Cuộc xung đột với Iran đang làm suy yếu năng lực triển khai sức mạnh của Lầu Năm Góc tại nhiều khu vực trên thế giới, đồng thời khiến các đồng minh và cựu quan chức quốc phòng Mỹ đặt dấu hỏi về việc liệu Washington có còn khả năng răn đe hiệu quả trước các đối thủ của mình hay không, Politico đưa tin.
Đánh mất vị thế?
Để tập trung nguồn lực cho Trung Đông, Lầu Năm Góc đã rút các hệ thống phòng không chủ chốt và tàu sân bay cuối cùng của mình khỏi Thái Bình Dương. Họ cũng hạn chế các đợt luân chuyển máy bay chiến đấu quanh châu Âu, vốn nhằm mục đích bảo vệ biên giới của NATO giáp với Nga.
Các cựu quan chức quốc phòng Mỹ nhận định với Politico rằng: Mức độ hiện diện quân sự bị thu hẹp đáng kể tại Thái Bình Dương và châu Âu, cùng với cách tiếp cận mang tính xoa dịu của Tổng thống Donald Trump trước các đối thủ truyền thống như Nga và Triều Tiên, đã đe dọa tầm ảnh hưởng của Lầu Năm Góc trên toàn cầu.
"Câu hỏi hiển nhiên là: Liệu chúng ta còn khả năng răn đe đáng tin cậy hay không? Xét về tình hình nguồn lực hiện tại, đang có một khoảng cách khá lớn", một cựu quan chức nói.
Việc Lầu Năm Góc không thể khiến Iran khuất phục, kết hợp với kho dự trữ tên lửa đánh chặn và các loại đạn dược quan trọng khác bị cạn kiệt trầm trọng, đã củng cố sự đồng thuận ngày càng tăng rằng quân đội Mỹ đang đánh mất vị thế từng có với các đồng minh.
"Lòng tin thực sự đang bị khoét rỗng", nguồn tin quốc phòng của Politico nói.
Trên thực tế, Mỹ vẫn duy trì nguồn lực đáng kể ở Trung Đông. Hơn 50.000 binh sĩ Mỹ, hơn 10 tàu chiến và hàng trăm máy bay đều đang trong trạng thái sẵn sàng nối lại giao tranh nếu ông Trump quyết định làm như vậy.
Tuy nhiên, việc Mỹ tạo khoảng cách với các đồng minh, bao gồm các động thái chỉ trích Canada và hủy bỏ các cuộc tập trận quân sự với Hàn Quốc, đã khiến các đối tác truyền thống cảm thấy bất an và dễ bị tổn thương, đặc biệt là ở châu Á.
Dấu hiệu thu hẹp hiện diện của Mỹ ở khắp nơi
Cuộc xung đột với Iran đã dẫn đến tình trạng xáo trộn kiểu "giành ghế" đối với các nguồn cung cấp vũ khí.
Tướng Xavier Brunson, người lãnh đạo lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc, phát biểu trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện vào tháng 4 rằng Lầu Năm Góc đã rút đạn dược khỏi bán đảo này để phục vụ xung đột quân sự với Iran, dù hệ thống phòng thủ tên lửa chính của khu vực, THAAD, vẫn được giữ nguyên vị trí.
Nhiều đồng minh của Washington bày tỏ lo ngại về nguy cơ không có đủ đạn dược của Mỹ nếu xảy ra xung đột trong khu vực.
Bryan Clark, cựu sĩ quan Hải quân, hiện là chuyên gia về tác chiến hải quân tại Viện Hudson cho rằng, chính các quốc gia châu Á nhỏ hơn mới là những nước chịu ảnh hưởng lớn nhất, đặc biệt là khi Mỹ không hiện diện ở khu vực với một tàu sân bay.
Cuộc xung đột với Iran cũng đặt ra những nhu cầu khổng lồ cho Hải quân Mỹ. Hai tàu sân bay chủ chốt, USS Gerald Ford và USS Abraham Lincoln, vừa trở về sau các chuyến triển khai kỷ lục và đang cần được bảo trì.
