Đột quỵ thường được nhắc tới như một biến cố bất ngờ. Nhưng theo các bác sĩ của Đại học Y Harvard, nguy cơ này không hoàn toàn đến từ may rủi. Tuổi tác hay tiền sử gia đình là những yếu tố khó thay đổi, song phần lớn nguyên nhân dẫn tới đột quỵ lại nằm ở lối sống và các chỉ số sức khỏe có thể kiểm soát.
Theo đó, các bác sĩ Harvard nhấn mạnh: phòng ngừa đột quỵ có thể bắt đầu ngay hôm nay, bằng những mục tiêu rất cụ thể và cách thực hiện không quá phức tạp.
7 điều đột quỵ rất “sợ”
1. Huyết áp được kiểm soát tốt
Cao huyết áp là yếu tố nguy cơ lớn nhất của đột quỵ. Nếu không kiểm soát, nguy cơ đột quỵ có thể tăng gấp nhiều lần do mạch máu não liên tục chịu áp lực cao.
Duy trì huyết áp ở mức an toàn, lý tưởng là dưới 120/80 mmHg. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đặt mục tiêu ít khắt khe hơn, chẳng hạn không vượt quá 140/90 mmHg.
Cách đạt được:
Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hằng ngày.
Hạn chế thực phẩm nhiều cholesterol và chất béo bão hòa.
Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá.
Vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày.
Bỏ thuốc lá.
Dùng thuốc hạ huyết áp khi được chỉ định.
2. Giữ cân nặng hợp lý
Thừa cân, béo phì thường đi kèm cao huyết áp và tiểu đường. Đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ. Các bác sĩ Harvard cho biết chỉ cần giảm một lượng cân nặng nhỏ cũng đã mang lại lợi ích rõ rệt trong việc phòng ngừa đột quỵ.
Cách đạt được:
Điều chỉnh lượng calo nạp vào mỗi ngày cho phù hợp với thể trạng.
Ưu tiên các hoạt động vận động nhẹ nhưng đều đặn như đi bộ, chơi thể thao vừa sức.
Biến vận động thành một phần của sinh hoạt hằng ngày, thay vì chỉ tập trung vào những buổi tập ngắn hạn.
3. Vận động thường xuyên
Tập thể dục không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn trực tiếp làm giảm nguy cơ đột quỵ nhờ cải thiện huyết áp và tuần hoàn máu. Theo đó, mọi người nên vận động cường độ vừa ít nhất 5 ngày mỗi tuần.
Cách đạt được:
Dành thời gian đi bộ sau bữa ăn.
Chọn các hoạt động khiến nhịp thở nhanh hơn nhưng vẫn có thể nói chuyện.
Nếu bận rộn, có thể chia nhỏ thời gian tập thành nhiều lần trong ngày.
4. Hạn chế rượu bia
Các bác sĩ Harvard cho biết uống rượu bia ở mức thấp không làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhưng uống nhiều lại khiến rủi ro tăng nhanh chóng.
Cách đạt được:
Giới hạn ở mức không quá một ly rượu hoặc một lon bia mỗi ngày.
Kiểm soát dung tích mỗi lần uống để tránh vượt ngưỡng an toàn.
Tránh hình thành thói quen uống rượu bia liên tục trong nhiều ngày.
5. Điều trị rung nhĩ
Rung nhĩ là rối loạn nhịp tim có thể khiến máu đông lại trong tim và di chuyển lên não, gây đột quỵ. Phát hiện sớm và điều trị rung nhĩ nếu mắc phải sẽ giúp ngăn ngừa đột quỵ.
Cách đạt được:
Đi khám khi có triệu chứng như tim đập nhanh, hồi hộp, khó thở.
Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, bao gồm thuốc chống đông nếu cần thiết.
Theo dõi sức khỏe tim mạch định kỳ, đặc biệt ở người lớn tuổi.
6. Ổn định đường huyết
Đường huyết cao kéo dài làm tổn thương thành mạch và tăng khả năng hình thành cục máu đông, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ. Do đó, giữ đường huyết trong giới hạn an toàn theo khuyến nghị y tế là điều cần thiết.
Cách đạt được:
Theo dõi đường huyết đều đặn.
Kết hợp chế độ ăn hợp lý, vận động và thuốc điều trị nếu được chỉ định.
Không chủ quan ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
7. Nói không với thuốc lá
Thuốc lá khiến máu đặc hơn, thúc đẩy xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ đột quỵ đáng kể. Chính vì thế, hãy nói không với thuốc lá và cai thuốc lá hoàn toàn nếu đang hút.
Cách đạt được:
Trao đổi với bác sĩ để chọn phương pháp cai phù hợp.
Sử dụng các biện pháp hỗ trợ hoặc tư vấn tâm lý.
Kiên trì, bởi nhiều người cần thử nhiều lần mới cai thuốc thành công.
Lam Chi
Nguồn: Harvard Medical School
