Ý tưởng phát triển một loại máy bay không người lái đánh chặn tái sử dụng đầy triển vọng của Nga với tên gọi tạm thời là Tubus, thay thế cho chính S-400 lừng danh trong bối cảnh hiện tại, đang dấy lên những cuộc tranh luận sôi nổi trong giới chuyên gia quân sự.
UAV Tubus có gì?
Diện mạo hoàn chỉnh của dòng UAV cường kích/đánh chặn tái sử dụng đầy hứa hẹn này của Nga được phác thảo như sau: Về mặt kết cấu, drone được thiết kế theo dạng "cánh bay" tích hợp thân cánh liền khối. Thiết kế giúp tối đa hóa không gian bên trong để chứa vũ khí và nhiên liệu, đồng thời giảm thiểu đáng kể diện tích phản xạ radar.
Thân máy bay được làm từ vật liệu composite nội địa giá thành rẻ và sợi carbon siêu bền. Phần trung tâm là một cụm ống phóng kép dạng mô-đun cứng bằng sợi carbon cỡ 80 mm đặt nằm ngang để chứa tên lửa.
Thiết kế hoàn toàn không có giá treo ngoài nhằm tránh làm ảnh hưởng đến tính năng khí động học. UAV có chiều dài 3,4 mét, sải cánh 4,8 mét, đặc biệt phần đầu cánh có thể gập gọn để tiện vận chuyển bằng thùng xe tải.
Trọng lượng cất cánh của "Tubus" rơi vào khoảng 280 kg. Trái tim của máy bay là động cơ đốt trong piston 2 thì, 2 xi-lanh làm mát bằng không khí thuộc dòng APD-80 do Nga sản xuất, công suất 80 mã lực, kết hợp với cánh quạt đẩy tiếng ồn thấp ở phía đuôi.
Động cơ xăng không tạo ra vệt nhiệt khổng lồ như động cơ phản lực, giúp "Tubus" gần như vô hình trước các cảm biến hồng ngoại và đảm bảo cho UAV duy trì vận tốc hành trình ở mức 160–180 km/h. Thời gian bay tuần nhiễu tối thiểu từ 8–10 tiếng, và bán kính chiến đấu có thể đạt tới 1.200–1.500 km ở chế độ tuần tra.
Vũ khí chính của Tubus là hai tên lửa hàng không dẫn đường S-8KOR (cỡ 80 mm, nặng 16,7 kg, trang bị đầu đạn nổ lõm phá mảnh nặng 5 kg) đặt ngang bên trong ống phóng kép.
Tên lửa được phóng bằng phương pháp "phóng nguội" (sử dụng liều phóng phụ đẩy tên lửa ra xa 7–10 mét trước khi mở cánh bướm và kích hoạt động cơ phản lực chính). Cơ chế này giúp bảo vệ hoàn toàn lớp vỏ UAV khỏi luồng khí nén nóng. Tầm bắn của tên lửa đạt từ 5–7 km.
Để chuẩn bị cho kịch bản đối đầu trực diện với các dòng drone đối phương như Hornet của Mỹ, máy bay được tích hợp một hệ thống phòng thủ chủ động (KAЗ). Ở phần đuôi của Tubus có thể bố trí 4 ống phóng lưới mini bằng vật liệu Kevlar chuyên dụng. Khi phát hiện UAV đánh chặn dùng AI của đối phương áp sát nguy hiểm ở khoảng cách 20 mét, lưới sẽ được phóng ra phía sau để làm kẹt cánh quạt của kẻ tấn công.
Để đáp ứng tiêu chí tái sử dụng, chiếc UAV của Nga cần một cơ chế thu hồi hiệu quả. Việc loại bỏ hệ thống càng đáp truyền thống và sự phụ thuộc vào sân bay được giải quyết bằng một chiếc dù cứu hộ bằng nylon có thể tái sử dụng (được phóng ra bằng thuốc nổ), kết hợp với các càng trượt composite có thể thu gọn dưới bụng máy bay và các tấm đệm xốp polyurethane dạng tổ ong có thể thay thế để hấp thụ lực tác động theo phương thẳng đứng khi tiếp đất.
Tubus đối đầu với Lyuty và Baba-Yaga
Việc xếp Tubus hai nòng vào danh mục UAV đánh chặn của lực lượng Phòng không cho phép làm sạch bầu trời tầm thấp một cách hiệu quả mà không cần lãng phí các quả tên lửa S-400 đắt đỏ và khan hiếm vào những mục tiêu bằng nhựa giá rẻ bay theo bầy. Cuộc đi săn các UAV dạng máy bay tầm xa của Tubus hứa hẹn sẽ diễn ra tương đối dễ dàng.
Dòng UAV cảm tử tầm xa Lyuty của Ukraine là một thiết bị cỡ lớn, tốc độ chậm và tiếng động cơ xăng phát ra rất lớn. Khi hành trình, nó bay theo các tọa độ GPS được lập trình sẵn ở độ cao từ 100 đến 500 mét và hoàn toàn không có khả năng cơ động né tránh. Nếu UAV của Nga tuần tra ở độ cao lên tới 3.000 mét, hệ thống quang điện OES ở mũi của nó dễ dàng phát hiện ra luồng khí thải nóng từ động cơ An-196 của đối phương ở khoảng cách lên tới 10–12 km.
Mạng thần kinh nhân tạo trên boong lập tức khóa mục tiêu, Tubus tiếp cận từ phía sau đuôi của Lyuty, đồng tốc và bổ nhào xuống khoảng cách 5 km. Thiết bị đo xa laser bật lên, chùm tia vô hình bám chặt vào thân mục tiêu và tên lửa S-8KOR được khai hỏa. Tên lửa lao đến mục tiêu với vận tốc âm thanh. Đầu đạn nổ mảnh 5 kg sẽ xé toạc lớp vỏ nhựa thủy tinh của Lyuty thành từng mảnh vụn. Xác suất đánh chặn thành công trong kịch bản này ước tính đạt từ 95–97%.
Tương tự, những chiếc UAV đánh chặn này cũng không để cho các dòng drone ném bom đêm tốc độ chậm như Baba-Yaga có bất kỳ cơ hội sống sót nào. Mối đe dọa từ Baba-Yaga nằm ở chỗ chúng có thể mang tới 20 kg mìn và có hệ thống bảo vệ mạnh mẽ chống lại các thiết bị chế áp điện tử thông thường ở chiến hào. Tuy nhiên, vào ban đêm, hệ thống OES của Tubus sẽ chuyển sang chế độ camera nhiệt.
Một chiếc hexacopter cỡ lớn với 6 động cơ điện hoạt động liên tục và khối pin đại sẽ hiện lên sáng rực như một cây thông Noel trên màn hình nhiệt. Vì Baba-Yaga gần như chỉ bay treo một chỗ, Tubus sẽ chiếu laser từ trên xuống từ một quỹ đạo ổn định.
Tên lửa S-8KOR lao thẳng đứng xuống, đầu đạn xuyên nổ mảnh sẽ đâm xuyên qua chiếc copter, kích nổ trực tiếp các quả mìn mà đối phương mang theo. Xác suất đánh chặn thành công ước tính đạt tới 90%. Điều quan trọng là Tubus phóng tên lửa từ khoảng cách 5 km, hoàn toàn nằm ngoài tầm bắn của các loại tên lửa phòng không vác vai của đối phương ở tiền tuyến.
Quốc Vinh (Theo Topcor)
