Mua được căn nhà giá hời
Tháng 2/2023, bà Cao ở Trung Quốc mua 1 căn hộ tầng 6 trong 1 khu chung cư cũ cho bố mẹ sinh sống. Bà biết được tòa nhà sắp xây lắp thang máy; tuy nhiên, chủ nhà trước đã phản đối ngay từ giai đoạn lấy ý kiến và cũng không đóng khoản phí xây thang máy. Điều này đồng nghĩa sau khi thang máy hoàn thành, chủ hộ đó không có quyền sử dụng.
Xét thấy giá bán đã được giảm khá nhiều do vấn đề thang máy, bà Cao vẫn quyết định mua căn hộ.
Sau khi dọn vào ở, bố mẹ bà Cao gặp nhiều bất tiện do phải leo 6 tầng. Để giảm gánh nặng đi lại cho người già, bà Cao chủ động đề nghị với các hộ dân trong tòa nhà cho phép bà nộp 97.000 NDT (khoảng 361 triệu đồng) phí phân bổ theo mức đã định trước, để sử dụng thang máy.
Tuy nhiên, các chủ hộ khác cho rằng, do chủ cũ phản đối và không chịu đóng phí dẫn đến dự án bị trì hoãn, khiến họ phải chịu thêm chi phí và thời gian chờ đợi. Hơn nữa, thời hạn huy động vốn đã kết thúc, bà Cao cũng không còn đủ điều kiện để nhận hỗ trợ từ chính quyền. Nếu giờ chỉ cần nộp khoản phí phân bổ mà vẫn được quyền sử dụng như các hộ còn lại, điều này là không công bằng.
Do 2 bên không thể đạt được thỏa thuận, bà Cao khởi kiện ra tòa, yêu cầu xác lập quyền sử dụng thang máy. Tòa sơ thẩm đã bác đơn kiện, bà Cao tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Nhân dân Cấp cao số 2 Thượng Hải.
Tòa án đứng ra hòa giải, hai bên cuối cùng đạt thỏa thuận
Sau khi nhận được đơn kháng cáo, thẩm phán Trương Thường Thanh cho rằng: nhu cầu đi lại của bố mẹ bà Cao là chính đáng, còn việc các hộ dân khác từ chối cũng không phải không có lý. Để tìm phương án tối ưu, ông quyết định đến trực tiếp khu dân cư để nắm tình hình cụ thể.
“Chỉ vì hộ đó bỏ phiếu phản đối mà việc lắp thang máy của cả tòa nhà bị chậm rất lâu. Mọi người đều bỏ tiền, bỏ công sức, phải cố gắng rất nhiều mới làm được”, các hộ dân lần lượt trình bày khó khăn với thẩm phán.
Trong mắt họ, việc chủ cũ bác bỏ phương án lắp thang máy đã khiến toàn bộ tiến trình bị kéo dài, các hộ khác phải gánh thêm thời gian, công sức và chi phí. Nếu bà Cao chỉ cần nộp khoản phí phân bổ ban đầu nhưng lại được quyền sử dụng như những người đã bỏ công sức vận động và đi đầu đóng góp, thì chẳng khác nào “ngồi mát ăn bát vàng”, bất công với những hộ đã trả trước.
Sau khi làm việc với nhóm lắp thang máy của tòa nhà, tìm hiểu tổng kinh phí, mức phân bổ, tiến độ bị chậm trễ cũng như thời gian lao động bị ảnh hưởng của các hộ. Từ đó, thẩm phán Trương tính toán mức thiệt hại thực tế mà các hộ phải chịu và khuyên 2 bên thông cảm cho nhau.
Qua đối thoại trực tiếp, bầu không khí căng thẳng dần dịu xuống. Thẩm phán đề xuất phương án “nộp phí phân bổ + khoản bồi thường bổ sung”. Sau nhiều vòng thương lượng, 2 bên đã đạt được thỏa thuận: ngoài việc thanh toán khoản phí phân bổ theo mức cũ, bà Cao sẽ tự nguyện chi thêm một khoản bồi thường hợp lý; các hộ dân còn lại đồng ý để gia đình bà Cao được sử dụng thang máy như các hộ khác.
Theo chuyên gia pháp lý, nguyên nhân quan trọng dẫn đến các tranh chấp kể trên nằm ở chỗ: dù pháp luật Trung Quốc hiện hành đã có quy định về việc lắp thêm thang máy ở các khu chung cư cũ, nhưng đối với những vấn đề phát sinh sau khi thang máy được đưa vào sử dụng, hiện vẫn chưa có quy tắc rõ ràng để áp dụng.
Lấy trường hợp của bà Cao làm ví dụ, có quan điểm cho rằng Điều 271 Bộ luật Dân sự Trung Quốc quy định: Chủ hộ sở hữu phần diện tích riêng và đồng thời có quyền đối với phần diện tích chung của tòa nhà. Vì vậy, khi thang máy lắp thêm được gắn vào phần sở hữu chung, nó được xem là tài sản chung của khu nhà và thuộc quyền sở hữu của tất cả các chủ hộ.
Tuy nhiên, cũng có quan điểm phản biện rằng những hộ phản đối và không đóng góp chi phí không thể được xem là đồng sở hữu. Do đó, quyền sở hữu thang máy nên chỉ thuộc về các hộ đã góp vốn xây lắp.
Chính những tranh cãi này cho thấy: lắp thêm thang máy không chỉ là 1 dự án dân sinh quan trọng mà còn là một quá trình mang tính dài hạn. Việc “có thang máy” mới chỉ là bước khởi đầu; bài toán thực sự nằm ở việc xây dựng quy định rõ ràng hơn về quyền sử dụng, trách nhiệm bảo trì…trong tương lai.
Theo Baidu
Minh Ánh
