| Năm 2025 là một năm sôi động với nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của đất nước. Nhiều chuyến thăm song phương cũng như các hoạt động đối ngoại đa phương được thực hiện. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng ghi dấu ấn với việc tổ chức thành công Lễ ký Công ước Hà Nội. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với GS Carl Thayer, Học viện Quốc phòng Australia về công tác đối ngoại của Việt Nam trong năm qua. |
Năm nay thế giới chứng kiến một năm với nhiều xung đột và căng thẳng thương mại leo thang, trong đó có cả việc Mỹ áp thuế đối ứng lên nhiều quốc gia. Ông đánh giá thế nào về chính sách đối ngoại của Việt Nam và những nỗ lực trong việc vượt qua những thách thức này?
Trong năm 2025, Việt Nam tiếp tục duy trì định hướng đa dạng hóa và đa phương hóa quan hệ bằng cách nâng cấp và tăng cường các hiệp định thương mại tự do hiện có với ASEAN, Liên minh châu Âu, cùng các thành viên của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Bên cạnh đó, Việt Nam tìm kiếm các thị trường mới ở Trung Đông và Nam Mỹ và trở thành đối tác của BRICS.
Về thuế đối ứng của Mỹ, Việt Nam đã chủ động ứng phó bằng cách nhanh chóng liên lạc với Tổng thống Mỹ và cử các quan chức cấp cao đến Washington để đàm phán một thỏa thuận thương mại. Mặc dù chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, hai bên đã nhất trí về khung thỏa thuận và các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn.
Việt Nam đã tương đối thành công trong việc thuyết phục Mỹ giảm thuế xuống còn 20%. Việt Nam cũng nhanh chóng giải quyết những lo ngại của Mỹ bằng cách trấn áp gian lận và giấy chứng nhận xuất xứ giả.
Các lãnh đạo cấp cao của Việt Nam đã thực hiện nhiều chuyến thăm nước ngoài trong năm 2025. Những chuyến đi này đã đóng góp gì cho quan hệ quốc tế của Việt Nam?
Việt Nam đã tăng cường tính tự chủ chiến lược và uy tín quốc tế bằng cách theo đuổi chính sách đa dạng hóa và đa phương hóa quan hệ đối ngoại. Tổng Bí thư Tô Lâm đã thăm viếng không dưới 12 quốc gia trong năm qua – Indonesia, Singapore, Kazakhstan, Azerbaijan, Nga, Belarus, Hàn Quốc, Triều Tiên, Phần Lan, Bulgaria, Vương quốc Anh và Lào.
Việt Nam cũng đã đón tiếp 16 chuyến thăm của các nhà lãnh đạo thế giới từ 7 khu vực – Châu Phi, Châu Âu, Nga, Mỹ Latinh và Nam Mỹ, Đông Nam Á, Nam Á và Nam Thái Bình Dương – và Tổng thư ký Liên Hợp Quốc.
Trong đó, những chuyến thăm có tác động lớn nhất là của các quan chức cấp cao từ 6 đối tác chiến lược toàn diện: Trung Quốc (như đã nêu ở trên), Nga, Hàn Quốc, New Zealand, Pháp và Singapore.
Việt Nam đã đón tiếp chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 4, ký kết 45 thỏa thuận hợp tác và cam kết của cả hai nhà lãnh đạo về việc ủng hộ chủ nghĩa đa phương. Đáng chú ý nhất, 4 trong số các quốc gia đến thăm là thành viên của BRICS - Brazil, Nga, Trung Quốc và Nam Phi.
Những chuyến thăm này cho thấy Việt Nam duy trì một mạng lưới quan hệ toàn cầu rộng lớn với các quốc gia có chung lợi ích trong việc giải quyết các thách thức của hệ thống địa chính trị hiện nay như thương mại tự do và mở cửa, chuỗi cung ứng an toàn và chống biến đổi khí hậu.Vai trò chủ động của Việt Nam củng cố uy tín và vị thế của đất nước như một cường quốc tầm trung đang nổi lên. Ví dụ, Chỉ số Sức mạnh Châu Á 2025 của Viện Lowy (Úc) xếp hạng Việt Nam thứ 12 trên 27 quốc gia trong cuộc khảo sát thường niên.
Chỉ số Sức mạnh Châu Á 2025 bao gồm một chỉ số mới đo lường năng lực lãnh đạo kinh tế dựa trên khảo sát các chuyên gia khu vực. Chỉ số này đo lường hiệu quả của lãnh đạo một quốc gia trong việc thúc đẩy lợi ích kinh tế của quốc gia đó trên toàn cầu. Việt Nam xếp thứ 4 toàn cầu sau Trung Quốc, Singapore và Nhật Bản.
Năm nay, Việt Nam đã đăng cai tổ chức Lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc về Chống tội phạm mạng, được gọi là "Công ước Hà Nội". Theo ông, sự kiện này có đóng góp gì cho vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế?
Theo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm, Công ước Hà Nội "là văn kiện pháp lý quốc tế đầu tiên về tội phạm xuyên quốc gia được thông qua trong khuôn khổ Liên Hợp Quốc trong 20 năm qua…".
Bằng cách hình sự hóa việc chuyển giao tài sản quốc tế bằng phương tiện điện tử và thiết lập một khuôn khổ quốc tế toàn diện về hỗ trợ pháp lý lẫn nhau, Công ước Hà Nội bổ sung cho Hiệp ước Liên Hợp Quốc chống tội phạm có tổ chức, Công ước Liên Hợp Quốc chống tham nhũng và các công ước tương tự khác.
Công ước Hà Nội thể hiện một thắng lợi của ngoại giao Việt Nam vì đã chứng minh được sự kiên trì cùng với khả năng đạt được sự đồng thuận. Thật ấn tượng khi 72 quốc gia và EU đã ký một Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng tại Hà Nội vào tháng 10.
Việt Nam cũng đã trải qua những thay đổi đáng kể trong nước với nhiều cải cách trong năm qua. Theo ông, những điều chỉnh này đã tác động như thế nào đến đối ngoại của Việt Nam?
Bộ Chính trị Việt Nam đã thông qua 7 nghị quyết quan trọng để định hướng sự trỗi dậy của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, trong đó có Nghị quyết số 59-NQ/TW về Hội nhập Quốc tế trong tình hình mới (24/1/2025).
Kết quả là, năm 2025, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ song phương với 2 quốc gia lên quan hệ đối tác toàn diện (Thụy Sĩ và Ai Cập), nâng cấp quan hệ song phương với 7 quốc gia lên quan hệ đối tác chiến lược (Cộng hòa Séc, Kazakhstan, Azerbaijan, Belarus, Phần Lan, Bulgaria, Nam Phi, Kuwait) và 5 quốc gia lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện – New Zealand, Indonesia, Singapore, Thái Lan và Vương quốc Anh.
Việt Nam chính thức nâng quan hệ đối ngoại lên thành nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên, ngang hàng với quốc phòng và an ninh. Điều này sẽ dẫn đến một cách tiếp cận toàn diện hơn của nhà nước đối với những thách thức và cơ hội trong một thế giới bị bao vây bởi xung đột vũ trang và sự cạnh tranh giữa các cường quốc.
Lan Hương (thực hiện)
