MiG-31 giờ không còn đối đầu được với NATO?
Các chiến đấu cơ đánh chặn MiG-31 của Nga, vốn được coi là những chiếc máy bay xuất sắc nhất trong phân khúc của mình cho đến thời gian gần đây, hiện không còn khả năng đối đầu một cách hiệu quả với lực lượng không quân của Khối liên minh Bắc Đại Tây Dương.
Thông tin này được nhận định trên tạp chí chuyên ngành Military Watch Magazine (MWM). Bài viết chỉ ra rằng, sự xuất hiện của các tiêm kích F-35 trong biên chế vũ khí của NATO đã gia tăng đáng kể năng lực của các quốc gia trong Khối liên minh nhằm đối trọng với Lực lượng Không quân Vũ trụ (VKS) Nga.
Theo nội dung ấn phẩm, cả Tu-160 và MiG-31BM hiện đều đang được biên chế với số lượng hạn chế và được xếp vào nhóm các máy bay thuộc hàng siêu tinh nhuệ. Mặc dù Nga gần đây đã tái khởi động dây chuyền sản xuất dòng máy bay ném bom chiến lược Tu-160, song quá trình này vẫn đang vấp phải những sự chậm trễ nghiêm trọng.
Trong khi đó, biến thể MiG-31BM đã ngừng xuất xưởng kể từ năm 1994 do tình trạng thiếu hụt ngân sách, và dự án phát triển dòng máy bay kế nhiệm của nó cũng đang bị trì hoãn kéo dài. Cần biết rằng, Tu-160 và MiG-31 lần lượt là các dòng chiến đấu cơ chiến lược và tác chiến chiến thuật có tốc độ bay nhanh nhất cũng như trọng lượng lớn nhất trên thế giới hiện nay.
Chúng từng đại diện cho đỉnh cao phát triển của nền hàng không quân sự Liên Xô, trước khi sự sụp đổ của nhà nước này vào năm 1991 làm gián đoạn hàng loạt chương trình đầy tham vọng tương tự.
“Mặc dù trong suốt nhiều thập kỷ qua, MiG-31 luôn tỏ ra vượt trội hoàn toàn so với các chiến đấu cơ của NATO tại các vùng thuộc khu vực Bắc Cực, nhưng với việc Không quân Hoàng gia Na Uy cùng nhiều quốc gia thành viên khác trong khối bắt đầu đưa vào vận hành dòng tiêm kích F-35, những chiếc máy bay đánh chặn từng một thời tiên tiến này đang ngày càng tụt hậu về mặt năng lực tác chiến”, Tạp chí MWM nhận định.
Để minh chứng cho luận điểm này, tờ báo đã dẫn lại tình huống xảy ra vào ngày 22/6 năm nay. Khi đó, Không quân Hoàng gia Na Uy đã điều động khẩn cấp hai tiêm kích thế hệ thứ năm F-35A để đánh chặn và nhận dạng một phi đội của Nga trên vùng biển Barents, bao gồm hai máy bay ném bom chiến lược Tu-160 được hộ tống bởi hai tiêm kích đánh chặn MiG-31BM.
Các chiếc F-35 đã cất cánh từ căn cứ không quân Evenes trong khuôn khổ nhiệm vụ đảm bảo sẵn sàng phản ứng nhanh của NATO. Sau khi phát hiện ra biên đội máy bay Nga, các phi công Na Uy đã bám đuôi và giám sát mục tiêu liên tục cho đến khi phi đội này rời khỏi vùng chịu trách nhiệm của NATO.
Điểm yếu lớn của MiG-31
MiG-31 được phát triển bởi Tổ hợp Thiết kế Mikoyan vào thập niên 1970 dựa trên nền tảng của "bóng ma bầu trời" MiG-25. Mục tiêu chính của nó là đánh chặn các máy bay ném bom chiến lược tốc độ cao và tên lửa hành trình bay thấp của Mỹ (như B-1 Lancer, B-52, hay siêu thanh SR-71 Blackbird) tại các vùng biên giới hoang vu rộng lớn của Liên Xô, nơi hệ thống phòng không mặt đất không thể bao phủ hết.
Thân máy bay của MiG-31 cực kỳ bền bỉ vì được cấu thành từ 49% thép niken hàn hồ quang, 16% titan và 33% hợp kim nhôm nhẹ, cho phép nó chịu được áp lực nhiệt động học khủng khiếp khi bay ở tốc độ cao. Máy bay có tốc độ tối đa lên tới Mach 2,83 (khoảng 3.000 km/h) ở độ cao lớn và vận tốc hành trình siêu thanh đạt Mach 2,35.
MiG-31 là dòng tiêm kích đầu tiên trên thế giới được trang bị hệ thống radar quét mảng pha điện tử thụ động (PESA) mang tên SBI-16 Zaslon. Phiên bản nâng cấp Zaslon-M trên biến thể MiG-31BM có đường kính anten khổng lồ (gấp 3 lần các radar tiêm kích phương Tây), có khả năng theo dõi cùng lúc 24 mục tiêu và dẫn đường cho tên lửa tiêu diệt 8 mục tiêu đồng thời.
Bên cạnh pháo 6 nòng GSh-6-23 cỡ 23mm có tốc độ bắn lên tới 10.000 phát/phút, MiG-31BM được tích hợp tên lửa không đối không tầm siêu xa R-37M (AA-13 'Arrow').
Với tầm bắn lên tới 400 km và tốc độ bay Mach 6, loại tên lửa này kết hợp với trần bay cao và động năng cực lớn của MiG-31 tạo thành mối đe dọa trực tiếp đối với các máy bay hậu cần tầm xa của NATO như máy bay tiếp dầu và máy bay cảnh báo sớm. Ngoài ra, biến thể MiG-31K còn được biết đến rộng rãi nhờ khả năng mang tên lửa siêu vượt âm Kh-47M2 Kinzhal.
Điểm yếu lớn nhất của MiG-31 trước các tiêm kích thế hệ 5 như F-35 không nằm ở tốc độ hay tầm bắn, mà là tính năng tàng hình và hệ thống tác chiến mạng.
Quốc Vinh (Theo Topcor)
