Trong gian bếp của hầu hết các gia đình, dao bếp là vật dụng quen thuộc đến mức ít ai để ý đến từng chi tiết của nó. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, nhiều người sẽ nhận ra trên thân dao thường có một lỗ tròn nhỏ. Thực tế, chiếc lỗ nhỏ tưởng chừng vô nghĩa ấy không phải yếu tố trang trí, cũng không phải chiêu trò thiết kế cho “hiện đại” hơn mà mang nhiều nhiều công năng đáng chú ý.
Nguyên lý vật lý ít người để ý
Một trong những tác dụng quan trọng nhất của lỗ tròn trên dao là giảm chấn động. Khi chặt hoặc băm những nguyên liệu cứng như xương, thực phẩm đông lạnh hay củ quả già, dao va đập mạnh vào thớt, tạo ra rung động truyền ngược lên tay người sử dụng. Nếu thao tác này lặp lại thường xuyên, cổ tay và các khớp ngón tay của người dùng dễ bị mỏi, thậm chí gây đau nhức lâu dài.
Lỗ tròn trên thân dao giúp thay đổi đặc tính rung của lưỡi dao, tạo ra một điểm “thoát lực”, từ đó phân tán bớt xung lực sinh ra khi va chạm. Nói đơn giản, nó đóng vai trò như một bộ giảm xóc nhỏ, giúp cân bằng giữa độ cứng và độ đàn hồi của kim loại. Nhờ vậy, mỗi nhát chặt không còn quá “dội”, cảm giác cầm nắm cũng nhẹ nhàng hơn.
Nguyên lý này từ lâu đã được các đầu bếp chuyên nghiệp biết đến, nhưng với người nấu ăn gia đình, nó thường bị bỏ qua vì ít ai liên hệ sự thoải mái khi dùng dao với một chiếc lỗ nhỏ trên lưỡi dao.
Giải pháp treo dao gọn gàng và an toàn
Ngoài tác dụng về mặt cơ học, lỗ tròn còn mang lại lợi ích rất thực tế trong việc bảo quản dao. Thay vì cắm dao vào giá chiếm diện tích hoặc để trong ngăn kéo dễ gây mài mòn, người dùng có thể treo dao trực tiếp lên tường bằng móc hoặc đinh chắc chắn.
Cách treo này giúp dao khô ráo, thông thoáng, giảm nguy cơ gỉ sét, đồng thời dễ quan sát và lấy ra khi cần. Trong nhiều gian bếp Nhật Bản, việc treo dao thành hàng dọc theo tường là hình ảnh quen thuộc, vừa tiết kiệm không gian vừa tạo cảm giác gọn gàng, chuyên nghiệp.
So với các phương pháp khác, treo dao bằng lỗ tròn cũng có độ ổn định cao hơn, ít trơn trượt, góp phần nâng cao độ an toàn trong không gian bếp.
Trợ thủ thầm lặng khi cắt thái
Ít ai ngờ rằng chiếc lỗ nhỏ này còn ảnh hưởng đến nhịp độ cắt thái. Khi cắt các loại thực phẩm mềm như cà chua, dưa leo, cà rốt, lỗ tròn giúp giảm hiện tượng thực phẩm dính vào mặt dao.
Nguyên nhân là vì lỗ tròn phá vỡ trạng thái tiếp xúc kín giữa lưỡi dao và thực phẩm, hạn chế hiện tượng hút chân không cục bộ. Nhờ đó, lát cắt dễ rơi khỏi dao hơn, thao tác trở nên liền mạch, không cần dừng lại để gỡ từng miếng rau dính trên lưỡi.
Với những người nấu ăn hằng ngày, sự khác biệt này tuy nhỏ nhưng đủ để tạo cảm giác nhẹ tay, tiết kiệm thời gian và giảm mệt mỏi.
Mẹo xử lý nguyên liệu khó
Trong thực tế sử dụng, người dùng còn phát hiện ra nhiều cách tận dụng sáng tạo từ chiếc lỗ này. Chẳng hạn, khi xử lý trái cây như táo hoặc lê, có thể dùng lỗ tròn đặt vào tâm lõi, xoay nhẹ để lấy trọn phần hạt. Với món ốc, một số người dùng lỗ dao để hút phần thịt ốc ra khỏi vỏ, thay cho tăm hoặc dụng cụ chuyên dụng.
Những mẹo này không xuất hiện trong bất kỳ hướng dẫn chính thức nào, mà hoàn toàn xuất phát từ kinh nghiệm đời sống, cho thấy tiềm năng sử dụng linh hoạt của thiết kế tưởng chừng đơn giản trên dao.
Lợi ích về mặt an toàn
Giảm rung chấn đồng nghĩa với giảm nguy cơ tai nạn. Khi tay ít mỏi hơn, khả năng kiểm soát dao tốt hơn, người dùng sẽ duy trì được sự tập trung trong suốt quá trình nấu nướng. Ngoài ra, việc treo dao chắc chắn cũng hạn chế nguy cơ dao rơi, gây thương tích.
Thực tế cho thấy, không ít tai nạn bếp núc xảy ra do mệt tay hoặc thao tác mất kiểm soát. Chiếc lỗ nhỏ trên dao, vì thế, gián tiếp góp phần nâng cao độ an toàn khi sử dụng.
Vì sao ít người biết đến?
Dù hữu ích như vậy, nhưng lỗ tròn trên dao hiếm khi được nhắc tới. Nguyên nhân một phần vì dao bếp là vật dụng quá quen thuộc, phần khác vì nhà sản xuất ít khi quảng bá chi tiết này. Người dùng thường chỉ chú ý đến độ sắc hay giá thành, mà bỏ qua những yếu tố thiết kế tinh tế.
Chỉ đến khi tình cờ thấy người khác sử dụng theo cách mới, hoặc tự mình thử nghiệm, nhiều người mới nhận ra giá trị thực sự của chi tiết nhỏ này.
(Theo Baijiahao)
Nguyên An
