Làng chài hơn 400 năm tuổi với những mái ngói đỏ san sát
Làng Lò, thuộc phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk (khu vực Phú Yên trước đây), đang nhận được sự chú ý sau khi được lựa chọn đại diện Việt Nam tham gia Giải thưởng "Làng Du lịch tốt nhất" (Best Tourism Villages) năm 2026 của Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism).
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, Làng Lò, cụ thể là khu phố Phú Thọ 3, là một trong 5 đại diện của Việt Nam được đăng ký tham gia giải thưởng năm nay. Bốn đại diện còn lại gồm Làng du lịch cộng đồng Cát Cát (Lào Cai), Rừng dừa Bảy Mẫu Cẩm Thanh (Đà Nẵng), Điểm du lịch Măng Đen Treehouse (Quảng Ngãi) và Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên (Lạng Sơn).
Không chỉ gây ấn tượng bởi những mái ngói đỏ san sát, làng chài hơn 400 năm tuổi này còn lưu giữ nhiều nét sinh hoạt, kiến trúc và nghề truyền thống đặc trưng của cư dân miền biển. (Ảnh: Traveloka)
Kết quả dự kiến được UN Tourism công bố trong quý IV/2026.
Theo VnExpress, Làng Lò là làng chài có lịch sử hơn 400 năm, nằm bên bờ biển miền Trung. Khu vực này rộng hơn 182ha với dân số khoảng 10.637 người.
Một trong những hình ảnh dễ nhận biết nhất của nơi đây là những dãy nhà mái ngói đỏ nằm san sát, xen giữa hàng dừa và những con ngõ nhỏ dẫn thẳng ra biển.
Nhìn từ trên cao, màu đỏ nâu của những mái ngói nổi bật giữa màu xanh của cây cối và biển cả, tạo nên diện mạo rất riêng. Chính vì thế, Làng Lò còn được nhiều du khách gọi bằng cái tên "ngôi làng ngói đỏ ven biển".
Nhiều ngôi nhà tại đây mang dấu ấn kiến trúc từ những năm 1960-1970, phổ biến với kiểu nhà ba gian hình chữ L, tường vàng và mái ngói đỏ. Không ít căn nhà vẫn được gìn giữ khá nguyên vẹn, tạo nên không gian mang màu sắc hoài niệm giữa một vùng biển đang ngày càng được nhiều du khách biết đến.
Làng Lò là làng chài có lịch sử hơn 400 năm, nằm bên bờ biển miền Trung. Khu vực này rộng hơn 182ha với dân số khoảng 10.637 người. (Ảnh: Traveloka)
Làng Lò hiện được dùng để chỉ khu vực gồm những cộng đồng dân cư vốn quen thuộc với các tên gọi Lò 1, Lò 2, Lò 3. Trong đó, khu vực Phú Thọ 3 - Lò 3 được lựa chọn làm đại diện trong hồ sơ tham gia giải thưởng của UN Tourism.
Không chỉ kiến trúc, chính nhịp sống thường ngày cũng tạo nên sức hút của làng chài này. Vào sáng sớm, du khách có thể bắt gặp thuyền cá lần lượt trở về sau một đêm ngoài khơi, người dân kéo lưới, gỡ cá và phân loại hải sản ngay bên bờ biển.
Những con ngõ nhỏ hướng ra biển, bãi cát trải dài cùng cảnh sinh hoạt của ngư dân khiến nơi đây vẫn giữ được cảm giác của một cộng đồng cư dân ven biển thực thụ thay vì một khu du lịch được xây dựng hoàn toàn để phục vụ khách.
Tên gọi gắn với một nghề từng rất thịnh hành
Đằng sau chữ "Lò" là một câu chuyện liên quan trực tiếp đến sinh kế của người dân địa phương.
Theo Tuổi trẻ, tên gọi này gắn với nghề hấp, sấy hải sản từng phát triển mạnh tại khu vực trong nhiều thập niên. Vào thời điểm chưa có tủ đông hay hệ thống bảo quản hiện đại, cá sau những chuyến đánh bắt dài ngày cần được xử lý nhanh để có thể bảo quản lâu hơn.
