Loại trái cây được nhắc tới chính là: Vú sữa.
Việt Nam là quốc gia đầu tiên được Mỹ cấp phép nhập khẩu vú sữa tươi. Tháng 10/2017, Cục Kiểm dịch động thực vật Mỹ (APHIS) – thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ – chính thức đồng ý cho phép quả vú sữa Việt Nam vào thị trường này sau hơn 10 năm đàm phán.
Chỉ hai tháng sau, vào tháng 12/2017, lô hàng vú sữa đầu tiên gồm hai giống vú sữa tím và vú sữa Lò Rèn – đã được xuất sang Mỹ, đánh dấu bước ngoặt lớn cho trái cây Việt Nam.
Dự án Phát triển cây ăn trái đặc sản trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng (cũ) nay sáp nhập là Cần Thơ, giai đoạn 2018 - 2021 và định hướng đến năm 2025 có mục tiêu là tổ chức lại sản xuất và hình thành các vùng chuyên trồng cây ăn trái đặc sản tập trung, trong đó có vú sữa bơ hồng, vú sữa tím (loại quả ngon đã xuất khẩu thành công sang thị trường Mỹ).
Trong đó, vú sữa bơ hồng được nổi tiếng với cơm dày, thơm mùi bơ sữa, vị ngọt thanh đã được lựa chọn phát triển. Tại Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Xóm Đồng 2 (xã Thới An Hội, Cần Thơ) đã có nhiều HTX xuất khẩu thành công sang Mỹ. Mỗi ký vú sữa được doanh nghiệp thu mua với giá từ 50.000–55.000 đồng/kg, cao hơn 10.000–15.000 đồng so với thị trường trong nước, lợi nhuận bình quân đạt 250–300 triệu đồng/ha.
Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 7/2025, Mỹ nhập khẩu khoảng 261,6 triệu USD (tương đương hơn 6.800 tỉ đồng), tăng 66% so với cùng kỳ. Trong đó, các mặt hàng trái cây được người tiêu dùng Mỹ ưa chuộng gồm: xoài, chuối, thơm, vú sữa, nhãn, thanh long và chanh dây.
Phát triển theo hướng bền vững
Để đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, từng trái vú sữa phải đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt: trọng lượng từ 250g trở lên, không tì vết, không nhiễm sâu bệnh. Trong quá trình canh tác, nông dân chỉ sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc sinh học. Từng quả được bao bằng hai lớp, bên trong chèn thêm lớp xốp để tránh trầy xước khi vận chuyển.
HTX còn lập bộ phận kiểm soát viên kỹ thuật, thường xuyên theo dõi quá trình canh tác của từng hộ, đồng thời kiểm tra mẫu đất, nước và trái cây định kỳ. Sau khi thu hoạch, trái vú sữa được kiểm tra độ chín, phân loại, làm sạch, đóng gói và xử lý hơi nước nóng (VHT) trước khi đưa sang Mỹ.
Nhờ liên kết với doanh nghiệp Vina T&T Group, trái vú sữa bơ hồng Cần Thơ đã có mặt tại các siêu thị lớn ở Mỹ, được người tiêu dùng đánh giá cao nhờ vị ngọt thanh, mùi thơm đặc trưng và độ mọng sữa hấp dẫn.
Vú sữa đang được định hướng phát triển bền vững thông qua quy trình canh tác hữu cơ và truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Nông dân áp dụng kỹ thuật chăm sóc hạn chế hóa chất, tận dụng phụ phẩm làm phân bón sinh học, giúp đất khỏe và cây cho trái ngọt tự nhiên. Việc mở rộng vùng trồng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang Mỹ, EU không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn gìn giữ thương hiệu nông sản Việt. Mô hình liên kết nông dân – doanh nghiệp – nhà khoa học đang tạo nền tảng vững chắc cho ngành vú sữa phát triển xanh, sạch và bền vững.
Minh Khang
