Một phụ huynh có con thi đỗ vào lớp 10 chuyên tại Hà Nội mới đây khiến nhiều người chú ý khi tiết lộ tổng chi phí đầu tư cho con trong 2 năm có thể lên tới 300 triệu đồng. Con số này lập tức gây ra nhiều tranh luận: Liệu ôn thi chuyên có thực sự tốn kém đến vậy, hay đây là mức đầu tư chỉ xuất hiện ở những gia đình có điều kiện?
Chị cho biết, ngay từ khi con học lớp 8, định hướng thi vào trường chuyên nên gia đình đã sớm xây dựng lộ trình ôn luyện. Con hiện học một trường chuyên thuộc Sở, không mất học phí và được học bổng, nhưng khoản tiền dành cho quá trình chuẩn bị trước kỳ thi lại không hề nhỏ.
Con đã ôn luyện trong 2 năm, tập trung chủ yếu vào môn chuyên Khoa học tự nhiên. Lịch học khá dày, gồm 2 buổi mỗi tuần dành cho môn chuyên, 1 buổi Toán điều kiện, 2 buổi học với giáo viên đội tuyển và những buổi tăng tốc trước kỳ thi. Riêng các môn Văn và tiếng Anh cũng cần được duy trì để đáp ứng yêu cầu tuyển sinh.
Khi một người hỏi liệu 300 triệu đồng có phải toàn bộ chi phí ôn chuyên trong 2 năm hay không, người mẹ giải thích đây mới chỉ là khoản tiền dành cho việc luyện thi chuyên, chưa tính các lớp IELTS, piano và một số hoạt động học tập khác.
Riêng tiền học thêm một môn có thể lên tới hàng trăm triệu đồng
Điều đáng chú ý là câu chuyện trên không phải trường hợp duy nhất khiến phụ huynh giật mình khi thử tính toán chi phí ôn thi chuyên.
Một phụ huynh khác chia sẻ chi tiết về hành trình chuẩn bị cho con thi chuyên Tin. Theo đó, con chị được học miễn phí 7 buổi mỗi tuần tại lớp đội tuyển của trường, mỗi buổi kéo dài khoảng 3 tiếng. Các lớp có quy mô khoảng 10-15 học sinh, với giáo viên đến từ một số trường chuyên tại Hà Nội như Chuyên Khoa học Tự nhiên, Chuyên Sư phạm, Chuyên Hà Nội - Amsterdam, Chuyên Nguyễn Huệ và cả giảng viên đại học.
Người mẹ nhẩm tính, nếu phải đưa toàn bộ số buổi này ra ngoài học với mức khoảng 350.000 đồng/buổi, riêng môn Tin đã tương đương gần 10 triệu đồng mỗi tháng, tức khoảng 200 triệu đồng trong 2 năm.
Nhờ được học miễn phí trong chương trình đội tuyển, con chị chỉ học thêm bên ngoài một buổi Tin, một buổi Toán và một buổi piano. Tổng chi phí cho 3 buổi vào khoảng 1 triệu đồng mỗi tuần.
Với môn tiếng Anh, người mẹ cho biết con đã học tại trường từ lớp 1, có nền tảng nghe, nói, đọc, viết khá tốt nên gia đình không phải đầu tư thêm các lớp học ngoài. Trong khi đó, môn Văn vẫn là nỗi lo của phụ huynh, bởi đây không phải thế mạnh của con.
Từ những khoản chi cụ thể ấy, chị ước tính tổng đầu tư cho hai môn học, bao gồm cả lớp miễn phí và lớp đóng tiền, vào khoảng 230 triệu đồng trong 2 năm. Nếu tính thêm việc học Văn, tiếng Anh và các hoạt động khác, mức 300 triệu đồng hoàn toàn có thể xảy ra.
Nhiều người bất ngờ
Bên dưới bài đăng, nhiều phụ huynh bày tỏ sự bất ngờ. Có người cho rằng con số này thậm chí vẫn chưa phải mức cao nhất, bởi chi phí còn phụ thuộc vào số môn học, số buổi ôn luyện, trình độ giáo viên và hình thức học mà mỗi gia đình lựa chọn.
Thực tế, với những gia đình phải thuê gia sư hoặc cho con tham gia các lớp luyện thi chuyên bên ngoài, chi phí có thể tăng lên đáng kể. Chẳng hạn, nếu học gia sư Toán nâng cao hoặc ôn thi chuyên với mức 300.000-450.000 đồng/buổi, chỉ riêng một môn học trong nhiều tháng đã có thể tiêu tốn hàng chục triệu đồng. Khi cộng thêm môn chuyên, môn điều kiện và các lớp bổ trợ, tổng ngân sách trong hai năm dễ trở thành một khoản đáng kể.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng 300 triệu đồng không phải mức chi phí bắt buộc để một học sinh có thể thi đỗ trường chuyên. Có những em được học trong đội tuyển của trường, có giáo viên hướng dẫn sát sao hoặc tự học tốt nên không cần tham gia quá nhiều lớp bên ngoài. Mỗi gia đình có điều kiện kinh tế, lộ trình và cách đầu tư khác nhau.
Phía sau tấm vé vào trường chuyên là những đánh đổi không nhỏ
Học sinh đỗ trường chuyên trước hết phải có năng lực học tập và sự nỗ lực bền bỉ. Nhưng để đạt được mục tiêu ấy, nhiều em đã trải qua một hành trình chuẩn bị kéo dài, có định hướng rõ ràng và được thầy cô, gia đình đồng hành sát sao.
Với một số học sinh, lịch học có thể kín gần như cả tuần. Ngoài giờ học chính khóa, các em còn phải dành thời gian cho môn chuyên, môn điều kiện, luyện đề, củng cố kiến thức và khắc phục những phần còn yếu. Những ngày cuối tuần, kỳ nghỉ hè, thậm chí một số dịp lễ Tết cũng được tận dụng để ôn tập.
Sự đánh đổi không chỉ nằm ở tiền bạc mà còn là thời gian, sức lực và những trải nghiệm tuổi thơ. Trong khi bạn bè có thể dành buổi chiều để vui chơi, tham gia hoạt động ngoại khóa hay nghỉ ngơi, một số học sinh lại tiếp tục đến lớp hoặc ngồi trước bàn học để hoàn thành bài tập.
Dĩ nhiên, không phải cứ học thật nhiều, chi thật nhiều tiền là chắc chắn đỗ chuyên. Những khoản đầu tư lớn chỉ thực sự có ý nghĩa khi phù hợp với năng lực, nhu cầu và nguyện vọng của trẻ. Một lịch học quá dày, vượt quá sức chịu đựng hoặc được xây dựng chủ yếu theo kỳ vọng của cha mẹ có thể khiến trẻ mệt mỏi, mất động lực.
Điều quan trọng là gia đình cần xác định rõ mục tiêu, đánh giá đúng năng lực của con và lựa chọn lộ trình phù hợp. Trường chuyên có thể mở ra nhiều cơ hội học tập, nhưng không phải con đường duy nhất để một học sinh phát triển tốt.
Bởi sau cùng, phía sau mỗi kết quả tuyển sinh không chỉ có tiền bạc của cha mẹ hay những buổi học thêm nối tiếp nhau, mà còn là sự kiên trì, ý chí và lựa chọn của chính đứa trẻ. Một tấm vé vào trường chuyên đáng quý, nhưng hành trình trưởng thành của con còn dài hơn rất nhiều so với một kỳ thi lớp 10.
Hiểu Đan