Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy chỉ khoảng 2 giờ tiếp xúc màn hình mỗi ngày, bao gồm điện thoại, máy tính hoặc tivi, cũng có thể liên quan đến sự suy giảm chất trắng trong não ở trẻ từ 3 đến 5 tuổi. Kết quả này đang làm dấy lên nhiều tranh luận về tác động của công nghệ đối với sự phát triển não bộ trong giai đoạn đầu đời.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp chụp cộng hưởng từ (MRI) để khảo sát não của 60 trẻ trong độ tuổi mẫu giáo. Kết quả cho thấy những trẻ có thời gian tiếp xúc màn hình nhiều hơn thường có mức phát triển chất trắng thấp hơn so với nhóm ít sử dụng thiết bị điện tử.
GS Mike Nagel, chuyên gia về phát triển thần kinh tại Đại học Sunshine Coast (Australia), cho biết ông khá bất ngờ khi đọc kết quả nghiên cứu. Chia sẻ trên bản tin 10 News+, ông nói phản ứng ban đầu của mình là ngạc nhiên trước mức độ ảnh hưởng được ghi nhận.
Theo ông Nagel, chất trắng thực chất là myelin - lớp bao bọc cách điện các sợi trục thần kinh, tương tự lớp nhựa bảo vệ dây điện. Myelin đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các tín hiệu thần kinh truyền đi nhanh và hiệu quả hơn. Nếu lượng myelin giảm trong những năm đầu đời, khả năng kết nối giữa các tế bào thần kinh cũng có thể bị ảnh hưởng.
“Có thể hình dung chất trắng như xa lộ giao tiếp của não bộ, cho phép các mạng lưới thần kinh phối hợp để thực hiện những chức năng cần thiết cho nhận thức và hành vi”, ông nói.
Những mạng lưới này liên quan trực tiếp đến nhiều kỹ năng quan trọng ở trẻ nhỏ, như phát triển ngôn ngữ, khả năng đọc viết và quá trình học tập ban đầu.
Khi đề cập đến hiện tượng giảm chất trắng được ghi nhận trong nghiên cứu, GS Nagel cho rằng điều này có thể được xem như một dạng suy giảm chức năng não hoặc tổn thương ở mức độ nhất định.
Phát hiện trên tiếp tục khơi lại cuộc tranh luận về vai trò của công nghệ trong đời sống hiện đại. Không chỉ trẻ nhỏ, nhiều người trưởng thành cũng gặp khó khăn trong việc hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử khi các nền tảng kỹ thuật số và quảng cáo trực tuyến ngày càng phổ biến.
Song song đó, sự phát triển nhanh của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo tại nhiều khu vực nông thôn cũng làm dấy lên lo ngại về tác động môi trường, bao gồm ô nhiễm không khí, nguồn nước và tiếng ồn. Một số nghiên cứu khác thậm chí cho rằng rủi ro khi ứng dụng AI trong trường học có thể lớn hơn những lợi ích tiềm năng.
Trên mạng xã hội, kết quả nghiên cứu về trẻ nhỏ đã thu hút sự chú ý của nhiều phụ huynh. Không ít người cho biết họ đang cân nhắc lại việc cho con sử dụng các ứng dụng được quảng bá là “giáo dục”, khi ngay cả thời gian tiếp xúc màn hình tương đối ngắn cũng có thể để lại ảnh hưởng đáng kể.
Một số gia đình cho biết họ đã chủ động hạn chế tối đa thiết bị điện tử trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ. Nhiều phụ huynh chia sẻ rằng con họ hầu như không tiếp xúc với màn hình, kể cả tivi, ngoại trừ những dịp đặc biệt như buổi tối xem phim cùng cả gia đình.
Tham khảo The Cool Down
Huỳnh Duy
