Theo tờ The WIRED, iPhone 18 Pro không chỉ nâng cấp camera bằng thêm megapixel hay thuật toán xử lý ảnh. Với khẩu độ biến thiên, Apple đang đưa một đặc tính từng gắn với máy ảnh chuyên dụng vào thiết bị vốn luôn nằm trong túi người dùng.
Câu chuyện camera của iPhone 18 Pro
Trong nhiều năm, camera trên smartphone được cải thiện theo hướng máy tự làm mọi thứ. Người dùng chỉ cần giơ máy lên, bấm chụp, phần mềm sẽ xử lý ánh sáng, HDR, màu sắc, độ nét hay xóa phông. iPhone 18 Pro đang đi theo một hướng khác khi đưa trở lại một yếu tố rất cơ bản của nhiếp ảnh là khẩu độ vật lý.
Camera chính 48 MP Fusion trên iPhone 18 Pro được trang bị hệ thống sáu lá khẩu cắt bằng laser, cho phép thay đổi giữa bốn mức f/1.48, f/1.78, f/2.8 và f/4. Đây là lần đầu iPhone có khẩu độ biến thiên. WIRED cho biết khi mở lên f/1.48, camera thu được nhiều ánh sáng hơn, đồng thời tạo hiệu ứng bokeh quang học thực thay vì chỉ mô phỏng bằng phần mềm. Khi đóng xuống f/4, vùng ảnh rõ nét được mở rộng, phù hợp với ảnh nhóm hoặc chủ thể ở gần.
Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ người dùng phổ thông không nhất thiết phải hiểu những con số này. Chế độ tự động của iPhone 18 Pro sẽ tự lựa chọn khẩu độ dựa trên tình huống. Theo thử nghiệm của 9to5Mac, trong điều kiện thiếu sáng, máy có thể mở lên f/1.48. Ở cùng tốc độ màn trập 1/15 giây, iPhone 18 Pro sử dụng ISO 10.000, thấp hơn mức ISO 12.500 trên iPhone 17 Pro. Với Night Mode, tốc độ chụp cũng có thể được rút ngắn nhờ lượng ánh sáng đi vào cảm biến nhiều hơn.
Đây là khác biệt quan trọng giữa một chiếc điện thoại có camera tốt hơn và một thiết bị đang tiến gần hơn tới cách vận hành của máy ảnh.
Khẩu độ f/1.48 giúp người dùng có thêm ánh sáng trong môi trường tối. Khẩu độ f/4 lại cho phép giữ nhiều lớp chủ thể trong vùng nét. Với một bức ảnh nhóm, chẳng hạn, việc đóng khẩu có thể giúp người đứng ở hàng trước lẫn hàng sau cùng rõ hơn. Với ảnh chân dung hoặc những cảnh cần tách chủ thể, khẩu độ lớn lại tạo ra vùng hậu cảnh mềm hơn.
Quan trọng hơn, đây là hiệu ứng quang học thực tế. Nó khác với Portrait Mode vốn sử dụng thuật toán để nhận diện chủ thể rồi mô phỏng vùng ngoài nét. WIRED cho biết chính sự thay đổi này khiến người viết đánh giá cao khả năng điều chỉnh khẩu độ trên iPhone 18 Pro, đặc biệt khi sử dụng trong những tình huống mà trước đây người dùng phải dựa nhiều hơn vào xử lý tính toán.
Apple cũng đưa thêm các công cụ vốn quen thuộc với người dùng máy ảnh chuyên nghiệp vào iPhone. Người dùng có thể điều chỉnh tốc độ màn trập, cân bằng trắng, lấy nét, theo dõi histogram trực tiếp. 9to5Mac nhận định những tính năng này mở rộng đáng kể không gian sáng tạo cho nhóm nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.
Câu hỏi mới
Tuy vậy, điều đáng nói nhất không nằm ở việc iPhone 18 Pro có thể thay thế một chiếc máy ảnh hay không. Nó nằm ở câu hỏi người dùng còn cần mang theo bao nhiêu thiết bị.
Một nhà sáng tạo nội dung đi công tác có thể từng phải mang điện thoại để liên lạc, máy ảnh để chụp, máy quay để ghi hình, micro và nhiều phụ kiện khác. Với iPhone 18 Pro, một phần những nhu cầu đó được gom vào cùng một thiết bị. Máy vẫn chưa thể thay thế hệ thống máy ảnh có cảm biến lớn, ống kính thay đổi, tiêu cự đa dạng hay khả năng kiểm soát ánh sáng chuyên sâu. Tuy nhiên, với người làm vlog, video ngắn, nội dung mạng xã hội hay ghi hình sự kiện, khoảng cách về mức độ tiện dụng đang tiếp tục thu hẹp.
Thị trường máy ảnh cũng cho thấy đây không phải câu chuyện về sự biến mất của thiết bị chuyên dụng. Theo Hiệp hội Camera và Sản phẩm Hình ảnh Nhật Bản (CIPA), các hãng thành viên đã xuất xưởng khoảng 7 triệu máy ảnh ống kính rời trong năm 2025. Năm 2026, tổ chức này dự báo con số khoảng 6,82 triệu chiếc. Số lượng ống kính rời dự kiến đạt khoảng 10,51 triệu chiếc.
Điều đó cho thấy smartphone chưa thể thay thế máy ảnh chuyên dụng. Thay đổi lớn hơn có thể nằm ở một nơi khác, đó là smartphone đang làm thu hẹp nhóm người cảm thấy họ thực sự cần mua máy ảnh.
Đây cũng là giá trị đáng chú ý nhất của khẩu độ biến thiên trên iPhone 18 Pro. Apple không đơn thuần đưa thêm một thông số kỹ thuật vào bảng cấu hình. Hãng đang giảm khoảng cách giữa thiết bị dành cho người dùng phổ thông với công cụ sáng tạo nội dung chuyên nghiệp.
The Verge đánh giá những cải tiến camera của iPhone 18 Pro không tạo ra một cuộc cách mạng về chất lượng ảnh, song khẩu độ biến thiên cùng các điều khiển chuyên nghiệp mang lại thêm quyền kiểm soát cho người dùng.
Vì vậy, câu hỏi đáng đặt ra không phải iPhone 18 Pro có đánh bại máy ảnh hay không. Câu hỏi thực tế hơn là một chiếc điện thoại ngày càng làm được nhiều việc của máy ảnh chuyên dụng sẽ khiến người dùng thay đổi quyết định mua thiết bị như thế nào.
Nếu trước đây camera là lý do để mang thêm một thiết bị, iPhone 18 Pro đang biến camera thành lý do để người dùng không cần mang thêm thiết bị đó. Đây có thể mới là giá trị lớn nhất của một khẩu độ biến thiên trên smartphone./
Vũ Hoàng
