Trong lịch sử phát triển của ngành công nghiệp xe máy, thập niên 90 được xem là giai đoạn "bùng nổ thiết kế" của gã khổng lồ Nhật Bản Honda. Không chấp nhận sự an toàn nhàm chán, các kỹ sư và nhà thiết kế thời kỳ này luôn khao khát tìm kiếm điểm cân bằng hoàn hảo giữa tính thực dụng truyền thống và cảm hứng công nghệ tương lai.
Chính trong bối cảnh thị trường xe tay ga tại châu Âu đang phát triển cực thịnh, Honda đã quyết định thực hiện một bước đi táo bạo: phát triển một mẫu xe ngay tại nhà máy ở Ý, mang đậm gen châu Âu nhưng vẫn giữ được hồn cốt kỹ thuật Nhật Bản. Và cái tên được nhắc đến trong câu chuyện "quái kiệt" ngày hôm nay chính là Honda Via.
Nếu bất chợt bắt gặp Honda Via lăn bánh trên đường phố ngày nay, nhiều người có lẽ sẽ lầm tưởng đây là một nguyên mẫu xe điện concept của một công ty khởi nghiệp công nghệ nào đó. Sở hữu lớp vỏ bo tròn mang đậm hơi thở thiết kế công nghiệp, Honda Via toát lên vẻ đẹp của chủ nghĩa hiện đại.
Điểm nhận diện thương hiệu mạnh mẽ nhất của mẫu xe này nằm ở cụm đèn pha tròn kích thước khổng lồ. Không đơn thuần là một chi tiết gắn thêm, cụm đèn này được các nhà thiết kế Ý khéo léo vuốt liền mạch với phần mặt nạ trước, tạo nên một dòng chảy thị giác xuyên suốt.
Sự táo bạo chưa dừng lại ở đó. Hai bên đèn pha là cụm đèn xi-nhan được tạo hình hệt như cửa hút gió của các chiến đấu cơ phản lực. Chính chi tiết này đã biến một chiếc xe 49cc nhỏ bé trở nên hầm hố và mang đậm khí chất "bá đạo" của công nghệ viễn tưởng. Mặc dù phong cách này không quá xa lạ tại châu Âu thời bấy giờ, nhưng cách Honda Via thể hiện lại cực đoan và ấn tượng hơn hẳn so với các đối thủ.
Khác với những người anh em đồng hương Nhật Bản thường có vóc dáng nhỏ nhắn, Honda Via sở hữu một thân hình cao ráo và đĩnh đạc với kích thước tổng thể 1.860 x 665 x 1.065 mm. Điều này có được là nhờ việc trang bị bộ vành kích thước lớn 16 inch cho cả bánh trước và sau. Đây là giải pháp kỹ thuật đặc trưng để đối phó với những con đường lát đá gồ ghề - "đặc sản" của các đô thị cổ châu Âu như Rome hay Florence.
Về mặt vận hành, Honda Via mang trong mình "trái tim" là khối động cơ xi-nhan đơn 2 thì, làm mát bằng không khí. Dù thông số kỹ thuật khá khiêm tốn với công suất 4.0 mã lực và mô-men xoắn 0.44 kgf-m, nhưng trong kỷ nguyên mà tiêu chuẩn khí thải chưa bóp nghẹt động cơ 2 thì, chiếc xe này thực sự là một "con sóc" linh hoạt. Với trọng lượng khô chỉ vỏn vẹn 70 kg kết hợp cùng bánh lớn, Via trở thành vũ khí tối thượng để luồn lách qua những con hẻm chật hẹp của nước Ý.
Thực tế, Honda Via không phải là kẻ độc hành. Nó chia sẻ nền tảng với người anh em song sinh Honda Sky (SGX50) - mẫu xe vốn được sinh ra để cạnh tranh trực tiếp với các thế lực bản địa như Piaggio hay Aprilia.
Nếu Honda Sky mang vẻ đẹp gãy gọn, thanh lịch dành cho các quý ông và quý cô dạo phố, thì Via lại là phiên bản "nổi loạn" với thiết kế hướng tới tương lai. Tuy nhiên, cả hai đều thừa hưởng sự ổn định tuyệt vời từ hệ khung gầm và bánh lớn, giúp người lái - đặc biệt là phái nữ - luôn cảm thấy an tâm và ung dung khi vận hành.
Cụm đèn này không chỉ đơn giản là được gắn trên đầu xe, mà nó còn tạo thành một dòng chảy thị giác liền mạch với toàn bộ tấm ốp mặt nạ trước. Kết hợp với cụm đèn xi-nhan hai bên trông như cửa hút gió của máy bay phản lực, chiếc xe nhỏ bé với dung tích chỉ 49cc này toát lên một khí chất công nghệ bá đạo đến phi lý.
Sự tinh tế của người Ý còn thể hiện rõ trong khoang lái của Via. Bảng đồng hồ của xe tối giản đến mức cực đoan, loại bỏ hoàn toàn các màn hình số hay đèn báo rối rắm, chỉ giữ lại những kim chỉ và đường cong thuần khiết nhất, tựa như một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt. Các chi tiết ghép nối giữa yên và thân xe cũng được xử lý mượt mà, không hề có cảm giác chắp vá linh kiện thường thấy trên các mẫu xe phổ thông thời đó.
Ở phần thân giữa, Via loại bỏ những đường nét sắc cạnh chủ đạo đương thời, thay vào đó là sử dụng lượng lớn các mặt cong hình giọt nước. Thú vị hơn, để thích ứng với những con đường rải sỏi thường thấy ở các đô thị châu Âu, Honda đã trang bị cho nó bộ vành đường kính lớn 16 inch cho cả bánh trước và sau.
Honda Via có thể không trở thành một huyền thoại doanh số hay một biểu tượng văn hóa đại chúng như Super Cub, và vòng đời của nó cũng không quá dài. Thế nhưng, đối với những người yêu thích xe cổ, Via giống như một bản ghi chép quý giá từ phòng thí nghiệm thiết kế của Honda.
Nó là minh chứng cho một thời kỳ mà hãng xe Nhật Bản dám bước ra khỏi vùng an toàn, dám thử nghiệm những ý tưởng điên rồ và phá vỡ các khuôn mẫu thẩm mỹ Á Đông. Dù mang trên mình vẻ đẹp "viễn tưởng" có phần ngây ngô của thập niên 90, nhưng chính sự "kỳ quặc" đầy cá tính đó đã giúp Honda Via khắc tên mình vào lịch sử như một trong những mẫu xe tay ga độc đáo nhất từng được tạo ra.
Đức Khương
