Bạn bè khoe vừa mua nhà, đồng nghiệp thông báo tăng lương, người quen cùng tuổi đã lên chức quản lý. Lướt mạng một vòng, đôi khi cảm giác như ai cũng đang tiến về phía trước, chỉ có mình vẫn loay hoay với những chuyện đời thường: trả tiền thuê nhà, ăn đủ ba bữa, tối dành ra một tiếng tập gym,...
Nhưng, nếu không mua nhà ở tuổi 30, không kiếm trăm triệu mỗi tháng hay không có một sự nghiệp khiến người khác ngưỡng mộ thì có nghĩa là đang sống kém thành công hơn?
Câu hỏi này gợi nhắc đến những cuộc thảo luận từng gây chú ý trong giới trẻ về việc có nên tiếp tục chạy đua với các tiêu chuẩn thành công của số đông. Năm 2021, tại Trung Quốc xu hướng “nằm phẳng” nổi lên, phản ánh tâm lý của một bộ phận người trẻ không muốn tiếp tục lao vào cuộc cạnh tranh về công việc, thu nhập và những cột mốc như mua nhà, lập gia đình. Thay vì cố gắng bằng mọi giá để đạt được những điều xã hội kỳ vọng, họ chọn giảm bớt tham vọng hoặc chủ động đứng ngoài cuộc đua.
Đến năm 2026, lại rộ lên một xu hướng sống mới: “Chỉ lo đời mình”. Từ khóa này bắt đầu lan truyền từ tháng 8, sau đó được thảo luận rộng rãi trên Weibo, Xiaohongshu. Nhiều người trẻ tự nhận mình là “Thế hệ chỉ lo đời mình”. Nơi mà những ngày tháng bình dị cũng có sức lay động riêng; nghiêm túc sống tốt từng ngày tự thân đã là một điều đáng quý. Không “nằm phẳng”, không buông xuôi, họ gạt bỏ những ham muốn vật chất quá mức, không còn cố chấp chạy theo hình ảnh hào nhoáng hay sự thể diện do người khác định nghĩa, mà đưa trọng tâm trở lại những bữa cơm thường ngày, nhịp sống bốn mùa và sự bình yên trong tâm hồn.
Thế hệ “chỉ lo đời mình” là gì? Khác gì với thế hệ “nằm phẳng”?
Những người “Chỉ lo đời mình” hay còn gọi là “người chỉ đơn thuần sống cuộc sống thường ngày/ cuộc sống bình thường”. Cụm từ này dùng để chỉ những người không chạy theo vật chất, không còn cố gắng cạnh tranh bằng mọi giá nhưng cũng không hoàn toàn buông xuôi. Thay vào đó, họ đưa sự chú ý trở lại những việc thiết thực với chính bản thân như ăn uống, ngủ nghỉ, đi làm, tiết kiệm và chăm sóc các mối quan hệ thân thiết,...
Cũng phải nói rõ, đây không phải lời tuyên bố rằng thành công hay tiền bạc không quan trọng. Người theo đuổi lối sống này vẫn có thể muốn tăng thu nhập, phát triển sự nghiệp hoặc mua nhà. Khác biệt nằm ở chỗ họ không mặc định rằng ai cũng phải đạt được những cột mốc ấy theo cùng một trình tự, ở cùng một độ tuổi.
Chẳng hạn, khi thấy bạn bè lần lượt mua nhà, mua xe, thăng chức hay khoe mức lương đáng mơ ước, thay vì tự hỏi tại sao mình chưa có được những thứ tương tự, một người theo tinh thần “chỉ lo đời mình” có thể chọn tập trung vào công việc hiện tại, dành tiền cho những mục tiêu phù hợp và học một sở thích mới mà bản thân thực sự yêu thích.
Ở tuổi ngoài 30, họ có thể chưa mua nhà nhưng đã có khoản tiết kiệm ổn định, một công việc đủ trang trải cuộc sống và thời gian dành cho gia đình. Họ cũng có thể vẫn đang nỗ lực để tăng thu nhập, nhưng không muốn vì thế mà từ bỏ toàn bộ những niềm vui nhỏ trong hiện tại.
Điểm cốt lõi là không lấy cuộc đời người khác làm thước đo duy nhất cho giá trị của mình.
