Thời gian gần đây, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Đáng chú ý, các đối tượng không chỉ đơn thuần đưa ra những lời mời đầu tư, kiếm tiền trực tuyến mà còn xây dựng các mối quan hệ tình cảm giả tạo để từng bước thao túng tâm lý, tạo lòng tin rồi dẫn dụ nạn nhân thực hiện các giao dịch chuyển tiền.
Với sự hỗ trợ của công nghệ, mạng xã hội và các nền tảng nhắn tin, những kịch bản lừa đảo được tổ chức bài bản như một “quy trình”, khiến nạn nhân rất khó nhận biết cho đến khi số tiền bị chiếm đoạt lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.
Ngày 11/8, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với 48 bị cáo là người Việt Nam về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Đây là đường dây tội phạm công nghệ cao hoạt động xuyên quốc gia, quy mô đặc biệt lớn, do đối tượng người nước ngoài cầm đầu và đặt trụ sở hoạt động tại nước ngoài.
Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với 48 bị cáo (Ảnh: Công an Điện Biên).
Kịch bản 3 bước của nhóm đối tượng lừa đảo
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An, năm 2022, đối tượng người nước ngoài tên Châu Chủng, chưa xác định rõ lai lịch, thành lập tổ chức tội phạm lừa đảo tại đặc khu KK, thuộc thành phố Myawaddy, Myanmar.
Châu Chủng câu kết với Phạm Sỹ Huynh, sinh năm 1990, trú tại xã Đại Lai, tỉnh Bắc Ninh, để điều hành, quản lý toàn bộ hoạt động của tổ chức.
Nhóm này liên tục tuyển dụng người Việt Nam đưa sang Myanmar, tổ chức đào tạo bài bản về phương thức thao túng tâm lý và phân công nhiệm vụ theo từng bộ phận, thực hiện kịch bản gồm ba bước: xây dựng nhân vật, tiếp cận; “cắt khách”; và “chốt khách”.
Đáng chú ý, để nâng cao hiệu quả chiếm đoạt tài sản, nhóm đối tượng còn thực hiện việc lựa chọn “khách hàng” một cách có chủ đích. Nhân viên được yêu cầu không tiếp cận những người nghèo hoặc có khả năng tài chính thấp, mà tập trung vào những người đàn ông được đánh giá là thành đạt, có điều kiện kinh tế và khả năng thực hiện các giao dịch với số tiền lớn.
Ảnh: Công an Điện Biên.
Ở bước đầu tiên, các đối tượng tạo dựng một mối quan hệ tình cảm giả. Nhân viên tuyến đầu sử dụng các tài khoản mạng xã hội giả mạo hình ảnh những phụ nữ trẻ, xinh đẹp, có cuộc sống giàu có để kết bạn, trò chuyện và tạo dựng tình cảm với nạn nhân. Đối tượng tự giới thiệu làm nghề kế toán, đồng thời làm thêm công việc tăng tương tác, bán hàng trên sàn thương mại điện tử Lazada. Sau khi tạo được sự tin tưởng, chúng chuyển cuộc trò chuyện sang ứng dụng Viber nhằm tiếp tục kiểm soát và dẫn dắt nạn nhân.
Ở bước thứ hai, đối tượng từng bước đưa nạn nhân vào “kịch bản kiếm tiền”. Khi mối quan hệ tình cảm đã được xây dựng, bộ phận “tổ trưởng” tiếp quản tài khoản, lấy lý do bận việc để nhờ nạn nhân hỗ trợ thực hiện các đơn hàng. Nạn nhân được hướng dẫn liên hệ với bộ phận “chăm sóc khách hàng” giả mạo, truy cập các đường link do đối tượng cung cấp và thực hiện thao tác nộp tiền để nhận hoa hồng.
Ban đầu, các giao dịch thường có giá trị nhỏ và nạn nhân có thể nhận lại tiền cùng khoản “hoa hồng” như cam kết. Đây chính là thủ đoạn quan trọng nhằm tạo dựng lòng tin, khiến nạn nhân tin rằng hoạt động trên là có thật và có thể kiếm được lợi nhuận.
