Trong xu hướng sống xanh và tiêu dùng bền vững ngày càng lan rộng, nhiều loại cây cảnh tưởng chừng chỉ dùng để trang trí nội thất nay lại trở thành nguồn sinh kế ổn định cho nông dân. Tại Thanh Hóa, mô hình trồng trầu bà xẻ lá – loài cây có khả năng lọc không khí, giá trị thẩm mỹ cao – đang mở ra hướng chuyển đổi cây trồng hiệu quả, thân thiện với môi trường.
Trầu bà xẻ lá, còn có tên khoa học Monstera deliciosa, thuộc họ Ráy (Araceae), có nguồn gốc từ các khu rừng nhiệt đới Trung và Nam Mỹ. Loài cây này gây ấn tượng bởi những chiếc lá lớn, xanh đậm, có các đường xẻ tự nhiên như bị "rách thủng", tạo cảm giác phóng khoáng, hiện đại. Nhờ vẻ đẹp độc đáo, trầu bà xẻ lá được ưa chuộng trong trang trí không gian sống, văn phòng và các công trình theo phong cách xanh – bền vững.
Không chỉ dừng lại ở giá trị thẩm mỹ, trầu bà xẻ lá còn được biết đến với khả năng lọc không khí, góp phần cải thiện môi trường sống trong nhà. Một số nghiên cứu cũng cho thấy cây có thể được khai thác tinh chất phục vụ ngành công nghiệp làm đẹp.
Trong quan niệm phong thủy, trầu bà xẻ lá tượng trưng cho tài lộc, sự khai thông và phát triển bền bỉ; đặc biệt phù hợp với người mệnh Mộc và Thủy.
Nhận thấy tiềm năng từ loài cây này, ông Lê Đăng Khoa, thôn Duyên Lộc, xã Định Tân (Thanh Hóa) đã mạnh dạn chuyển đổi gần 0,7ha đất trồng rau màu sang trồng trầu bà xẻ lá.
Trước đây, diện tích đất này cho hiệu quả kinh tế thấp, thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, thu nhập bấp bênh. Đầu năm 2023, qua giới thiệu của người quen và sự kết nối với một doanh nghiệp ở miền Bắc, ông Khoa được tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch cũng như bao tiêu sản phẩm.
Trên Báo Thanh Hóa ông Khoa chia sẻ, trầu bà xẻ lá là loại cây dễ trồng, ít sâu bệnh, phù hợp với điều kiện khí hậu nóng ẩm của địa phương. Cây không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, ít sử dụng phân bón hóa học, góp phần giảm tác động tiêu cực đến môi trường đất và nước. Đặc biệt, thời gian khai thác kéo dài từ 9–10 năm mới phải thay gốc, giúp người trồng tiết kiệm chi phí đầu tư lâu dài.
Nguồn thu chính của mô hình đến từ những chiếc lá. Bình quân mỗi tháng, gia đình ông Khoa thu hoạch hơn 7.000 lá, giá bán dao động từ 2.000 đồng/lá. Sau khi thu hoạch, lá được phân loại theo kích thước: loại nhỏ khoảng 27cm, loại trung bình từ 27–30cm, loại lớn từ 30–35cm và loại trên 35cm, tương ứng với các mức giá khác nhau.
Nhờ đầu ra ổn định và hợp đồng tiêu thụ rõ ràng, mô hình mang lại thu nhập trên 100 triệu đồng mỗi năm.
Ông Khoa là hộ đầu tiên trong xã đầu tư trồng trầu bà xẻ lá theo hướng hàng hóa, mở ra gợi ý mới cho chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa phương.
Trong bối cảnh nông nghiệp đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, mô hình trồng cây cảnh xanh, có giá trị sinh thái và kinh tế như trầu bà xẻ lá cho thấy một hướng đi phù hợp: vừa tạo sinh kế bền vững cho nông dân, vừa đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường sống xanh.
Minh Khang
