Bí mật chôn vùi suốt 26 năm
Tháng 8/2004, dư luận Nhật Bản chấn động khi một người đàn ông 68 tuổi tên Shinya Wada bất ngờ đến đồn cảnh sát thú nhận đã sát hại Chikako Ishikawa – nữ giáo viên mất tích bí ẩn từ năm 1978.
Không chỉ thừa nhận gây án, ông ta còn khai đã chôn thi thể nạn nhân ngay dưới nền nhà suốt hơn hai thập kỷ.
Chikako Ishikawa quê ở Hokkaido, chuyển đến Tokyo để làm giáo viên âm nhạc tại một trường tiểu học. Thời điểm đó, Shinya Wada là nhân viên bảo vệ làm việc tại chính ngôi trường nơi cô công tác.
Theo lời khai của Shinya, chiều ngày 14/8/1978, khi đang tuần tra quanh khuôn viên trường học, ông ta tình cờ gặp Chikako. Một cuộc tranh cãi đã xảy ra giữa hai người. Khi nữ giáo viên trẻ bắt đầu la hét, Shinya đã ra tay sát hại cô trong lúc mất kiểm soát.
Sau đó, lợi dụng lúc vợ đi vắng, ông ta bí mật chôn thi thể dưới nền căn nhà riêng ở phường Adachi, Tokyo. Suốt nhiều năm sau, Shinya vẫn tiếp tục cuộc sống bình thường, đi làm mỗi ngày như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Cô giáo Chikako Ishikawa mất tích từ năm 1978, thi thể được tìm thấy dưới sàn nhà hung thủ. Ảnh: Tokyo Reporter
Từ lời thú tội của nghi phạm, cảnh sát khám xét ngôi nhà cũ và phát hiện một bộ hài cốt được bọc trong tấm bạt, chôn sâu hơn một mét bên dưới chiếc bàn sưởi kotatsu ở tầng một. Bên cạnh đó còn có nhiều vật dụng cá nhân của Chikako như ví, thẻ ngân hàng, mỹ phẩm và quần áo. Kết quả xét nghiệm ADN sau đó xác nhận danh tính nạn nhân chính là nữ giáo viên mất tích từ năm 1978.
Điều khiến công chúng bàng hoàng hơn cả là lý do Shinya ra đầu thú. Ông ta không hề thú nhận vì day dứt hay ăn năn. Theo lời khai, sau khi chôn thi thể, ông ta gần như “quên mất sự tồn tại của nó”.
Mãi đến năm 1994, khi căn nhà nằm trong diện giải tỏa phục vụ dự án mở rộng đường, ký ức về thi thể bị chôn dưới sàn mới quay trở lại. Tuy nhiên, Shinya vẫn im lặng thêm nhiều năm nữa. Chỉ đến khi công trình chuẩn bị thi công vào năm 2004 và lo sợ các công nhân sẽ phát hiện bộ hài cốt, ông ta mới quyết định ra tự thú.
Kẽ hở pháp luật và cơn phẫn nộ của gia đình nạn nhân
Vụ việc nhanh chóng gây tranh cãi dữ dội tại Nhật Bản bởi dù đã thú nhận hành vi sát hại Chikako, Shinya Wada lại không thể bị truy tố hình sự.
Theo luật Nhật Bản thời điểm đó, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội giết người là 15 năm. Tính từ năm 1978 đến lúc Shinya đầu thú đã là 26 năm, đồng nghĩa với việc ông ta không còn phải chịu trách nhiệm hình sự cho hành vi giết người.
Nhiều người cho rằng Shinya hiểu rất rõ quy định pháp luật nên mới lựa chọn thời điểm ra đầu thú. Ông ta tin rằng bản thân sẽ tránh được án tù dù sự thật bị phơi bày.
Gia đình Chikako không thể chấp nhận điều đó. Trong suốt hơn hai thập kỷ, họ vẫn kiên trì tìm kiếm người thân mất tích, thậm chí từng tin rằng cô có thể là nạn nhân của một vụ bắt cóc nào đó. Không ai ngờ rằng Chikako đã thiệt mạng từ lâu và thi thể bị giấu kín ngay dưới nền nhà của hung thủ.
Thi thể nữ giáo viên bị chôn dưới nền nhà 26 năm. Ảnh minh họa
Theo tạp chí Shukan Bunshun, người thân của Chikako đã khởi kiện dân sự Shinya, yêu cầu bồi thường khoảng 180 triệu yên. Tuy nhiên, mục đích chính của gia đình không nằm ở tiền bạc, mà là muốn buộc hung thủ phải đối diện với trách nhiệm và sự lên án của xã hội.
