Trong nhiều thập kỷ, tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc gắn liền với các nhà máy, cảng biển và những đoàn tàu container chở hàng hóa đi khắp thế giới. Tuy nhiên, khi trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, quốc gia này đang hướng tới một loại "hàng xuất khẩu" hoàn toàn mới: Token AI. Đây được ví như "mỏ vàng" mới của Trung Quốc.
Thứ mà nước này "xuất khẩu" chính là kết quả xử lý của AI thông qua các giao diện lập trình ứng dụng (API), được tính bằng token – đơn vị đo lường lượng dữ liệu mà mô hình AI xử lý.
Tháng 4/2026 vừa qua, thành phố Sán Đầu (tỉnh Quảng Đông) đã hoàn tất quy trình xác minh toàn diện đầu tiên dành cho hoạt động xuất khẩu token AI.
Một mô hình xuất khẩu không cần container
Khác với mô hình toàn cầu hóa truyền thống, xuất khẩu năng lực AI không đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng trung tâm dữ liệu hay hạ tầng quy mô lớn ở nước ngoài.
Điện vẫn được tiêu thụ trong nước, máy chủ không rời khỏi Trung Quốc, nhưng giá trị kinh tế lại được tạo ra từ các dịch vụ AI cung cấp cho khách hàng toàn cầu.
Các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển của Quốc vụ viện Trung Quốc nhận định đây là một dạng thương mại dịch vụ kỹ thuật số hoàn toàn mới, có thể giúp giảm bớt tác động từ các rào cản thuế quan và căng thẳng thương mại quốc tế.
Trong bối cảnh xuất khẩu hàng hóa truyền thống đối mặt nhiều sức ép địa chính trị, token AI được xem là hướng đi mới nhờ đặc tính giao dịch hoàn toàn trực tuyến và không phụ thuộc logistics.
Tận dụng lợi thế điện xanh và hạ tầng số
Sán Đầu được lựa chọn làm một trong những trung tâm thử nghiệm nhờ sở hữu tuyến cáp quang biển kết nối trực tiếp với Đông Nam Á, cho phép truyền dữ liệu với độ trễ thấp tới các thị trường như Singapore.
Bên cạnh đó, khu vực này còn có lợi thế về năng lượng gió ngoài khơi, giúp giảm dấu chân carbon của các trung tâm dữ liệu – yếu tố ngày càng được khách hàng quốc tế quan tâm trong các tiêu chuẩn Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG).
Không chỉ Sán Đầu, thành phố Thanh Dương (tỉnh Cam Túc) ở phía tây bắc Trung Quốc cũng đang nổi lên như một trung tâm điện toán mới.
Tại đây, các trang trại điện gió và điện mặt trời quy mô lớn cung cấp nguồn năng lượng xanh cho hệ thống trung tâm dữ liệu. Thay vì truyền toàn bộ điện năng đến các thành phố lớn qua đường dây siêu cao áp, một phần điện được sử dụng ngay tại chỗ để vận hành các cụm máy chủ AI.
Điện năng được chuyển hóa thành sức mạnh tính toán, các bộ xử lý đồ họa (GPU) thực hiện hàng tỷ phép tính, từ đó tạo ra token phục vụ người dùng ở cách xa hàng nghìn km.
Theo dự báo của hãng nghiên cứu Gartner, chi tiêu toàn cầu cho AI có thể đạt 2.520 tỷ USD trong năm 2026, tăng 44% so với năm trước. Riêng chi phí dành cho hạ tầng AI được dự báo tăng từ khoảng 965 tỷ USD năm 2025 lên 1.370 tỷ USD vào năm 2026.
Quy mô thị trường khổng lồ này mở ra cơ hội cho những quốc gia có khả năng cung cấp dịch vụ tính toán với chi phí thấp, ổn định và sử dụng năng lượng sạch.
Nguồn: Peopledaily
Minh Khang
