Khi thuật toán của Threads bị "lợi dụng"
Affiliate Marketing (tiếp thị liên kết) từ lâu đã là một hình thức kiếm tiền quen thuộc trên mạng xã hội. Tuy nhiên, nếu ở các nền tảng khác, affiliate thường gắn với review sản phẩm, chia sẻ trải nghiệm cá nhân hoặc nội dung giải trí có liên quan trực tiếp đến hàng hóa, thì trên Threads, một bộ phận người dùng lại lựa chọn cách làm khác: Khơi gợi tranh cãi xã hội để kéo tương tác, rồi tận dụng độ lan tỏa đó cho mục đích gắn link sản phẩm, bán hàng.
Công thức vận hành của kiểu nội dung này khá rõ ràng.
Bài đăng thường mở đầu bằng một quan điểm gây tranh luận, xoay quanh các chủ đề như tình yêu, hôn nhân, tiền bạc, giá trị sống,... Đây là những vấn đề vốn luôn tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều và đặc biệt được cư dân "Threads city" đặc biệt quan tâm.
Chỉ cần một góc nhìn đủ khác số đông, đủ "cấn", phần bình luận nhanh chóng bị chia tách thành nhiều ý kiến trái chiều. Người đọc không nhất thiết phải tin câu chuyện là thật, cảm giác "khó chịu" hoặc "không đồng tình" đã đủ để họ dừng lại, đọc kỹ và tham gia tranh luận.
Cũng cần nhìn nhận rạch ròi rằng không phải mọi bài viết dạng này đều tiêu cực. Có những topic được xây dựng từ trải nghiệm thật, lập luận rõ ràng, đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm và tạo ra thảo luận chất lượng.
Tuy nhiên, song hành với đó là không ít nội dung bịa đặt tình huống, thêu dệt câu chuyện hoặc cố tình bóp méo sự thật nhằm câu view, bàn tán hay công kích về một nhân vật người nổi tiếng trong showbiz, kích thích cảm xúc người đọc trong thời gian ngắn. Khi mục tiêu không phải là trao đổi quan điểm mà là tối đa hóa tương tác, ranh giới giữa chia sẻ và thao túng trở nên rất mong manh.
Thuật toán của Threads vốn ưu tiên hiển thị những bài viết có lượng bình luận và tương tác cao càng khiến mô hình này hoạt động hiệu quả. Bài đăng càng gây tranh cãi, càng được phân phối rộng rãi. Khi đã lên xu hướng, link sản phẩm bắt đầu xuất hiện ở phần bình luận, đúng thời điểm người đọc đã ở lại đủ lâu, tâm lý đang bị cuốn vào cuộc tranh luận và mức độ sẵn sàng click cũng cao hơn.
Đáng chú ý, sản phẩm được gắn link không cần thiết liên quan trực tiếp đến nội dung câu chuyện. Một bài bàn về quan điểm hôn nhân có thể dẫn sang mỹ phẩm, đồ gia dụng; một câu chuyện xoay quanh drama tình ái lại xuất hiện link thời trang hoặc đồ công nghệ. Trong nhiều trường hợp, câu chuyện chỉ đóng vai trò "mồi câu", còn điều quan trọng nhất là bài viết phải đủ ồn ào, đủ thảo luận để trở thành điểm đặt link hiệu quả.
Xu hướng tiêu thụ nội dung trên Threads cũng góp phần "nuôi dưỡng" hiện tượng này. Bởi người dùng nền tảng này chuộng việc bày tỏ quan điểm cá nhân, thích tiếp cận những góc nhìn khác biệt và sẵn sàng tham gia tranh luận công khai.
Nắm bắt đặc điểm đó, những người làm affiliate không cần xây dựng hình ảnh chuyên gia hay reviewer đáng tin cậy. Họ chỉ cần đăng bài như một tài khoản người dùng bình thường, đưa ra một ý kiến "lệch pha" hoặc một câu chuyện gây tranh cãi, quăng miếng mồi đủ hấp dẫn để cộng đồng Threads tự cắn câu.
Và khi lượng tương tác đạt ngưỡng, việc gắn hàng loạt link sản phẩm chỉ còn là bước cuối trong một quy trình đã được tính toán từ trước.
Người dùng “đọc vị” chiêu trò bán hàng nhưng vẫn bị “dắt”
Có thể nói, đây là một cách bán hàng kiểu mới. Thậm chí còn được nhận xét là đúng chất marketing bởi nhiều bài viết bám từ khóa đang hot đều lên xu hướng, có tới hàng triệu lượt xem, hàng nghìn lượt bình luận.