Ngày nay, nghề nghiệp và đời sống tại làng chài đã có nhiều thay đổi, nhưng hoạt động đánh bắt hải sản vẫn là một phần quan trọng tạo nên bản sắc địa phương. (Ảnh: Tạp chí Hàng không)
Người dân vì thế xây các lò gạch để hấp và sấy cá. Những chiếc lò từng là công cụ mưu sinh quen thuộc của cư dân vùng biển và dấu vết của nghề xưa sau đó được lưu lại trong các tên gọi Lò 1, Lò 2, Lò 3.
Ngày nay, nghề nghiệp và đời sống tại làng chài đã có nhiều thay đổi, nhưng hoạt động đánh bắt hải sản vẫn là một phần quan trọng tạo nên bản sắc địa phương.
Du khách đến đây không chỉ ngắm cảnh mà còn có thể trải nghiệm những hoạt động gắn với cuộc sống cư dân như theo ngư dân ra biển, học vá lưới, gỡ cá, ghé chợ hải sản hoặc tìm hiểu các nghề truyền thống. Một số homestay cũng được phát triển theo hướng để khách sống gần với nhịp sinh hoạt của người dân thay vì tách biệt trong những khu nghỉ dưỡng lớn.
Một số homestay cũng được phát triển theo hướng để khách sống gần với nhịp sinh hoạt của người dân thay vì tách biệt trong những khu nghỉ dưỡng lớn. (Ảnh: Traveloka)
Sự xuất hiện ngày càng nhiều của homestay, quán cà phê và các dịch vụ trải nghiệm đã khiến du lịch tại Làng Lò phát triển nhanh trong những năm gần đây. Hiện khu vực có 72 cơ sở lưu trú với tổng cộng 459 phòng đang hoạt động.
Tuy nhiên, địa phương xác định phát triển du lịch phải đi kèm việc gìn giữ không gian làng biển, các giá trị văn hóa và sinh kế truyền thống của người dân. Lễ hội Cầu ngư cũng được định hướng trở thành một trong những sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng của khu vực.
Vì sao được đưa vào cuộc đua "Làng Du lịch tốt nhất"?
Best Tourism Villages là sáng kiến của UN Tourism nhằm tìm kiếm và tôn vinh những điểm đến nông thôn sử dụng du lịch như một động lực phát triển nhưng vẫn bảo tồn văn hóa, truyền thống, thiên nhiên và đời sống cộng đồng.
Theo quy định của UN Tourism, làng tham gia phải có mật độ dân cư thấp, dân số không quá 15.000 người; nằm trong khu vực vẫn hiện diện rõ các hoạt động truyền thống như nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi hoặc đánh bắt cá; đồng thời duy trì các giá trị và lối sống cộng đồng.
Từ một vùng biển bình dị từng ít người biết đến, Làng Lò đang dần trở thành điểm du lịch cộng đồng thu hút du khách. (Ảnh: Mia)
Các hồ sơ còn được xem xét dựa trên nhiều nhóm tiêu chí liên quan tới tài nguyên văn hóa và thiên nhiên, bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội và môi trường bền vững, chuỗi giá trị du lịch, quản trị, cơ sở hạ tầng, kết nối, sức khỏe và an toàn.
Bởi vậy, việc được lựa chọn tham gia không chỉ xuất phát từ cảnh quan đẹp. Với làng chài Làng Lò, những mái ngói đỏ, đời sống ngư dân, nghề biển, lễ hội truyền thống và không gian cộng đồng được gìn giữ chính là những giá trị tạo nên sự khác biệt.
Từ một vùng biển bình dị từng ít người biết đến, Làng Lò đang dần trở thành điểm du lịch cộng đồng thu hút du khách. Việc có tên trong danh sách đại diện Việt Nam tham gia giải thưởng năm 2026 cũng mở ra cơ hội để làng chài hơn 400 năm tuổi này được giới thiệu rộng rãi hơn trên bản đồ du lịch quốc tế.
Nguyệt Phạm (Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk, UN Tourism, VnExpress, Tuổi Trẻ)
