Tháng 1/2026, một nữ tiểu thương kinh doanh thép tại Trịnh Châu, Trung Quốc, bất ngờ nhận được thông báo từ ứng dụng ngân hàng: tài khoản của chị đã bị phong tỏa theo quy định pháp luật Trung Quốc.
Trước đó, nữ tiểu thương này vẫn tin rằng mình vừa gặp vận may hiếm có. Một khách hàng tự xưng đến từ Thâm Quyến đã đặt mua 66 tấn thép cuộn gân tại cửa hàng của chị. Đây là đơn hàng có giá trị rất lớn, song quá trình chốt giao dịch diễn ra nhanh bất ngờ: khách không mặc cả, không kéo dài đàm phán hợp đồng. Thậm chí, vị khách này còn chuyển khoản tiền đặt cọc 200.000 NDT (hơn 746 triệu đồng) gần như ngay lập tức.
Nhìn thấy tin nhắn thông báo tài khoản ngân hàng đã nhận được tiền của khách, nữ tiểu thương này rất yên tâm, lập tức xuất hàng. Lô thép được vận chuyển thuận lợi đến địa điểm chỉ định tại các công trường liên tỉnh, người nhận ký xác nhận đầy đủ.
Không lâu sau, khoản tiền còn lại cũng được bên mua chuyển đủ vào tài khoản. Tuy nhiên, niềm vui chưa kịp trọn vẹn thì chị phát hiện tài khoản của mình đã bị “đóng băng”, chỉ cho phép tiền vào mà không thể chuyển ra.
Khi đến ngân hàng tìm hiểu nguyên nhân, chị được thông báo tài khoản bị phong tỏa theo yêu cầu của cơ quan cảnh sát tỉnh Sơn Tây. Trao đổi với lực lượng chức năng, người phụ nữ này được cho biết khoản tiền mà chị nhận là dòng tiền liên quan đến một vụ lừa đảo viễn thông, có khả năng phải hoàn trả cho người bị hại.
Trước lời giải thích này, nữ tiểu thương không giấu được sự bức xúc. Chị cho biết bản thân làm ăn hợp pháp, giao hàng đúng thỏa thuận. Là người kinh doanh bình thường, chị không thể biết nguồn gốc sâu xa của dòng tiền.
Phía cảnh sát tỉnh Sơn Tây cũng thẳng thắn phản hồi: với người bán, đó là tiền hàng; nhưng với cơ quan điều tra, đó là tiền bị chiếm đoạt từ nạn nhân lừa đảo và buộc phải áp dụng biện pháp khẩn cấp để ngăn chặn thất thoát.
Theo điều tra, đây là một thủ đoạn rửa tiền tinh vi đang lan rộng trong lĩnh vực thương mại vật liệu xây dựng. Các đối tượng lừa đảo đóng vai khách hàng, đặt mua hàng hóa giá trị lớn từ thương nhân thật. Đồng thời, chúng lừa nạn nhân ở nơi khác, dụ dỗ chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản của người bán với danh nghĩa “thanh toán hàng hóa”.
Khi giao dịch hoàn tất, thương nhân giao hàng, còn kẻ lừa đảo chiếm đoạt hàng hóa để bán lại kiếm tiền mặt. Người bán trở thành “mắt xích trung gian” bất đắc dĩ trong dòng tiền phạm pháp.
Trong trường hợp tại Trịnh Châu, hậu quả của vụ việc đặc biệt nghiêm trọng. 66 tấn thép sau khi giao đi không thể truy tìm lại, khoản tiền trong tài khoản bị xác định là tiền liên quan đến hành vi phạm tội nên không được sử dụng. Khách hàng “đến từ Thâm Quyến” cũng đã mất liên lạc, số điện thoại không còn tồn tại.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng kết thúc trong bế tắc. Tại Thường Đức, tỉnh Hồ Nam, một nữ tiểu thương khác là bà Dương đã gặp tình huống tương tự trong nửa cuối năm 2025. Sau khi nhận 100.000 NDT tiền đặt cọc và phát hiện tài khoản bị phong tỏa, bà Dương không chần chừ than phiền mà lập tức trình báo cảnh sát quận Vũ Lăng. Nhờ phản ứng kịp thời, lực lượng chức năng đã nhanh chóng phối hợp chặn lô thép thứ hai khi đang trên đường vận chuyển, giúp tiểu thương này tránh được khoản thiệt hại lớn.
Các vụ việc tương tự liên tiếp bùng phát ở Trung Quốc trong nửa cuối năm 2025 đã tạo ra tâm lý lo ngại sâu sắc trong giới kinh doanh. Trên mạng xã hội nước này, nhiều ý kiến cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, dường như ngay cả những giao dịch nhỏ lẻ cũng tiềm ẩn rủi ro pháp lý.
Giới chuyên gia Trung Quốc cho biết trong giai đoạn nhạy cảm này, người kinh doanh buộc phải nâng cao cảnh giác, xác minh tư cách pháp nhân của đối tác, kiểm tra tài khoản thanh toán, lưu trữ đầy đủ chứng từ logistics và lịch sử trao đổi. Trong bối cảnh thanh toán số ngày càng phổ biến, mỗi khoản tiền chuyển đến chỉ trong vài giây có thể là cơ hội làm ăn lớn, nhưng cũng có thể là khởi đầu cho một chuỗi rủi ro pháp lý khó lường nếu người nhận thiếu sự đề phòng cần thiết.
Ánh Lê (Theo Sohu)
