Thủ tướng Narendra Modi vừa đề xuất mở rộng phạm vi miễn thuế cho các nhà đầu tư nước ngoài như Apple. Đây là một phần trong nỗ lực gia tăng sức mạnh cho chuỗi cung ứng công nghệ quốc gia, đồng thời khẳng định vị thế đối thủ cạnh tranh sản xuất trực tiếp với Trung Quốc.
Động thái này sẽ kéo dài thời hạn ưu đãi thuế thêm 10 năm - tức tới tận năm 2041 - dành cho các doanh nghiệp ngoại cung cấp thiết bị cho những nhà lắp ráp theo hợp đồng. Trong đó bao gồm Foxconn của Đài Loan và tập đoàn nội địa khổng lồ Tata Electronics - hai đơn vị đang trực tiếp gia công iPhone tại Ấn Độ.
Phát biểu về các sửa đổi luật thuế được trình lên Quốc hội vào thứ Ba vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Nirmala Sitharaman nhấn mạnh đây là bước đi "khẩn cấp" nhằm "tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và mang lại tính ổn định về thuế".
Đầu năm nay, New Delhi từng áp dụng chính sách miễn thuế này với thời hạn đến năm 2031, nằm trong chiến dịch "Make in India" của ông Modi nhằm biến Ấn Độ thành một cường quốc sản xuất toàn cầu.
Theo tiết lộ từ các lãnh đạo cấp cao trong ngành, các nhà sản xuất điện thoại thông minh đã liên tục kiến nghị chính phủ điều chỉnh luật. Mục tiêu là đảm bảo các doanh nghiệp ngoại không bị đánh thuế đối với chính máy móc, thiết bị mà họ cung cấp cho các nhà máy đối tác.
"Khi một công ty nước ngoài cung cấp máy móc và công cụ cho một nhà máy tại Ấn Độ để sản xuất đồ điện tử, thu nhập phát sinh từ hoạt động này sẽ được miễn thuế," một tài liệu của Bộ Tài chính nêu rõ. "Dựa trên kiến nghị từ các bên liên quan, thời hạn miễn thuế ban đầu bị đánh giá là quá ngắn để các tập đoàn lập kế hoạch cho các khoản đầu tư lớn, dài hạn."
Theo dự luật dự kiến sẽ được Quốc hội Ấn Độ thông qua trong vài ngày tới, đối tượng thụ hưởng ưu đãi sẽ mở rộng sang các nhà sản xuất hàng điện tử bao gồm điện thoại di động, máy tính bảng, máy tính xách tay, máy chủ cũng như các thiết bị đeo thông minh.
Tài liệu của Bộ Tài chính khẳng định các đề xuất này "nhắm trực tiếp vào mục tiêu củng cố Ấn Độ trở thành một trung tâm sản xuất, đặc biệt là đồ điện tử, đồng thời đào sâu các chuỗi cung ứng hỗ trợ". Tài liệu nêu thêm: "Những biện pháp này mang lại cho giới đầu tư sự đảm bảo dài hạn cần thiết để họ yên tâm cam kết vốn."
Ông Pankaj Mohindroo, Chủ tịch Hiệp hội Điện tử & Di động Ấn Độ (ICEA), nhận định bước đi này sẽ giảm bớt gánh nặng cho các công ty nước ngoài và tạo cú hích lớn cho toàn ngành. "Đối với các đơn vị sản xuất theo hợp đồng, đây là một thông lệ quốc tế đã được thừa nhận rộng rãi," ông nói thêm.
Chiến lược "Trung Quốc + 1"
Theo dữ liệu từ hãng nghiên cứu Counterpoint Research, thông qua các đối tác sản xuất tại Ấn Độ, Apple dự kiến sẽ xuất khẩu kỷ lục 26% lượng iPhone toàn cầu vào năm 2026, tăng vượt bậc so với mức 22% của năm 2025 và con số khiêm tốn 6% vào năm 2022. Đây là thành quả từ nỗ lực của gã khổng lồ công nghệ Mỹ nhằm đa dạng hóa bản đồ sản xuất, giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
"Tốc độ mở rộng quy mô phi mã này cho thấy chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng đang thực sự phát huy tác dụng, trong đó sự hỗ trợ từ chính sách nội địa đã đẩy nhanh chiến lược 'Trung Quốc + 1' của Apple," ông Neil Shah, Phó Chủ tịch nghiên cứu tại Counterpoint nhận định.
Giới đầu tư từ lâu đã thúc giục Ấn Độ cắt giảm thủ tục hành chính, nới lỏng luật lao động, đồng thời đơn giản hóa hệ thống thuế và quy định tuân thủ. Họ cho rằng các cải cách, đặc biệt là về thuế, sẽ kích thích dòng vốn đầu tư và tạo ra thêm hàng triệu việc làm.
Dưới thời Thủ tướng Modi, Ấn Độ đã nới lỏng các yêu cầu đăng ký doanh nghiệp, hợp nhất bộ luật lao động, đồng thời số hóa và tinh gọn quy trình thuế nhằm cải thiện môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn phàn nàn về tình trạng thực thi thuế thiếu nhất quán - một bài toán ngày càng trở nên cấp thiết khi ông Modi ráo riết thu hút các nhà đầu tư toàn cầu và tham vọng thách thức vị thế trung tâm sản xuất thế giới của Trung Quốc.
Ông Anupam Manur, Giáo sư kinh tế tại Viện Takshashila, phân tích: "Việc gia hạn thời hạn đến năm 2041 là hoàn toàn đủ sức gánh vác các khoản đầu tư lớn. Điều này sẽ giảm bớt chi phí giao dịch và chi phí thuế, giúp Ấn Độ trở nên hấp dẫn hơn một chút. Đây là một bước sạch hóa chính sách thuế, giúp loại bỏ nhiều bất lợi."
Theo: Financial Times
Vũ Anh