Đó là lý do xu hướng sống này khác với “nằm phẳng” - nổi lên ở Trung Quốc từ năm 2021, gắn với phản ứng của một bộ phận người trẻ trước áp lực cạnh tranh về việc làm, thu nhập, nhà ở và những kỳ vọng xã hội. Người theo xu hướng này có thể chủ động giảm tham vọng, không muốn tiếp tục lao vào cuộc đua thành công theo các tiêu chuẩn truyền thống.
Trong khi đó, “chỉ lo đời mình” nhấn mạnh hơn đến cách tổ chức cuộc sống: Vẫn làm việc, kiếm tiền và chăm lo tương lai, nhưng không muốn đánh đổi mọi thứ chỉ để chứng minh bản thân với người khác.
Vì sao nhiều người muốn “chỉ lo đời mình?
1. Mệt mỏi vì cuộc sống lúc nào cũng phải có mục tiêu để chinh phục
Một trong những lý do khiến xu hướng “chỉ lo đời mình” được chú ý là tâm lý mệt mỏi trước áp lực phải liên tục phát triển và chứng minh giá trị bản thân.
Dường như ai trong chúng ta, ít thì một vài lần cũng sẽ nhận những lời khuyên như học thêm kỹ năng, mở rộng quan hệ, xây dựng thương hiệu cá nhân, nâng cao năng suất hay không ngừng bước ra khỏi vùng an toàn,... Dần dần, ngay cả những việc vốn để tận hưởng cuộc sống như đọc sách, đi du lịch hay tập thể thao cũng có thể trở thành một cách để làm đẹp hồ sơ cá nhân, tích lũy trải nghiệm hoặc chứng minh rằng mình đang không ngừng tiến bộ.
Khi mọi thứ đều có thể trở thành một mục tiêu cần chinh phục, nghỉ ngơi đôi khi cũng khiến người ta thấy sốt ruột, thậm chí là thấy mình tệ đi. Thấy bạn bè thăng chức, mua nhà, tăng thu nhập, nhiều người khó tránh khỏi cảm giác mình đang chậm hơn một nhịp. Đến cả lúc dành thời gian cho bản thân, họ vẫn có thể tự hỏi liệu mình có đang lãng phí thời gian hay bỏ lỡ cơ hội nào đó không.
Với những người hưởng ứng lối sống “chỉ lo đời mình”, điều họ muốn thay đổi không hẳn là ngừng cố gắng, mà là không biến mọi khía cạnh của cuộc sống thành một cuộc đua. Không phải sở thích nào cũng cần theo đuổi đến mức chuyên nghiệp, không phải trải nghiệm nào cũng phải đem lại bài học hay giá trị cụ thể, và cũng không phải ngày nào trôi qua cũng cần có thành tựu để chứng minh.
Đôi khi, niềm vui chỉ đơn giản là tan làm đúng giờ, về nhà ăn một bữa cơm ngon, cuối tuần ngủ nướng thêm một chút hay có thời gian đi cà phê với bạn bè. Không cần ngày nào cũng phải học thêm điều gì mới, kiếm được nhiều tiền hơn hôm qua hay làm được chuyện gì đáng để đăng lên mạng xã hội. Với họ, sống tốt không nhất thiết phải là liên tục tiến lên phía trước, mà còn là có đủ thời gian và tâm trí để tận hưởng những điều bình thường đang diễn ra mỗi ngày.
2. Không còn muốn chạy theo những tiêu chuẩn thành công được định sẵn
Nhà đẹp, xe tốt, công việc có vị trí, những chuyến du lịch đắt tiền hay hình ảnh một người luôn bận rộn với các hoạt động thú vị từng là những dấu hiệu dễ nhận biết của một cuộc sống đáng mơ ước.
Nhưng khi tiếp xúc với quá nhiều hình ảnh hào nhoáng trên mạng xã hội, một số người bắt đầu nhận ra rằng việc cố gắng duy trì hình ảnh ấy có thể tiêu tốn không ít tiền bạc, thời gian và năng lượng.
