Gần 4 năm bước vào làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI), các tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới vẫn đang đưa ra những lời hứa hẹn hào nhoáng về tương lai. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ: họ đang phải "đốt" lượng tiền mặt khổng lồ trong quá trình này. Theo dự báo của Goldman Sachs, chi tiêu cho AI của các tập đoàn vốn hóa siêu lớn (megacap) dự kiến sẽ đạt 765 tỷ USD trong năm nay, trước khi tăng vọt lên gần 1.200 tỷ USD vào năm 2027.
Trước đó, Amazon cũng đã nâng dự báo chi tiêu vốn (capex) cả năm lên 220 tỷ USD - mức cao nhất trong số bốn gã khổng lồ điện toán đám mây (hyperscaler). Meta tiết lộ khả năng tạo tiền mặt sẽ sụt giảm tới 91% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi Alphabet thông báo dòng tiền của công ty đã chuyển sang âm lần đầu tiên trong lịch sử.
Theo CNBC, các khoản đầu tư cho AI đang làm biến dạng bảng cân đối kế toán, ngay cả khi các lãnh đạo ngành không ngừng ca ngợi lợi ích tương lai từ những khoản đặt cược khổng lồ vào các trung tâm dữ liệu mới, cũng như các dòng chip và hệ thống vận hành bên trong chúng. Một nguyên nhân lớn khiến chi phí gia tăng mạnh hơn dự kiến là sự khủng hoảng thiếu hụt chip bộ nhớ, xuất phát từ nhu cầu vô tận đối với các bộ xử lý AI vốn phụ thuộc vào linh kiện bộ nhớ do một nhóm nhỏ nhà cung cấp nắm giữ.
Giám đốc Điều hành Tesla, ông Elon Musk, đã mô tả giá chip bộ nhớ là "điên rồ" trong cuộc họp báo cáo tài chính tuần trước, trong khi CEO Amazon, ông Andy Jassy, cho biết "mức giá bị thổi vồng" của chip bộ nhớ đã đẩy dự báo chi tiêu vốn của công ty ông lên cao hơn.
Apple - tập đoàn đang chi tiêu ít hơn nhiều so với các đối thủ Big Tech - đặc biệt dễ bị tổn thương trước cuộc khủng hoảng bộ nhớ vì công nghệ này là thành phần cốt lõi trong mọi thiết bị tiêu dùng. Apple đã tăng giá các dòng Mac và iPad, và nhiều nhà phân tích kỳ vọng iPhone cũng sẽ tăng giá vào cuối năm nay. Hạn chế về nguồn cung sẽ không thể hạ nhiệt trong một sớm một chiều.
"Nếu nhìn xa hơn tháng 9, chúng tôi nhận thấy giá thị trường của chip bộ nhớ sẽ tiếp tục tăng, điều này có thể tác động ngày càng lớn đến hoạt động kinh doanh của chúng tôi," ông Cook, người sẽ rời ghế CEO vào ngày 1/9, phát biểu trong cuộc họp. "Chúng tôi đang tiếp tục đánh giá tình hình này."
Đối với Apple, chip bộ nhớ là bài toán về doanh thu, khi công ty chuẩn bị tinh thần cho sức mua yếu hơn từ người tiêu dùng do giá bán tăng cao. Nhưng đối với các gã khổng lồ đám mây, đây lại đang trở thành rào cản chi phí khổng lồ khi giá thành tăng vọt đối với các hệ thống AI "ngốn" bộ nhớ mà tất cả họ đều đang phải thu mua từ Nvidia.
Cổ phiếu của cả Tesla và Alphabet đều lao dốc vào tuần trước khi dòng tiền tự do chuyển sang âm và công ty phát tín hiệu sẽ đẩy mạnh chi tiêu. Meta chứng kiến giá cổ phiếu sụt giảm thảm hại do dự báo kinh doanh yếu kém cùng những hoài nghi kéo dài xung quanh chiến lược thương mại hóa AI. Trong khi đó, Microsoft lại có ngày giao dịch khởi sắc nhất kể từ năm 2008 khi kết hợp kết quả kinh doanh tốt hơn kỳ vọng với việc tăng dự báo chi tiêu vốn.
"Microsoft vẫn còn dư địa để được định giá lại một cách tích cực," các nhà phân tích tại Wells Fargo viết trong một ghi chú gửi khách hàng. Đợt tăng giá này đã thu hẹp đà giảm cổ phiếu của Microsoft trong năm xuống còn khoảng 7%.
Những chuyển động trầm lắng của thị trường chung phản ánh sự hoài nghi ngày càng tăng về việc liệu làn sóng xây dựng hạ tầng AI khổng lồ - vốn ngày càng dựa vào đòn bẩy nợ - cuối cùng có mang lại hiệu quả kinh tế hay không. Bài toán hóc búa mang tên Trung Quốc cũng đang khiến giới đầu tư đau đầu.
Cụ thể, trong những tháng gần đây, một loạt phòng thí nghiệm AI của Trung Quốc đã phát hành các mô hình AI mới và nâng cấp, giúp thu hẹp khoảng cách về hiệu năng với OpenAI và Anthropic nhưng với mức giá rẻ hơn rất nhiều. Điều này đánh trúng tâm lý thị trường trong bối cảnh các doanh nghiệp Mỹ ngày càng thắt chặt chi tiêu cho các dịch vụ AI.
Các mô hình được gọi là "open-weight" (trọng số mở) này có thể được tải về, tùy chỉnh và lưu trữ trên bất kỳ hạ tầng nào mà người dùng lựa chọn. Với việc phần lớn thị trường AI hiện nay được xây dựng xung quanh OpenAI và Anthropic - hai công ty đều đang được định giá gần 1.000 tỷ USD trên thị trường tư nhân - bất kỳ mối đe dọa tiềm tàng nào đối với mô hình kinh doanh đều mang lại rủi ro cho toàn bộ hệ sinh thái AI.
Trong một báo cáo tuần trước, Dana Harlap, chiến lược gia đầu tư tại JPMorgan Chase, đã đặt ra câu hỏi mang tính gợi mở: "Phải chăng tất cả chỉ là một thương vụ đầu cơ AI khổng lồ?". Harlap cho rằng phản ứng của thị trường đối với báo cáo của Google cho thấy Phố Wall đang soi xét từng khoản chi tiêu một cách khắt khe.
Điều đó đúng ngay cả khi các công ty vượt dự báo doanh thu, giống như cách Google đã làm khi báo cáo mảng đám mây tăng trưởng tới 82%.
"Chúng tôi đang thấy thị trường trở nên khắt khe hơn và biết phân loại rõ ràng hơn giữa các gã khổng lồ đám mây, khi các nhà đầu tư cố gắng tách biệt những kẻ thắng cuộc và người thất bại trong cuộc đua AI," Harlap viết.
Vũ Anh
Theo: CNBC
