Su-57 lấp ló trên chiến trường
Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ năm, thế nhưng Moscow chỉ thỉnh thoảng mới đưa dòng tiêm kích hiện đại nhất của mình là Su-57 vào thực chiến.
Giới phê bình lập luận rằng Moscow đang cố tình hạn chế sử dụng loại máy bay này nhằm bảo vệ tiềm năng xuất khẩu của nó. Theo họ, bất kỳ tổn thất nào được phía Ukraine xác nhận cũng sẽ làm xói mòn nghiêm trọng niềm tin dành cho dòng tiêm kích này trên thị trường xuất khẩu quốc tế.
Tuy nhiên, các báo cáo gần đây từ truyền thông Ukraine chỉ ra rằng Nga đã bắt đầu sử dụng Su-57 cho nhiệm vụ chống máy bay không người lái. Dẫu vậy, ngay cả trong vai trò hạn chế này, phản hồi về hiệu quả hoạt động của dòng tiêm kích tàng hình cho đến nay vẫn khá trái chiều.
Nga được cho là đã triển khai các tiêm kích tàng hình Su-57 để đánh chặn các máy bay không người lái của Ukraine trong cuộc tấn công vào Nhà máy lọc dầu Omsk ngày 6/7. Nhưng bất chấp những nỗ lực đã bỏ ra, cuộc tấn công của phía Ukraine vẫn mang lại kết quả.
Sau vụ tấn công, trên mạng Internet đã xuất hiện các đoạn video do người dân địa phương ghi lại, ghi nhận hình bóng của chiếc Su-57 đầy bí ẩn bay qua đầu với tiếng gầm rú chói tai.
Kênh giám sát "Exilenova+" của Ukraine đã công bố một đoạn video quay cảnh tiêm kích Su-57 nổ súng vào các drone ở gần Nhà máy lọc dầu Omsk. Tuy nhiên, chiếc máy bay này được báo cáo là chỉ bắn hạ được duy nhất một chiếc drone.
Đáng chú ý, các thông tin về việc Nga sử dụng dòng tiêm kích Su-57 cực kỳ khan hiếm để chống drone xuất hiện chỉ một tuần sau khi lộ diện những bức ảnh chụp Su-57 mang tên lửa đối không R-73 gắn trên các giá treo dưới cánh, thay vì đặt trong khoang vũ khí ẩn bên trong thân.
Việc treo tên lửa bên ngoài như vậy sẽ làm giảm khả năng tàng hình của Su-57. Tuy nhiên, nếu chiếc máy bay này chủ yếu được sử dụng để chống lại các thiết bị bay không người lái, thì việc duy trì đặc tính tàng hình không còn quá nhiều ý nghĩa.
Những công dụng mới
Trước đó trong tháng này, trên các mạng xã hội cũng đã lan truyền hình ảnh tiêm kích Su-57 được trang bị tên lửa đối không tầm ngắn R-73/R-74 (AA-11 Archer).
Việc bố trí các tên lửa đối không tầm ngắn này ở bên ngoài thân máy bay cho thấy cấu hình vũ khí của Su-57 đã được tối ưu hóa cho các trận không chiến ở cự ly gần – nhiều khả năng là để đối phó với các drone tấn công và tên lửa hành trình tầm xa của Ukraine mà Kiev mới bắt đầu sử dụng gần đây.
Trong một bức ảnh khác, chiếc tiêm kích này được nhìn thấy mang theo một thiết bị ngắm bắn bí ẩn dưới vỏ bọc động cơ bên trái.
Đồng thời, các blogger quân sự Nga cũng lưu ý rằng, dựa trên các bức ảnh, những chiếc Su-57 này đã được cấu hình chuyên dụng để săn tìm drone và tên lửa hành trình của Ukraine.
Cần phải chỉ ra rằng Nga không phải là quốc gia duy nhất sử dụng tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm để chống lại các thiết bị bay không người lái.
Trước đó, Mỹ, Anh, Hà Lan và Israel đều đã từng triển khai tiêm kích thế hệ thứ năm F-35 trong các chiến dịch chống drone.
Đáng chú ý, Su-57 là chiến đấu cơ duy nhất đang hoạt động của Nga được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA).
Nga từng tuyên bố kế hoạch nâng cấp radar AESA cho các tiêm kích Su-35 để thay thế cho dòng radar mảng pha quét điện tử thụ động (PESA) "Irbis-E" hiện tại. Tuy nhiên, các radar nâng cấp này vẫn chưa được lắp đặt trên các tiêm kích Su-35 thực tế.
Các radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) có khả năng thích ứng tốt hơn nhiều trong việc theo dõi các mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái và tên lửa hành trình.
Ngoài ra, Su-57 còn được trang bị hệ thống quang-điện tử thụ động 101KS.
Hệ thống này bao gồm một cảm biến tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại (IRST) được bố trí ngay phía trước buồng lái của phi công, cùng một cảm biến hình ảnh hồng ngoại chuyên dụng cho các chuyến bay ở độ cao thấp.
Các cảm biến IRST đặc biệt hiệu quả trong việc chống lại các dòng drone bay chậm, độ cao thấp và có diện tích phản xạ radar nhỏ.
Chưa dừng lại ở đó, Su-57 còn được tích hợp một pháo đơn nòng 30mm ở gốc cánh phải với cơ số đạn 150 viên. Khẩu pháo 30mm này hoàn toàn có thể được sử dụng hiệu quả để tiêu diệt các loại drone.
Những đặc tính kỹ thuật này của Su-57 đồng nghĩa với việc dòng máy bay này có thể được sử dụng một cách hiệu quả để đối phó với các mối đe dọa từ drone – vốn đang là một bài toán hóc búa đối với Nga.
Trong suốt cuộc xung đột tại Ukraine, các tiêm kích Su-57 mới chỉ tham gia vào một số lượng hạn chế các đòn tấn công tầm xa từ khoảng cách an toàn. Do đó, việc chuyển hướng sử dụng chúng vào nhiệm vụ chống drone sẽ cho phép Nga áp dụng các tiêm kích tối tân nhất của mình vào thực chiến mà không phải đối mặt với những rủi ro rõ ràng có thể gây ảnh hưởng xấu đến tiềm năng xuất khẩu của quốc gia.
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