Trong bài viết về xu hướng “chỉ lo đời mình”, Qianjiang Evening News từng phỏng vấn một phụ nữ 31 tuổi họ Thẩm, hiện làm trong ngành hàng thể thao. Trước đây, cô từng chi hàng trăm nghìn nhân dân tệ mỗi năm cho hàng xa xỉ. Nhưng hiện tại, cô không còn xem những món đồ đắt tiền là thứ thiết yếu: “Đồ xa xỉ đối với tôi bây giờ chỉ là vật trang trí, có cũng được, không có cũng chẳng ảnh hưởng đến cuộc sống”
Thay vì mua quần áo đắt tiền để khẳng định phong cách, cô ưu tiên những món đồ thực sự hữu ích. Cô không còn cần dùng những món đồ đắt tiền để chứng minh giá trị bản thân. Câu chuyện này không có nghĩa mua hàng hiệu là sai hay người trẻ nên từ bỏ những mong muốn vật chất. Nó cho thấy một sự thay đổi trong cách xác định điều gì đáng để chi tiền: Nếu một món đồ thực sự khiến mình vui và phù hợp với khả năng tài chính, việc mua sắm vẫn có ý nghĩa; còn nếu chỉ mua để không thua kém người khác, có lẽ cần cân nhắc lại.
3. Muốn giảm tiêu dùng phô trương và những áp lực vô hình từ mạng xã hội
Một chiếc váy chỉ mặc để chụp ảnh, một bữa ăn phải đến đúng nhà hàng đang nổi hay một chuyến du lịch được lên kế hoạch chủ yếu để có hình đẹp đăng mạng - những điều này không có gì sai nếu xuất phát từ sở thích cá nhân. Nhưng khi chúng trở thành việc phải làm để duy trì hình ảnh, niềm vui ban đầu có thể dần biến thành áp lực.
China News ghi nhận sự thay đổi trong cách người trẻ Trung Quốc tặng quà. Tháng 5/2026, một cô gái 27 tuổi chia sẻ trên Xiaohongshu rằng vào sinh nhật, cô nhận được cuộc gọi chúc mừng từ bạn thân cùng khoản nạp 300 NDT (hơn 1 triệu đồng) vào tài khoản điện thoại. Thay vì những món quà mang tính hình thức, một bộ phận người trẻ hiện ưu tiên những thứ có thể sử dụng ngay, chẳng hạn tiền điện thoại, phí sinh hoạt hay phí thành viên các dịch vụ.
Trong khi đó, Qianjiang Evening News ghi lại câu chuyện của một nữ blogger 34 tuổi Sau thời gian từng chi tiêu thoải mái và thường xuyên đi du lịch xa, cô bắt đầu ghi chép chi tiêu, hạn chế mua trà sữa, cà phê tùy hứng, tự nấu ăn nhiều hơn và ưu tiên đi bộ, đạp xe. Những buổi gặp gỡ bạn bè cũng có thể chuyển từ các hoạt động tốn kém sang đi bộ đường dài giữa thiên nhiên.
Từ chuyện chọn quà, mua quần áo đến ăn uống mỗi ngày, điểm chung là họ ưu tiên những thứ thiết thực, phù hợp với nhu cầu và túi tiền. Quà tặng có thể là nước giặt hay thẻ điện thoại thay vì món đồ đắt đỏ; tủ quần áo được tinh giản để dễ phối đồ; những bữa ăn tự nấu cũng có thể thay thế việc thường xuyên đến nhà hàng hay quán cà phê chỉ vì địa điểm đó đang nổi tiếng trên mạng.
Điều này không có nghĩa người trẻ phải sống kham khổ hay từ bỏ mọi sở thích. Họ vẫn có thể mua món đồ mình thích, đi chơi hoặc tự thưởng cho bản thân, miễn đó là lựa chọn thực sự khiến mình vui chứ không phải khoản chi để chạy theo người khác. Giữa vô số hình ảnh về những chuyến du lịch sang chảnh, nhà đẹp hay cuộc sống đủ đầy trên mạng xã hội, lối sống “chỉ lo đời mình” cũng là cách một bộ phận người trẻ giảm bớt áp lực so sánh, tập trung vào những gì mình thực sự cần thay vì luôn có cảm giác cuộc sống của người khác tốt hơn mình.
Có người đi nhanh, có người đi chậm, miễn đang đi là được
Khi sống thực dụng không còn đồng nghĩa với nhàm chán
Một người phụ nữ 31 tuổi làm việc trong ngành hàng thể thao kể rằng cô từng hướng đến cuộc sống xa xỉ, nhưng giờ đây lại thấy những món đồ thiết thực có giá trị hơn.
Một người phụ nữ sinh năm 2003, điều hành một phòng khám y học cổ truyền, cũng chọn lối sống tiết kiệm dù không phải vì thiếu tiền.
