên gọi gần giống nhau. Ngành Kinh tế Quốc tế thiên về nghiên cứu, phân tích chính sách thương mại vĩ mô, dự báo biến động thị trường, đánh giá tác động của các FTA và định hình chiến lược thâm nhập thị trường ở tầm doanh nghiệp hoặc quốc gia. Trong khi đó, ngành Kinh doanh Quốc tế tập trung vào vận hành thực tế: quy trình xuất nhập khẩu, logistics, đàm phán hợp đồng ngoại thương và các giao dịch thương mại ở cấp độ vi mô.
Phân biệt rõ định hướng giúp sinh viên chủ động chọn chuyên ngành hẹp từ năm hai, năm ba đại học, thay vì học dàn trải rồi loay hoay khi ứng tuyển.
Lộ trình phát triển nghề nghiệp và thu nhập
Sinh viên mới tốt nghiệp bắt đầu ở vị trí chuyên viên phân tích hoặc điều phối thương mại với thu nhập từ 9 - 15 triệu đồng/tháng. Khi tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện chứng chỉ chuyên môn và nâng cao ngoại ngữ, nhân sự có thể tiến lên các vị trí chuyên viên tư vấn đầu tư, chuyên viên tài chính quốc tế hay chuyên gia chính sách thương mại với mức lương từ 18 - 30 triệu đồng/tháng.
Chủ động thu hẹp khoảng cách từ giảng đường
Với các doanh nghiệp FDI, kiến thức chuyên ngành chỉ thực sự có giá trị khi sinh viên biết cách vận dụng vào công việc. Đây cũng là bài toán mà các chương trình đào tạo Kinh tế Quốc tế cần giải quyết: đưa những tình huống doanh nghiệp thường gặp vào lớp học để sinh viên được thực hành thay vì chỉ tiếp cận kiến thức trên giáo trình. Tại Trường Đại học Văn Lang, sinh viên ngành Kinh tế Quốc tế được tiếp cận các nội dung gắn với hoạt động kinh doanh quốc tế như phân tích EVFTA, CPTPP, RCEP, mô phỏng đàm phán hợp đồng ngoại thương, xử lý dữ liệu và dự báo xu hướng thị trường. Bên cạnh giờ học, các hoạt động kiến tập tại cảng biển, trung tâm logistics và doanh nghiệp giúp sinh viên có thêm cơ hội quan sát cách hàng hóa, hợp đồng và dòng vốn được vận hành trong thực tế.
Để làm việc trong môi trường quốc tế, sinh viên cần được rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề từ sớm. Vì vậy, các bài tập theo dự án và tình huống doanh nghiệp được đưa vào quá trình học, kết hợp với tiếng Anh thương mại, giúp người học từng bước làm quen với cách làm việc và yêu cầu chuyên môn của doanh nghiệp.
Khoảng cách có thể được rút ngắn
Từ giảng đường đến doanh nghiệp luôn có một khoảng cách nhất định, nhưng khoảng cách ấy có thể được thu hẹp nếu sinh viên được chuẩn bị đúng năng lực ngay từ đầu. Với ngành Kinh tế Quốc tế, đó là khả năng đọc và phân tích các FTA, hiểu báo cáo kinh tế, sử dụng tiếng Anh trong công việc và làm việc với dữ liệu.
Với ngành Kinh tế Quốc tế, lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở việc hiểu khái niệm thương mại hay đầu tư toàn cầu, mà ở khả năng đọc một hiệp định, hiểu một báo cáo kinh tế, phân tích dữ liệu thị trường và diễn giải điều đó thành khuyến nghị cho doanh nghiệp.
Khi những kỹ năng này được rèn luyện xuyên suốt quá trình học, sinh viên sẽ có thêm nền tảng để thích nghi với môi trường doanh nghiệp FDI sau khi tốt nghiệp, thay vì mất nhiều thời gian làm quen lại từ đầu với những yêu cầu vốn đã có thể được trải nghiệm từ giảng đường.
HP