Theo luật Nhật Bản khi đó, quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại dân sự sẽ hết hiệu lực sau 20 năm. Nếu tính từ thời điểm Chikako bị sát hại năm 1978 thì gia đình nạn nhân đã quá hạn khởi kiện. Nhưng luật sư của phía nguyên đơn cho rằng Shinya đã cố tình che giấu cái chết của Chikako bằng cách chôn giấu thi thể suốt nhiều năm, khiến gia đình không thể biết sự thật để thực hiện quyền của mình.
Tòa án quận Tokyo ở phiên sơ thẩm cho rằng thời hiệu đối với hành vi giết người đã hết, nhưng vẫn buộc Shinya bồi thường 3,3 triệu yên vì hành vi che giấu thi thể.
Tuy nhiên, khi vụ án được đưa lên Tòa án cấp cao Tokyo, phán quyết đã thay đổi đáng kể. Tòa yêu cầu Shinya phải bồi thường hơn 42 triệu yên cho gia đình nạn nhân.
Công lý tới muộn và sự thay đổi của nước Nhật
Không chấp nhận phán quyết của tòa cấp cao, Shinya tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Tối cao Nhật Bản. Tuy nhiên, lần này các thẩm phán đã đưa ra nhận định cứng rắn.
Tòa án Tối cao cho rằng việc hung thủ cố tình che giấu cái chết của nạn nhân trong hơn 20 năm để gia đình không thể thực hiện quyền khởi kiện là hành vi đi ngược lại nguyên tắc công bằng và công lý. Nếu cho phép kẻ gây án được miễn hoàn toàn nghĩa vụ bồi thường chỉ vì thời gian trôi qua, điều đó sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm.
Cuối cùng, Tòa án Tối cao bác đơn kháng cáo của Shinya, giữ nguyên trách nhiệm bồi thường dân sự đối với ông ta. Dù bản án không thể đưa hung thủ vào tù, nhiều người vẫn xem đây là một phần công lý dành cho Chikako và gia đình cô.
Ảnh minh họa
Anh trai nạn nhân, ông Ken Ishikawa, cho biết gia đình chưa từng từ bỏ hy vọng suốt hơn 20 năm qua. Những bức ảnh của Chikako vẫn được ông lưu giữ cẩn thận trong nhà như một cách để chờ ngày em gái trở về.
Điều khiến gia đình đau đớn nhất không chỉ là việc Chikako đã ra đi từ lâu, mà còn là thực tế hung thủ gần như thoát khỏi trách nhiệm hình sự chỉ vì quy định thời hiệu.
Ông Ken từng bày tỏ sự phẫn nộ rằng gia đình nạn nhân sẽ không bao giờ quên nỗi đau của mình, bất kể bao nhiêu năm trôi qua. Với họ, việc một kẻ giết người có thể tránh bị truy tố chỉ vì thời gian là điều vô lý và khó chấp nhận.
Sức ép dư luận sau vụ án đã góp phần thúc đẩy những thay đổi lớn trong hệ thống pháp luật Nhật Bản. Ngay trong năm 2004, nước này nâng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội giết người từ 15 năm lên 25 năm.
Đến năm 2010, Quốc hội Nhật Bản tiếp tục sửa đổi Luật tố tụng hình sự, chính thức bãi bỏ thời hiệu đối với các tội danh nghiêm trọng dẫn đến chết người. Kể từ đó, những vụ án giết người tại Nhật Bản sẽ không còn bị giới hạn thời gian truy tố.
Nhiều người cho rằng, dù công lý dành cho Chikako đến quá muộn, câu chuyện của cô đã trở thành bước ngoặt quan trọng, góp phần thay đổi luật pháp và ngăn những bi kịch tương tự rơi vào quên lãng.
“Hồ sơ X” là tuyến bài tái dựng và phân tích các vụ án nổi tiếng từng gây chấn động dư luận trên thế giới. Trên cơ sở tổng hợp nguồn tin và dữ liệu đã được công bố, các bài viết sẽ thuật lại tiến trình vụ việc, từ bối cảnh, diễn biến đến các kết luận điều tra.
“Hồ sơ X” chú trọng làm rõ những chi tiết then chốt, các điểm còn tranh cãi hoặc chưa được lý giải thỏa đáng, qua đó cung cấp thêm góc nhìn khách quan, góp phần hoàn thiện bức tranh toàn cảnh của từng vụ án.
Tuyến bài hướng tới mục tiêu cung cấp tư liệu tham khảo cho độc giả, các góc nhìn về khoa học, pháp lý, cũng những những vấn đề cần giải mã để tìm ra sự thật.