Khoảng 90% đơn hàng trên ứng dụng giao thực phẩm của cô là thực phẩm tươi sống từ siêu thị. Trong tủ quần áo không có những chiếc váy chỉ mặc một lần để chụp ảnh, mà chủ yếu là trang phục cơ bản, dễ phối và dùng được lâu dài. Khi đi du lịch, cô ưu tiên nhà nghỉ tập thể và xe buýt.
“Không phải vì không có tiền, mà là muốn để dành tiền cho tuổi già”, cô chia sẻ.
Cô cho biết việc tự nấu ăn vừa giúp bảo vệ sức khỏe hiện tại, vừa là cách nghĩ đến cuộc sống lâu dài. Đôi khi, cô vẫn tự thưởng cho bản thân, nhưng ưu tiên những món đồ bền như điện thoại hay thiết bị làm việc, có thể sử dụng từ 5 đến 10 năm, thay vì bỏ hàng nghìn nhân dân tệ cho một đêm tại khách sạn chỉ để trải nghiệm.
Câu chuyện này cho thấy “chỉ lo đời mình” không đơn thuần là tiết kiệm tối đa. Đó là việc cân nhắc xem khoản chi nào thực sự mang lại giá trị, thay vì mặc định rằng phải tiêu tiền cho những trải nghiệm đắt đỏ mới gọi là biết tận hưởng cuộc sống.
Không cần ai công nhận, miễn bản thân thấy ổn
Một biểu hiện khác của xu hướng này là giảm sự phụ thuộc vào đánh giá từ bên ngoài. Trước đây, nhiều người có thể dành thời gian xây dựng một hình ảnh cá nhân thật chỉn chu: cuối tuần phải đi xem triển lãm, đọc sách được nhiều người nhắc đến, tham gia các hoạt động được xem là có gu hoặc kết nối với những người có vị thế.
Nhưng không phải ai cũng muốn duy trì nhịp sống ấy mãi mãi.
Một số người cũng không còn hào hứng với các cuộc tranh luận lớn trên mạng, mà chuyển sang những hoạt động đời thường như mời vài người bạn đến nhà ăn lẩu, mua thực phẩm giảm giá ở cửa hàng gần nhà và trò chuyện về những bộ phim ngắn đang xem.
Thay vì cố gắng trở thành người có nhiều trải nghiệm thú vị để kể, họ tận hưởng việc được ở cùng những người thân thiết mà không phải chuẩn bị một hình ảnh thật đẹp để đăng tải.
Câu chuyện của Tiểu Đào, một cô gái sống ở Thượng Hải được New Weekly là một ví dụ. Khi mới đến thành phố, cô từng sắp xếp kín lịch cuối tuần với các buổi đọc sách, xem triển lãm và gặp gỡ những nhóm người có điều kiện kinh tế tốt. “Cứ tưởng mình đang dần trở nên cao cấp hơn, cuối năm nhìn lại thì tiền chẳng tiết kiệm được bao nhiêu, bản thân mệt rã rời, bài đăng trên mạng xã hội có đến 300 bài nhưng chẳng có thêm người bạn thực sự thân thiết nào”, cô kể.
Sau đó, Tiểu Đào bắt đầu tự nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa và tự sắp xếp ngày nghỉ. Cuối tuần, cô đi ngủ trước 10h, sáng dậy sớm chỉ để đi chợ mua bó hoa yêu thích.
Với cô, điều quan trọng không phải là cuộc sống trông có thú vị trong mắt người khác hay không, mà là bản thân có thực sự cảm thấy thoải mái khi sống như vậy.
Vẫn làm việc, vẫn phấn đấu, chỉ là không muốn hơn thua bằng mọi giá
“Chỉ lo đời mình” không có nghĩa là nằm dài, buông xuôi hay từ bỏ mọi mục tiêu. Người có hoài bão có thể theo đuổi những mục tiêu lớn, còn người có khả năng và điều kiện khác nhau có thể chọn chăm lo tốt cuộc sống của mình, miễn không làm phiền người khác và bản thân cảm thấy vui vẻ.
Mỗi người có năng lực, điều kiện và mong muốn khác nhau. Có người muốn xây dựng sự nghiệp lớn, mua nhà, mua xe; có người chỉ mong công việc ổn định, đủ tiền trang trải sinh hoạt và có thời gian cho bản thân. Không có lựa chọn nào nhất thiết phải giống nhau, miễn phù hợp với hoàn cảnh và khiến mỗi người cảm thấy hài lòng.
