Trong kho tàng những lời tiên tri nổi tiếng của thế giới, cái tên Mother Shipton luôn khiến nhiều người tò mò. Suốt nhiều thế kỷ, bà được gắn với một bài thơ được cho là đã dự đoán hàng loạt phát minh của nhân loại như ô tô, tàu thủy, máy bay hay thậm chí cả phương tiện liên lạc từ xa.
Tuy nhiên, đằng sau câu chuyện ly kỳ ấy lại là một sự thật phức tạp hơn rất nhiều.
Mother Shipton là ai?
Theo truyền thuyết dân gian Anh, Mother Shipton có tên thật là Ursula Southeil, được cho là sinh vào khoảng năm 1488 tại Knaresborough, hạt Yorkshire và mất năm 1561.
Bà nổi tiếng trong văn hóa dân gian Anh với hình ảnh một nữ tiên tri, người được cho là có khả năng nhìn thấy tương lai. Trong nhiều thế kỷ, tên tuổi của Mother Shipton xuất hiện trong vô số cuốn sách, truyền thuyết và các câu chuyện truyền miệng.
Tuy nhiên, các nhà sử học cho biết có rất ít tài liệu đương thời xác nhận những lời tiên tri thực sự do bà để lại. Phần lớn các câu chuyện về Mother Shipton chỉ được ghi chép nhiều thập kỷ, thậm chí hàng trăm năm sau khi bà qua đời.
Bài thơ gây tranh cãi suốt nhiều thế kỷ
Điều khiến Mother Shipton trở nên nổi tiếng là một bài thơ tiên tri được lưu truyền rộng rãi với những câu như:
Carriages without horses shall go...
(Những cỗ xe sẽ chạy mà không cần ngựa kéo.)
Hay:
Iron in the water shall float...
(Sắt sẽ nổi trên mặt nước.)
Nhiều người cho rằng hai câu thơ này đã tiên đoán sự xuất hiện của ô tô và tàu thủy bằng thép.
Một số phiên bản còn có những dòng được diễn giải là ám chỉ máy bay, điện báo hoặc các phương tiện liên lạc hiện đại, khiến không ít người tin rằng Mother Shipton đã nhìn thấy tương lai từ hơn 500 năm trước.
Nhưng sự thật lại khác
Theo các tài liệu nghiên cứu về lịch sử văn học Anh, không có bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy những câu thơ nổi tiếng trên thực sự được viết vào thế kỷ XVI. Các chuyên gia chỉ ra rằng phần lớn những đoạn thơ "tiên đoán công nghệ hiện đại" chỉ bắt đầu xuất hiện trong một cuốn sách do Charles Hindley (nhà xuất bản và biên tập viên người Anh ở thế kỷ 19) xuất bản năm 1862.
Sau này, chính Hindley đã thừa nhận ông đã bổ sung và chỉnh sửa nhiều đoạn thơ nhằm làm cho tác phẩm hấp dẫn hơn đối với độc giả thời Victoria.
Điều này đồng nghĩa với việc những câu như "xe không cần ngựa kéo" hay "sắt nổi trên mặt nước" nhiều khả năng không phải nguyên tác của Mother Shipton, mà là sản phẩm được thêm vào hơn 300 năm sau khi bà qua đời.
Vì vậy, giới sử học hiện nay không xem đây là bằng chứng về một lời tiên tri chính xác.
Vì sao câu chuyện vẫn được nhắc đến?
Dù tính xác thực bị nghi ngờ, Mother Shipton vẫn là một trong những nhân vật huyền bí nổi tiếng nhất nước Anh.
Lý do là bởi câu chuyện phản ánh sự hấp dẫn lâu đời của con người đối với những lời tiên đoán về tương lai. Mỗi khi thế giới xuất hiện một công nghệ mới hay một biến cố lớn, những bài thơ cổ thường được mang ra đối chiếu, từ đó tạo nên cảm giác như quá khứ đã "nhìn thấy" hiện tại.
Nhiều học giả cho rằng đây là một hiện tượng tâm lý phổ biến: con người có xu hướng diễn giải những câu chữ mơ hồ theo các sự kiện đã xảy ra, thay vì coi đó là bằng chứng về khả năng tiên tri.
Ngày nay, Mother Shipton vẫn là một biểu tượng trong văn hóa dân gian Anh. Hang động và chiếc giếng gắn với truyền thuyết về bà tại Knaresborough đã trở thành điểm tham quan nổi tiếng.
Trong khi đó, "bài thơ tiên tri" của bà tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội mỗi khi xuất hiện những sự kiện lớn trên thế giới.
Tuy nhiên, đây vẫn là một câu chuyện thú vị về lịch sử và truyền thuyết, nhưng những "lời tiên tri chính xác đến khó tin" gắn với Mother Shipton hiện chưa được chứng minh bằng các nguồn tư liệu lịch sử đáng tin cậy.
Hiểu Đan (tổng hợp)
