Indonesia đang thử một giải pháp khá đặc biệt để đối phó với khói mù dày đặc bao phủ nhiều khu vực trong nước và lan sang các quốc gia Đông Nam Á: rải đá khô (dry ice) từ máy bay.
Rải 1,5 tấn đá khô từ máy bay
Ngày 15/10, chính phủ Indonesia bắt đầu thử nghiệm phương pháp này tại Palembang, tỉnh Nam Sumatra, nơi chịu ảnh hưởng nặng bởi các đám cháy rừng và cháy đất kéo dài từ tháng 8.
Theo Bộ trưởng Điều phối các vấn đề Chính trị, Pháp lý và An ninh Indonesia Dudung Abdurachman, khoảng 1,5 tấn đá khô được chuẩn bị để rải bằng máy bay Cessna trên khu vực Palembang.
Bộ trưởng Dudung Abdurachman kiểm tra đá khô chuẩn bị dùng tại Palembang, Nam Sumatra, ngày 14/10. Ảnh: Bộ Điều phối Chính trị và An ninh Indonesia
Đây là lần đầu Indonesia thử nghiệm phương pháp này nhằm xử lý khói mù. Mục tiêu không phải dập tắt đám cháy mà làm phân tán lượng khói đang bị giữ ở tầng khí quyển thấp, qua đó cải thiện tầm nhìn và chất lượng không khí trong khu vực.
Thử nghiệm được thực hiện theo chỉ đạo của Tổng thống Prabowo Subianto. Nhà chức trách sẽ đánh giá kết quả trước khi quyết định có mở rộng phương pháp này sang những khu vực khác hay không.
Nếu cho kết quả tích cực, Trung Kalimantan và các khu vực lân cận có thể được lựa chọn để triển khai tiếp.
Phương pháp này được tiến hành song song với hoạt động gieo mây tạo mưa mà Indonesia đang sử dụng để hỗ trợ dập các đám cháy. Trong khi gieo mây nhằm tạo mưa, việc rải đá khô tập trung vào giảm mật độ khói và cải thiện tầm nhìn.
Nhà chức trách kỳ vọng có thể nâng tầm nhìn tại những khu vực bị khói bao phủ từ khoảng 1 km lên 5 km hoặc hơn.
Việc đưa đá khô lên máy bay là một dạng can thiệp thời tiết được Indonesia thử nghiệm trong bối cảnh khói mù kéo dài. Đá khô là carbon dioxide ở trạng thái rắn, có nhiệt độ khoảng -78,5 độ C và chuyển trực tiếp từ thể rắn sang khí khi gặp môi trường bên ngoài. Khi được phát tán vào khí quyển, các hạt đá khô có thể đóng vai trò như những hạt nhân ngưng kết, tạo điều kiện để hơi nước hình thành các tinh thể băng và tác động đến quá trình hình thành mây.
Tuy nhiên, trong thử nghiệm lần này, Indonesia không nhằm tạo mưa để trực tiếp dập lửa mà tập trung vào việc tác động đến điều kiện khí quyển khiến khói bị giữ lại gần mặt đất. Nhà chức trách sẽ theo dõi sự thay đổi của tầm nhìn và nồng độ khói sau khi triển khai. Những kết quả này sẽ quyết định liệu phương pháp có đủ hiệu quả để tiếp tục áp dụng tại các khu vực khác đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng bởi cháy rừng hay không.
Khói mù lan sang nhiều nước
Indonesia thường xuyên đối mặt với cháy rừng và cháy đất trong mùa khô. Năm nay, tình hình trở nên nghiêm trọng hơn khi điều kiện thời tiết khô hạn liên quan đến El Niño góp phần làm gia tăng nguy cơ cháy trên đảo Sumatra và Borneo.
Ảnh: AFP/Afan Anugerah
Theo nhà chức trách, hơn 280.000 trường hợp gặp vấn đề về hô hấp đã được ghi nhận tại các khu vực chịu ảnh hưởng kể từ ngày 18/8. Các vụ cháy cũng thiêu rụi hàng trăm nghìn hecta đất.
Không chỉ ảnh hưởng Indonesia, khói mù còn lan sang Singapore, Malaysia, Timor-Leste và Philippines, gây tác động đến đời sống và sức khỏe người dân trong khu vực.
Tại Singapore, chất lượng không khí ở một số khu vực phía tây đã lên mức “rất cao”, trong bối cảnh nồng độ các hạt bụi mịn có khả năng xâm nhập sâu vào phổi và hệ tuần hoàn tăng mạnh.
Singapore đã triển khai các biện pháp hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi khói mù, trong đó có hỗ trợ chi phí điều trị một số bệnh liên quan và phân phát khẩu trang N95 cho những nhóm đủ điều kiện.
Trong khi đó, Timor-Leste đóng cửa trường học trong 3 ngày, bắt đầu từ 15/10, nhằm hạn chế học sinh, giáo viên và nhân viên ngành giáo dục tiếp xúc với không khí ô nhiễm. Chính phủ cũng khuyến cáo người dân, đặc biệt trẻ em, hạn chế ra ngoài và sử dụng khẩu trang khi cần thiết.
Indonesia hiện vẫn tiếp tục chữa cháy và triển khai gieo mây tạo mưa. Rải đá khô được xem là biện pháp bổ sung nhằm xử lý tình trạng khói mù trong ngắn hạn, trong lúc nhà chức trách đánh giá hiệu quả của phương pháp trước khi cân nhắc áp dụng trên diện rộng.
Nguồn: ABC News, CNA
Minh Ngọc