Tuy nhiên, muốn sống theo cách mình thích vẫn cần có nền tảng kinh tế. Những khoản thiết yếu như tiền ăn, tiền nhà, chi phí khám chữa bệnh vẫn cần được bảo đảm. Vì vậy, “chỉ lo đời mình” không phải là ngừng cố gắng, mà là biết mình đang cố gắng vì điều gì. Thay vì làm việc đến kiệt sức chỉ để theo kịp người khác, mỗi người có thể đặt ra mục tiêu vừa sức, chủ động lo cho cuộc sống của mình và không nhất thiết phải chạy theo những cột mốc thành công mà xã hội hay mạng xã hội thường đề cao.
“Chỉ lo đời mình” có phải lúc nào cũng tốt?
Nhìn ở góc độ tích cực, xu hướng này giúp người trẻ nhìn lại những điều mình thực sự cần, thay vì mặc định phải sống theo một danh sách thành tựu được xã hội đặt ra. Nó cũng nhắc nhở rằng những việc như nấu ăn, chăm sóc sức khỏe, tiết kiệm tiền và duy trì các mối quan hệ thân thiết đều là những phần quan trọng của một cuộc sống tốt.
Tuy nhiên, không nên lý tưởng hóa “chỉ lo đời mình” như một lời giải cho mọi áp lực. Bởi nếu bị đẩy đến cực đoan, việc thu mình vào thế giới riêng có thể khiến một người dần mất kết nối với những vấn đề bên ngoài, không còn quan tâm đến các mối quan hệ cộng đồng hoặc ngại đối diện với những thử thách cần thiết.
Trong một bài bình luận đăng ngày 11/9/2026, The Paper cho rằng “chỉ muốn sống cuộc sống bình thường” có thể giúp con người gỡ bỏ những lớp áp lực không cần thiết, nhưng cũng đặt ra câu hỏi: Nếu chỉ tập trung vào những điều phục vụ trực tiếp cho cuộc sống cá nhân và từ chối mọi suy nghĩ vượt ra ngoài đời sống thường nhật, liệu sự bình yên ấy có trở thành một dạng thu mình quá mức hay không?
Bài viết cũng lưu ý rằng giảm mua sắm không đồng nghĩa với việc hoàn toàn thoát khỏi vòng xoáy tiêu dùng. Một người có thể không còn chi nhiều tiền cho đồ đạc, nhưng lại dành hàng giờ mỗi ngày cho video ngắn hoặc những hình thức giải trí khiến thời gian và sự chú ý bị tiêu hao.
Một ranh giới khác cũng cần được chú ý: Không nên biến “sống bình thường” thành một tiêu chuẩn mới để phán xét người khác. Có người thực sự hạnh phúc khi theo đuổi sự nghiệp, mua nhà, kinh doanh hay đặt ra những mục tiêu lớn. Điều đó không có nghĩa họ đang sống vì người khác hoặc chưa biết tận hưởng cuộc đời.
Ngược lại, cũng không phải ai muốn sống chậm hơn đều có đủ điều kiện để làm như vậy. Với những người đang phải lo tiền thuê nhà, chăm sóc gia đình hoặc đối mặt với công việc bấp bênh, việc theo đuổi một cuộc sống bình yên còn phụ thuộc vào những điều kiện kinh tế rất thực tế.
Sau cùng, điều đáng chú ý ở xu hướng “chỉ lo đời mình” không phải là người trẻ đã từ bỏ tham vọng hay chưa, mà là họ bắt đầu đặt câu hỏi về những mục tiêu mà mình từng mặc định phải theo đuổi.
Có thể người này vẫn muốn kiếm thật nhiều tiền, người khác lại muốn có thời gian cho gia đình, còn một người ở tuổi ngoài 30 chỉ mong đủ tài chính để sống ổn định và có thể dành một buổi cuối tuần đi học cắm hoa. Những lựa chọn ấy không nhất thiết phải giống nhau.
Bởi cuộc sống không phải bảng xếp hạng mà ai cũng cần chen lên vị trí cao hơn người bên cạnh. Đôi khi, biết mình muốn gì, có khả năng lo cho những nhu cầu thiết yếu và không phải liên tục chứng minh giá trị bản thân với người khác cũng đã là một cách sống đáng cân nhắc.
Kệ người khác đang ở đâu trên hành trình của họ. Điều quan trọng là mình có đang đi trên con đường phù hợp với chính mình hay không.
Trần Hà - Nguồn: Sohu, Qianjiang Evening News, China News, Weibo, Xiaohongshu.