Đến bước cuối cùng, khi nạn nhân đã hoàn toàn tin tưởng, các đối tượng bắt đầu gia tăng số tiền giao dịch. Bộ phận “quản lý đội đoàn” tiếp tục xuất hiện, gửi hình ảnh gợi cảm, tạo cảm giác gần gũi và gợi ý nạn nhân tặng voucher mua sắm cho “người đẹp”. Để thực hiện việc này, nạn nhân được yêu cầu tiếp tục thanh toán các đơn hàng với số tiền ngày càng lớn.
Khi số tiền đã lên tới hàng trăm triệu hoặc hàng tỷ đồng, các đối tượng đưa ra nhiều lý do như lỗi hệ thống, giao dịch bất thường, phải chứng minh tài chính hoặc nộp thuế để tiếp tục yêu cầu nạn nhân chuyển tiền.
Trong trạng thái đã đầu tư số tiền lớn và mong muốn lấy lại khoản tiền trước đó, nạn nhân tiếp tục làm theo hướng dẫn. Đến khi không còn khả năng chuyển tiền, họ mới nhận ra toàn bộ số tiền đã bị chiếm đoạt.
Chiếm đoạt 71 tỷ đồng của 6 bị hại
Theo Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An, từ năm 2022 đến năm 2025, với thủ đoạn trên, nhóm 48 bị cáo đã chiếm đoạt tổng cộng hơn 71 tỷ đồng của 6 nạn nhân tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong đó, một nạn nhân nam tại Thành phố Hồ Chí Minh bị đường dây này thao túng, chiếm đoạt số tiền lên tới hơn 41 tỷ đồng.
Tại phiên tòa, các bị cáo bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” với tình tiết tăng nặng “Phạm tội có tổ chức”, đối mặt với khung hình phạt từ 12 đến 20 năm tù hoặc tù chung thân. Vụ án là lời cảnh báo nghiêm khắc về hậu quả pháp lý đối với những người tham gia các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia trên không gian mạng.
Điểm đáng lưu ý trong vụ án là các đối tượng không sử dụng một thủ đoạn đơn lẻ mà xây dựng cả một quy trình thao túng tâm lý. Chúng nghiên cứu nạn nhân, lựa chọn người có khả năng tài chính, tạo dựng nhân vật giả, xây dựng quan hệ tình cảm, cho nạn nhân nhận tiền ở những giao dịch ban đầu rồi từng bước nâng mức tiền phải chuyển. Khi nạn nhân đã bị cuốn vào “bẫy”, các đối tượng liên tục đưa ra những lý do mới để yêu cầu chuyển thêm tiền.
Khuyến cáo của cơ quan công an
Công an tỉnh Điện Biên khuyến cáo người dân tuyệt đối cảnh giác với những mối quan hệ quen biết trên mạng xã hội nhưng nhanh chóng phát triển thành tình cảm, đặc biệt khi người mới quen hướng dẫn tham gia các hoạt động kiếm tiền trực tuyến, làm nhiệm vụ nhận hoa hồng, mua hàng, đầu tư hoặc yêu cầu chuyển tiền thông qua các đường link, tài khoản không rõ nguồn gốc.
Không tin tưởng tuyệt đối vào hình ảnh, thông tin cá nhân được đăng tải trên mạng xã hội; không chuyển tiền theo yêu cầu của người quen qua mạng khi chưa xác minh rõ danh tính và mục đích giao dịch. Đặc biệt, cần nhớ rằng không có khoản lợi nhuận dễ dàng nào được bảo đảm chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại.
Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc có nguy cơ bị lừa đảo, cần dừng ngay giao dịch, lưu giữ toàn bộ thông tin, chứng cứ liên quan và kịp thời trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn, xử lý.
Đừng để một mối quan hệ ảo, một lời hứa về lợi nhuận hay vài lần nhận “hoa hồng” trở thành cái bẫy khiến tài sản tích lũy cả đời bị chiếm đoạt.
Duy Anh
