Chỉ trong 3 tháng, Claude được cho là đã phải xử lý gần 190 triệu lượt truy vấn phục vụ các chiến dịch chưng cất mô hình từ 5 công ty AI Trung Quốc. Riêng một chiến dịch bị Anthropic quy cho Alibaba đã tạo ra hơn 151 triệu lượt trao đổi, biến đây thành vụ việc có quy mô lớn nhất mà công ty AI Mỹ từng phát hiện.
Anthropic cho biết Alibaba, Moonshot, DeepSeek, Zhipu và Xiaomi đã thực hiện tổng cộng gần 190 triệu lượt tấn công chưng cất đối với Claude trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7/2026. Mục tiêu của hoạt động này là khai thác đầu ra từ một mô hình AI tiên tiến để phục vụ quá trình huấn luyện và cải thiện các mô hình khác.
Chưng cất mô hình vốn không phải một kỹ thuật bất hợp pháp. Đây là phương pháp phổ biến trong ngành AI, trong đó một mô hình mạnh hơn tạo ra dữ liệu hoặc đầu ra để hỗ trợ huấn luyện một mô hình nhỏ hơn. Vấn đề, theo Anthropic, nằm ở cách các công ty bị cáo buộc đã sử dụng kỹ thuật này với Claude, bao gồm việc lập hàng nghìn tài khoản giả, sử dụng dịch vụ trung gian và tạo lượng truy vấn khổng lồ để thu thập năng lực của mô hình.
Alibaba chiếm phần lớn quy mô
Trong số các chiến dịch mà Anthropic phát hiện, Alibaba là trường hợp đáng chú ý nhất.
Anthropic cho biết các tài khoản liên quan đến Alibaba đã tạo ra hơn 151 triệu lượt trao đổi với Claude trong 3 tháng. Hoạt động này được thực hiện thông qua hơn 3.500 tài khoản mà Anthropic xác định là gian lận, với lưu lượng có thời điểm lên tới gần 3 triệu lượt trao đổi mỗi ngày.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng. Anthropic cáo buộc những tài khoản này được sử dụng để yêu cầu Claude tạo ra các chuỗi suy luận và năng lực giải quyết vấn đề, sau đó dùng dữ liệu thu được để huấn luyện các mô hình Qwen của Alibaba.
Nếu cáo buộc này chính xác, Claude không còn chỉ được sử dụng như một công cụ AI thông thường. Mô hình của Anthropic đã trở thành nguồn tạo dữ liệu ở quy mô rất lớn cho quá trình phát triển một hệ thống AI cạnh tranh.
Đây cũng là lý do Anthropic coi chiến dịch của Alibaba là cuộc tấn công chưng cất lớn nhất mà hãng từng đo được.
Khi người dùng tưởng đang dùng AI Trung Quốc nhưng yêu cầu lại được chuyển sang Claude
Một phần khác trong cáo buộc của Anthropic thậm chí gây chú ý hơn, bởi nó không chỉ liên quan đến việc các công ty chủ động truy vấn Claude để thu thập dữ liệu huấn luyện.
Anthropic cho biết Moonshot và DeepSeek đã đưa yêu cầu của chính người dùng vào Claude thay vì xử lý hoàn toàn bằng các mô hình của họ.
Moonshot được cho là đã chuyển khoảng 23 triệu yêu cầu tới Claude trong giai đoạn tháng 5 đến tháng 7. Riêng trong một khoảng thời gian 10 ngày, Anthropic phát hiện gần 300.000 yêu cầu của người dùng Kimi được chuyển qua 5.380 tài khoản giả, phần lớn có dấu hiệu hoạt động từ Singapore và Nhật Bản.
DeepSeek cũng bị cáo buộc thực hiện cách làm tương tự. Anthropic cho biết hãng ghi nhận 12,1 triệu lượt yêu cầu được chuyển tới Claude chỉ trong 14 ngày của tháng 7.
Điều khiến hoạt động này trở nên nhạy cảm là một số yêu cầu của người dùng có thể chứa dữ liệu không dành cho Anthropic. Trong quá trình phát hiện các luồng truy cập bất thường, công ty cho biết đã nhìn thấy những dữ liệu liên quan đến chính phủ và quân đội Trung Quốc, Nga.
Điều đó tạo ra một nghịch lý đáng chú ý: người dùng có thể nghĩ rằng họ đang tương tác với một dịch vụ AI Trung Quốc, trong khi yêu cầu thực tế lại được xử lý bởi Claude, một mô hình của công ty Mỹ.
Không chỉ Alibaba, Moonshot và DeepSeek
Anthropic cho biết Alibaba, Moonshot và DeepSeek không phải những cái tên duy nhất xuất hiện trong cuộc điều tra.
Zhipu bị cáo buộc tiến hành một chiến dịch có cách thức tương tự Alibaba, trong khi Xiaomi bị cáo buộc ghi lại các cuộc trò chuyện của người dùng với các mô hình MiMo rồi đưa dữ liệu này vào Claude để tạo dữ liệu huấn luyện.
Cộng lại, Anthropic cho rằng 5 công ty Trung Quốc đã tạo ra gần 190 triệu lượt tấn công chưng cất Claude trong khoảng thời gian 3 tháng.
Quy mô này đặc biệt đáng chú ý khi đặt cạnh các chiến dịch trước đó. Hồi tháng 6, Anthropic từng cáo buộc riêng Alibaba đã tạo hơn 28,8 triệu lượt trao đổi với Claude trong khoảng thời gian từ ngày 22/4 đến 5/6 thông qua gần 25.000 tài khoản gian lận. Khi đó, Anthropic cũng gọi đây là cuộc tấn công chưng cất lớn nhất mà hãng từng ghi nhận.
Chỉ vài tháng sau, con số mà Anthropic công bố cho chiến dịch mới của Alibaba đã tăng lên hơn 151 triệu lượt.
Anthropic bắt đầu siết chặt Claude
Để đối phó, Anthropic cho biết họ đã tăng cường các biện pháp bảo vệ Claude. Công ty chặn những hoạt động bị nghi ngờ, giảm mức độ chi tiết trong các chuỗi suy luận mà mô hình tạo ra và yêu cầu xác minh danh tính trong một số trường hợp.
Đặc biệt, Anthropic cho biết sẽ yêu cầu xác minh đối với những người dùng có dấu hiệu hoạt động từ Trung Quốc, Nga và Iran, những nơi Claude không được cung cấp dịch vụ.
Với gần 190 triệu lượt được ghi nhận chỉ trong 3 tháng, vụ việc cho thấy các mô hình AI hàng đầu đang trở thành nguồn tài nguyên có giá trị không chỉ đối với người dùng cuối mà còn với chính những đối thủ đang tìm cách xây dựng thế hệ AI tiếp theo.
Nguyễn Hải