Tuy nhiên vấn đề nằm ở chỗ ranh giới giữa chia sẻ quan điểm thật và tạo tranh cãi có chủ đích ngày càng mờ đi. Có những bài viết được dựng lên hoàn toàn từ trí tưởng tượng nhưng lại được kể với giọng điệu như chuyện người thật, việc thật. Người đọc tham gia tranh luận một cách nghiêm túc, trong khi người đăng chỉ coi đó là một “chiến dịch kéo tương tác”.
Về mặt kỹ thuật, affiliate là hợp pháp. Gắn link bán hàng không sai. Nhưng khi nội dung được xây dựng trên nền tảng của xung đột cảm xúc, câu hỏi đặt ra là: Người đọc đang được tôn trọng hay đang bị khai thác?
Từ sự tò mò đến cảm giác bị "dắt": Rồi có mua hay không?
Không ít người dùng Threads chia sẻ cảm giác khó chịu khi nhận ra họ đã dành thời gian bình luận, bày tỏ quan điểm, thậm chí là kể câu chuyện cá nhân dưới một bài viết, để rồi phát hiện ra mục đích cuối cùng của bài đăng chỉ là bán hàng. Cảm giác bị “dắt mũi” không đến từ việc gắn link, mà từ việc nhận ra sự chân thành đã bị biến thành công cụ thương mại.
Hải Bình (SN 1999, Hà Nội) chia sẻ: “Thấy bài viết nào hay, thú vị trên Threads đều là gắn link bán hàng cả. Ban đầu mình thấy một bài đăng viral, chủ đề cũng khá trái chiều trong lĩnh vực mình quan tâm. Thế nhưng mình phát hiện ra đó chỉ là content bịa ra để câu tương tác hoặc sao chép không ghi nguồn từ đâu đó để gắn link viral.
Những lúc như vậy mình chỉ lặng lẽ xóa bình luận đang viết dở đi và chặn luôn chủ bài đăng. Bản thân mình thực sự chỉ muốn dùng mạng xã hội để thuần giải trí, lướt trò chuyện thôi chứ không muốn bị thương mại hóa như vậy”.
Cũng có quan điểm tương tự, Giang Trần (32 tuổi) bày tỏ: “Mình không biết việc gắn link như vậy có đem lại hiệu quả tốt cho người bán không nhưng với cương vị người dùng MXH thì mình thấy khác bực mình. Có những bài đăng khi vào phải lướt qua hàng loạt link của tác giả mới xem được bình luận của những người khác.
Đôi khi, ức chế hơn khi họ thường xây dựng nội dung theo dạng rage bait. Cố tình tạo ra sự giận dữ, viết một thứ gì đó khó hiểu hoặc công kích ai đó, bàn luận drama,... nhưng ở dưới thì là link sản phẩm. Vì vậy mình thường chặn luôn từ khóa liên quan để tránh bị thấy những bài đăng như vậy”.
Thế nhưng với một số khác, họ lại cảm thấy không có vấn đề gì với kiểu bán hàng này.
“Mình biết là gắn link rồi nhưng mình vẫn ấn vào và đọc hết. Bởi cũng phải thừa nhận, họ có những quan điểm khá thu hút, khiến những ai tò mò sẽ ấn đọc. Thường thì mình không quan tâm đến phần gắn link nhưng đôi khi nếu vô tình trúng sản phẩm mình thấy đẹp hoặc đang kiếm thì mình cũng sẽ click”, Minh Hà (SN 2003) chia sẻ.
Nhìn chung, Threads vốn được yêu thích vì sự “ít quảng cáo hơn”, “ít bán hàng hơn”. Nhưng khi affiliate bắt đầu “đội lốt” tranh luận xã hội, người dùng khó mà phân biệt đâu là chia sẻ thật, đâu là kịch bản được tính toán trước.
Làm affiliate không sai, kiếm tiền từ nền tảng cũng là điều dễ hiểu. Nhưng nhiều người cho rằng cách kiếm tiền nói lên rất nhiều điều về cách chúng ta nhìn nhận cộng đồng mình đang tham gia. Khi một bài viết được tạo ra không phải để đối thoại, mà để thao túng thảo luận, thì sớm muộn cũng bị “đào thải” và không tồn tại được lâu.
Hải My