USS Theodore Roosevelt sẽ rời San Diego trong những tuần tới, và các quan chức đã tính đến khả năng triển khai tàu lâu hơn mốc 7 tháng thông thường.
Những dấu hiệu thu hẹp hiện diện của Mỹ cũng đang diễn ra ở châu Âu.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth vào tháng 6 đã công bố đợt đánh giá kéo dài 6 tháng đối với các lực lượng tại châu Âu. Ông cũng đã cách chức một số sĩ quan cấp cao từng đóng vai trò chủ chốt trong việc hỗ trợ Ukraine đối đầu với Nga.
Tướng Christopher LaNeve, quyền tham mưu trưởng mới của Lục quân, gần đây cũng đã dừng một chương trình huấn luyện chung giữa quân đội Mỹ và Ukraine về máy bay không người lái.
Ngay cả ở Trung Đông, Mỹ cũng nhận thấy họ có ít lựa chọn an toàn hơn.
Các tàu chiến của Hải quân Mỹ đã phải tiếp tế ở khoảng cách rất xa ngoài tầm với của vũ khí Iran. Nguồn tin của Politico cho biết: "Họ không thể hoạt động tại bất kỳ cảng nào gần Iran mà họ từng quen thuộc, vì vậy họ đang thực hiện toàn bộ việc tiếp tế từ Diego Garica, cách xa tới hai hoặc ba nghìn dặm".
Nguồn tin này cho rằng vấn đề sẽ càng trở nên trầm trọng hơn nếu xảy ra căng thẳng với Trung Quốc, vì nước này sở hữu kho vũ khí đủ lớn để liên tục giáng đòn vào các căn cứ của Mỹ bằng tên lửa đạn đạo.
Tất cả những động thái này đã gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của Mỹ.
"Quan trọng hơn là thông điệp đang được các nhà ngoại giao âm thầm phát đi sau những cánh cửa đóng kín. Đó là nước Mỹ không đáng tin cậy, nước Mỹ thiếu tập trung, trong khi Trung Quốc lại tập trung. Thực tế đó đã hiện hữu và sẽ không biến mất", cựu quan chức quốc phòng Mỹ chia sẻ.
Quá khó để kết thúc xung đột
Về phần mình, Lầu Năm Góc bác bỏ mọi mối đe dọa đối với uy tín quốc gia. Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố:
"Quân đội Mỹ vẫn là lực lượng chiến đấu mạnh mẽ nhất trên trái đất. Chúng ta đã thực hiện thành công các chiến dịch trong khi vẫn duy trì một kho vũ khí lớn, sẵn sàng bảo vệ người dân và lợi ích của mình. Đối thủ nào nhầm lẫn những ồn ào trên truyền thông với sự yếu kém của nước Mỹ sẽ phải khám phá ra sự thật theo cách khó khăn nhất".
Nhà Trắng thì khẳng định rằng Mỹ tiếp tục duy trì khả năng đạt được bất kỳ mục tiêu nào của tổng thống. "Như Chiến dịch Cuồng nộ Sử thi (Operation Epic Fury) đã chứng minh, sức mạnh quân sự của nước Mỹ mạnh mẽ hơn bao giờ hết", phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nói.
Mặc dù vậy, hiện tại, Nhà Trắng đã chuyển sang gây áp lực kinh tế đối với Tehran khi cuộc xung đột đi vào bế tắc.
Theo nguồn tin am hiểu về kế hoạch của Lầu Năm Góc, cơ quan này nhìn chung hoan nghênh việc Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent chuyển hướng từ không kích sang cấm vận, bởi hiện tại quá khó tìm ra chiến lược để kết thúc xung đột.
"Lúc nào rút lui khỏi xung đột cũng khó khăn, dù cho lao vào đó có thể dễ dàng đến mức nào đi nữa", nguồn tin này chia sẻ, "Không phải lúc nào cũng gặp trường hợp như Venezuela".
Thi Anh (Theo Politico)
