Cụ thể, theo lộ trình, từ ngày 1/7/2026, xe mô tô và xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ bị cấm lưu thông trong phạm vi đường vành đai 1. Tiếp đến, Từ ngày 1/1/2028, ô tô cá nhân chạy xăng dầu cũng sẽ bị hạn chế hoạt động trong phạm vi Vành đai 1 và Vành đai 2. Đến năm 2030, toàn bộ phương tiện cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ bị cấm trong khu vực Vành đai 3.
Thông tin kể trên ngay sau khi được công bố đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người dân Thủ đô, tập trung quanh khu vực và phạm vi ảnh hưởng của quy định mới.
Theo quy hoạch giao thông vận tải Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tuyến đường Vành đai 1 sau khi hoàn thành sẽ khép kín khu vực nội đô, vùng lõi của thủ đô.
Các tuyến đường, phố này gồm Trần Khát Chân (ngã ba Trần Khát Chân Nguyễn Khoái) - Đại Cồ Việt - Xã Đàn - Ô Chợ Dừa - Đê La Thành - Hoàng Cầu - Đê La Thành - Cầu Giấy - đường Bưởi - Lạc Long Quân - Âu Cơ - Nghi Tàm - Yên Phụ - Trần Nhật Duật - Trần Quang Khải - Trần Khánh Dư - Nguyễn Khoái.
Theo đó, tuyến đường vành đai 1 chạy qua địa bàn các quận Cầu Giấy, Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa (cũ). Vành đai này cũng là trục chính đô thị kết nối từ Đông sang Tây, đi qua khu vực trung tâm của Hà Nội với tổng chiều dài 7,2km.
Vành đai 1 của Hà Nội hiện vẫn chưa được khép kín, đoạn từ Hoàng Cầu tới Voi Phục đang thi công và đã chậm tiến độ nhiều lần.
Theo quy hoạch, Hà Nội có 7 đường vành đai, trong đó Vành đai 4 đang thi công và Vành đai 5 chưa hình thành. Trong 5 tuyến vành đai còn lại gồm Vành đai 1, 2, 2,5, 3, 3,5, có Vành đai 3 đã hoàn thiện, còn lại đều đang xây dựng hoặc chờ dự án.
Bên cạnh yêu cầu về việc triển khai lộ trình cấm xe máy tại các khu vực như kể trên, chỉ thị số 20 còn yêu cầu Hà Nội lập, công bố đề án về vùng phát thải thấp (trong quý III/2025), đồng thời tổ chức, tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng trong việc thực hiện vùng phát thải thấp. Hà Nội cũng cần cân đối, bố trí ngân sách địa phương và huy động các nguồn lực xã hội, có lộ trình cụ thể từ nay đến năm 2030 để tập trung phát triển mạng lưới giao thông công cộng đa phương thức, phủ rộng trên các tuyến, kết nối địa bàn trọng điểm, có hệ thống trạm sạc, dịch vụ cho phương tiện sử dụng năng lượng sạch, ưu tiên sử dụng xe buýt, tàu điện…
Được biết, từ quý V/2025, Hà Nội cũng sẽ thí điểm cấm sử dụng đồ nhựa dùng một lần tại các nhà hàng, khách sạn và cơ sở ăn uống trong khu vực Vành đai 1.
Thành phố cũng được yêu cầu ban hành chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Bên cạnh đó, các loại phí như lệ phí trước bạ, lệ phí đăng ký, cấp biển số và giá trông giữ xe đối với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ được điều chỉnh tăng tại khu vực trung tâm.
Cùng với các biện pháp trên, hệ thống quan trắc môi trường sẽ được hoàn thiện và kết nối về Cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia. Bộ Tài chính được giao bổ sung quy định thu phí bảo vệ môi trường đối với khí thải từ phương tiện giao thông. Các địa phương cũng được yêu cầu ứng dụng công nghệ cao trong giám sát và xử lý vi phạm về môi trường.
Theo thống kê, Hà Nội hiện có hơn 8 triệu phương tiện, trong đó hơn 1,1 triệu ô tô, khoảng 6,9 triệu xe máy. Số xe máy đã sử dụng trên 10 năm chiếm hơn 72% làm gia tăng mức phát thải chất độc hại vào không khí nếu các xe cũ không được bảo dưỡng thường xuyên.
Để đạt được các mục tiêu về bảo vệ môi trường, Tháng 12/2024, HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết thực hiện vùng phát thải thấp (LEZ), có hiệu lực từ 1/1/2025.
Theo đó, trong giai đoạn 2025-2030, Hà Nội sẽ thí điểm chính sách này tại quận Hoàn Kiếm, Ba Đình và khuyến khích nhân rộng sang các địa bàn khác. Sau năm 2031, việc thực hiện vùng LEZ sẽ là bắt buộc tại các khu vực có nguy cơ cao.
Mới đây nhất, Tại Hội nghị tham vấn về “Kế hoạch hành động quốc gia khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2025–2030” vừa diễn ra hồi đầu tháng này, đại diện sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hà Nội đã đề xuất triển khai chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi xe máy cũ chạy xăng sang xe máy điện. Dự kiến từ 2026–2028 sẽ thí điểm tại một số quận, trước khi nhân rộng trên toàn thành phố sau năm 2028.
Nguyên Đỗ
