Hãng tin Times Now (Ấn Độ) ngày 19/5 đưa tin, Mỹ sẽ tiến hành một vụ phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa Minuteman III có khả năng mang đầu đạn hạt nhân vào ngày 20/5, chỉ vài ngày sau khi Nga tuyên bố thử nghiệm hệ thống tên lửa chiến lược RS-28 Sarmat của họ.
Theo một tuyên bố được đưa ra bởi Căn cứ Không gian Vandenberg ở California, thời gian phóng tên lửa Minuteman III không mang đầu đạn đã được lên kế hoạch từ 00:01 đến 6:01 giờ Thái Bình Dương (tức 15:01 đến 21:01 cùng ngày theo giờ Việt Nam). Cuộc thử nghiệm sẽ được tiến hành dưới sự giám sát của Bộ Tư lệnh Tấn công Toàn cầu thuộc Không quân Mỹ từ khu vực phía bắc của căn cứ.
Các quan chức Mỹ đã cố gắng tách vụ phóng tên lửa này khỏi những căng thẳng địa chính trị hiện tại, nhấn mạnh rằng hoạt động này đã được lên kế hoạch từ nhiều năm trước và là một phần của chương trình kiểm chứng năng lực sẵn sàng chiến đấu thường xuyên. Không quân Mỹ cho biết mục đích của vụ phóng là để “kiểm chứng tính an toàn và khả năng sẵn sàng của hệ thống vũ khí”.
Tuy nhiên, theo Times Now, thời điểm này chắc chắn thu hút sự chú ý của quốc tế vì nó diễn ra sau vụ thử tên lửa Sarmat mới nhất của Nga và những tuyên bố mới của Tổng thống Nga Vladimir Putin về năng lực hạt nhân chiến lược của Moscow. Tuần trước, ông Putin tuyên bố rằng hệ thống tên lửa Sarmat (thường được NATO gọi là “Satan II”) sẽ được đưa vào biên chế chiến đấu trước thời điểm cuối năm nay sau vụ phóng mà chính quyền Nga mô tả là thành công.
Đài truyền hình nhà nước Nga đã phát sóng đoạn phim ghi lại cảnh Tư lệnh Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga Sergei Karakayev báo cáo với Tổng thống Putin về cuộc thử nghiệm tên lửa.
Tên lửa RS-28 Sarmat được thiết kế để thay thế hệ thống tên lửa SS-18 đã lỗi thời từ thời Liên Xô, vốn được biết đến trong Chiến tranh Lạnh với tên gọi “Satan”. Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), RS-28 Sarmat đã được phát triển từ năm 2011 và đã phải đối mặt với nhiều lần trì hoãn và khó khăn trong quá trình thử nghiệm.
Vì sao tên lửa Sarmat lại quan trọng?
Các quan chức Nga mô tả Sarmat là một trong những hệ thống tên lửa chiến lược mạnh nhất từng được phát triển. Theo những ước tính công khai được trích dẫn trong các báo cáo truyền thông, tên lửa này có tầm bắn vượt quá 10.000 km và được cho là có thể mang nhiều đầu đạn hạt nhân có thể nhắm mục tiêu độc lập. Tổng thống Putin tuyên bố tầm hoạt động của tên lửa vượt quá 35.000 km.
“Tổng công suất của đầu đạn mang theo lớn hơn gấp bốn lần so với bất kỳ đầu đạn tương tự nào hiện có của phương Tây”, ông Putin tuyên bố sau lần phóng mới nhất.
Không giống như Minuteman III của Mỹ sử dụng nhiên liệu rắn, Sarmat sử dụng nhiên liệu lỏng. Điều đó mang lại cho nó một số lợi thế về tải trọng nhưng cũng tạo ra những nhược điểm về mặt hoạt động vì tên lửa phải được nạp nhiên liệu ngay trước khi phóng. Các nhà phân tích từ lâu đã tranh luận về việc liệu điều đó có ảnh hưởng đến khả năng sống sót và khả năng triển khai nhanh chóng tên lửa trong các tình huống khủng hoảng hay không.
Chương trình phát triển tên lửa Sarmat cũng phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ sau một cuộc thử nghiệm thất bại hồi tháng 9/2024, được cho là đã để lại một hố khổng lồ tại bãi phóng Plesetsk Cosmodrome ở vùng Arkhangelsk của Nga. Hãng thông tấn Astra (Nga) lưu ý rằng Tổng thống Putin đã nhiều lần tuyên bố tên lửa này sắp sửa sẵn sàng hoạt động kể từ năm 2021.
Thời điểm càng làm tăng thêm tín hiệu chiến lược
Theo Times Now, hoạt động thử tên lửa mới nhất diễn ra vào thời điểm nhạy cảm đối với Moscow. Cuộc thử nghiệm tên lửa Sarmat của Nga diễn ra ngay sau lễ duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5 khá trầm lắng, lần đầu tiên trong gần hai thập kỷ không có khí tài quân sự lớn nào được trưng bày công khai ở Moscow. Chính quyền Nga được cho là đã giảm quy mô lễ duyệt binh vì lo ngại về an ninh liên quan đến các cuộc tấn công của Ukraine vào sâu bên trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ.
Sau đó, Tổng thống Putin đã biện hộ cho việc không trưng bày khí tài quân sự, nói rằng lực lượng Nga nên tập trung vào việc đạt được điều mà ông gọi là "đánh bại quyết định" đối phương ở Ukraine. Thay vì các màn trình diễn trực tiếp, các màn hình khổng lồ trên Quảng trường Đỏ đã phát sóng các đoạn phim chiến trường được dàn dựng trước. Theo thống kê, Nga hiện đang sở hữu kho đầu đạn hạt nhân lớn nhất thế giới với hơn 5.500 đầu đạn; Mỹ sở hữu hơn 5.000 đầu đạn.
Times Now nhận định, mặc dù cả hai quốc gia tiếp tục mô tả các vụ phóng là các hoạt động chiến lược thường lệ, nhưng hình ảnh các vụ thử tên lửa gần như đồng thời giữa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới khó có thể không bị chú ý trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang liên quan đến Ukraine, NATO và cuộc cạnh tranh an ninh toàn cầu rộng lớn hơn.
Duy Nguyễn
Theo Times Now
