Động thái của Litva
Litva, một quốc gia vùng Baltic ở châu Âu giáp biên giới với Nga, đang thúc đẩy việc loại bỏ điều khoản hiến pháp cấm triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước này, SBS News đưa tin.
Hãng thông tấn Baltic News Service (BNS) ngày 11/9 cho biết, Chủ tịch Quốc hội Litva Juozas Olekas đã cập nhật thông tin liên quan đến việc xóa bỏ điều khoản này: "Xem xét lịch trình lập pháp và các thời hạn đã lên kế hoạch, chúng tôi sẽ cần kéo dài kỳ họp mùa thu để thông qua chương trình nghị sự này".
Theo SBS News, tuyên bố này báo hiệu ý định xử lý nhanh chóng dự thảo nhằm bãi bỏ Điều 137 của Hiến pháp Litva, điều khoản quy định rằng "vũ khí hủy diệt hàng loạt và các căn cứ quân sự nước ngoài không được đồn trú trên lãnh thổ Litva", do 50 nhà lập pháp Litva đồng bảo trợ đề xuất vào tháng 7.
Hiến pháp Litva có thể được sửa đổi thông qua 2 cuộc bỏ phiếu diễn ra cách nhau 3 tháng, trong đó mỗi lần đều cần có sự chấp thuận của ít nhất hai phần ba tổng số nghị sĩ quốc hội.
Dự án luật bãi bỏ đã vượt qua lần đọc đầu tiên với 89 phiếu thuận, 11 phiếu chống và 6 phiếu trắng, đồng thời cũng đã nhận được sự ủng hộ từ Ủy ban Pháp luật của Quốc hội. BNS dự báo rằng dự án luật bãi bỏ này do đó sẽ được tiến hành xử lý trong mùa đông tới đây.
Chủ tịch Olekas nhấn mạnh: Quy định hiến pháp này không còn phản ánh thực tế địa chính trị, đồng thời lưu ý rằng nó "khiến Litva trở thành một ngoại lệ rõ rệt trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)".
"Ưu tiên hàng đầu của nhà nước là duy trì hòa bình, và cốt lõi của việc này là đảm bảo khả năng răn đe, trong đó vũ khí hạt nhân là phương tiện hiệu quả nhất", ông Olekas nói thêm.
Điện Kremlin phản ứng mạnh
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đã lên tiếng cảnh báo Litva trong một cuộc phỏng vấn với Channel One:
"Nếu vũ khí hạt nhân nhắm vào chúng tôi được đồn trú trên lãnh thổ của bất kỳ quốc gia nào, lãnh thổ của quốc gia đó cũng sẽ nằm trong tầm ngắm của vũ khí hạt nhân của chúng tôi".
Ông Peskov cho rằng: "Việc triển khai vũ khí hạt nhân là nhằm vào một bên nào đó, và dĩ nhiên động thái này sẽ không nhằm vào phương Tây, mà nhằm vào phương Đông, tức là chúng tôi".
"Điều này sẽ dẫn đến sự leo thang căng thẳng nghiêm trọng", ông Peskov nhận định.
Litva nằm kẹp giữa Kaliningrad, một vùng lãnh thổ hải ngoại của Nga, và Belarus, một đồng minh của Nga.
Nếu hành lang đất liền dài 65 km được gọi là Hành lang Suwalki, nơi nối liền Kaliningrad và Belarus, bị chọc thủng, lãnh thổ của các quốc gia vùng Baltic, gồm Litva, Estonia và Latvia, sẽ bị cô lập khỏi các quốc gia thành viên NATO.
Để củng cố năng lực phòng thủ của mình, Litva đang đồn trú Lữ đoàn Tăng thiết giáp số 45 của Các lực lượng vũ trang Đức trên lãnh thổ nước này.
Phần Lan, quốc gia có chung đường biên giới dài hơn 1.300 km với Nga, cũng đã thông qua một dự án luật tại quốc hội vào ngày 17/6 nhằm bãi bỏ các quy định cấm vũ khí hạt nhân.
Thư Nghiêm (Theo SBS News)
