“Kẻ phá cửa” Iran đã đến?
Siêu tàu sân bay lớp Nimitz - USS Abraham Lincoln - cùng Nhóm tác chiến tàu sân bay của mình đã hoàn tất việc di chuyển qua eo biển Malacca vào ngày 20/1. Động thái này diễn ra sau khi nhóm tác chiến kết thúc sớm các hoạt động tại khu vực thuộc phạm vi của Hạm đội 7 để chuyển hướng sang vùng hoạt động của Hạm đội 5 tại Trung Đông.
Việc điều chuyển nhóm tác chiến tàu sân bay là một phần trong kế hoạch tăng cường quân sự quy mô lớn do Mỹ dẫn đầu nhằm đối phó với Iran. Kế hoạch này bao gồm việc tái triển khai các khí tài của Lục quân và Không quân tới Trung Đông, đồng thời rút các lực lượng khỏi những căn cứ được đánh giá là dễ bị tổn thương trước các đòn trả đũa.
Trong kịch bản Mỹ phát động một cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, việc tàu Abraham Lincoln triển khai các tiêm kích thế hệ thứ năm F-35C của Thủy quân Lục chiến có thể mang lại giá trị đặc biệt quan trọng.
USS Abraham Lincoln là tàu sân bay đầu tiên vận hành dòng tiêm kích F-35C của Thủy quân Lục chiến, biên chế trực thuộc Phi đoàn Tiêm kích Tấn công 314 (VMFA-314). Vào cuối năm 2024, phi đoàn này được xác nhận là đơn vị đầu tiên sử dụng F-35C trong thực chiến, cụ thể là thực hiện các cuộc không kích vào các vị trí của Liên minh Ansarullah tại Yemen.
Các đoạn phim gần đây đã xác nhận hình ảnh F-35C cất và hạ cánh trên sàn đáp của tàu Lincoln trong quá trình hoạt động vào tháng 1/2026. Tại khu vực này, F-35C được đánh giá cao nhờ sở hữu năng lực tương đương với các dòng tiêm kích thế hệ năm của Trung Quốc như J-20 và J-35. Dòng F-35 được phát triển với trọng tâm là khả năng đối phó với mạng lưới phòng không mặt đất tiên tiến – vốn được xem là thách thức lớn nhất từ phía Iran đối với các đơn vị tiêm kích trong trường hợp nổ ra chiến tranh.
Thủy quân Lục chiến là quân chủng duy nhất trong Lực lượng Vũ trang Hoa Kỳ vận hành song song hai biến thể của dòng F-35. Trong đó, biến thể F-35B được mua sắm để hoạt động trên các tàu đổ bộ tấn công thay thế cho dòng Harrier II, đáp ứng yêu cầu cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng. Ngược lại, biến thể F-35C được phát triển để vận hành trên các siêu tàu sân bay của Hải quân Mỹ nhằm thay thế các tiêm kích F-18C/D.
F-35C vượt trội hơn
So với F-35B, biến thể F-35C sở hữu tiềm năng chiến đấu vượt trội hơn hẳn nhờ sự kết hợp giữa khả năng cơ động cao, khoang vũ khí lớn và tầm bay xa hơn đáng kể, đi kèm với đó là nhu cầu bảo trì và chi phí duy trì thấp hơn. Đầu năm 2025, Thủy quân Lục chiến Mỹ đã cắt giảm 21% kế hoạch mua sắm F-35B để chuyển ngân sách sang mua F-35C, nâng số lượng dự kiến từ 67 lên 140 chiếc. Động thái này có thể phản ánh sự không hài lòng đối với năng lực của F-35B trong các hoạt động trên tàu sân bay và các Hoạt động Căn cứ Tiên phương Viễn chinh.
Mặc dù F-35 được tích hợp bộ tác chiến điện tử và mảng cảm biến thụ động cực kỳ mạnh mẽ, giúp tối ưu hóa khả năng đối phó với các mạng lưới phòng không hiện đại, nhưng khả năng đóng góp của dòng tiêm kích này vào các chiến dịch trấn áp phòng không Iran vẫn đang bị đặt dấu hỏi lớn do sự chậm trễ nghiêm trọng trong việc nâng cấp lên tiêu chuẩn Block 4.
Nếu không có bản nâng cấp này, các tiêm kích F-35 sẽ không thể sử dụng bất kỳ loại tên lửa không đối đất nào, bao gồm cả tên lửa chống bức xạ AGM-88G được phát triển chuyên biệt để tiêu diệt các hệ thống phòng không. Các sĩ quan Không quân Israel từng tiết lộ rằng, trong các cuộc tấn công vào Iran hồi tháng 6/2025, các máy bay F-35 tham gia chủ yếu đóng vai trò là nền tảng thu thập thông tin tình báo và chia sẻ dữ liệu với các tiêm kích thế hệ thứ tư để tăng cường nhận thức tình huống.
Do đó, rất có khả năng các tiêm kích F-35C của Thủy quân Lục chiến Mỹ cũng sẽ được sử dụng theo cách tương tự: hỗ trợ các thành phần khác trong không đoàn của tàu USS Abraham Lincoln, đặc biệt là máy bay tác chiến điện tử E/A-18G, thay vì trực tiếp tung ra các đòn tấn công hỏa lực.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
