Thời gian qua, Các ngân hàng liên tiếp phát đi cảnh báo về tình trạng lừa đảo công nghệ cao với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đáng chú ý, nhiều đối tượng hiện sử dụng công nghệ giả mạo số điện thoại, làm giả giọng nói bằng AI và chiếm quyền điều khiển điện thoại từ xa để đánh cắp tiền trong tài khoản khách hàng.
VPBank đã phát cảnh báo khẩn về hình thức “voice phishing” - giả mạo cuộc gọi với kịch bản ngày càng phức tạp. Theo ngân hàng này, tội phạm mạng hiện không chỉ giả số điện thoại mà còn có thể giả giọng nói nhằm tạo lòng tin để chiếm đoạt tài sản và thông tin cá nhân.
Theo ngân hàng, nhiều ứng dụng gọi điện nguy hiểm cho phép kẻ gian tùy chỉnh số điện thoại hiển thị trên màn hình người nhận. Nếu số giả mạo trùng với số đã lưu trong danh bạ, cuộc gọi có thể hiện đúng tên ngân hàng, cơ quan chức năng hoặc người quen, khiến nạn nhân khó nhận biết.
Các đối tượng thường sử dụng công nghệ gọi điện qua Internet (VoIP) kết hợp tính năng “Fake Caller ID” để làm giả số điện thoại. Thậm chí, hệ thống còn có thể thay đổi giọng nói theo giới tính, độ tuổi và chèn thêm âm thanh như tiếng còi công an, tiếng văn phòng hay tiếng xe cộ nhằm tăng độ chân thực.
Từ đó, kẻ gian dựng lên hàng loạt kịch bản thao túng tâm lý như thông báo tài khoản gặp sự cố, yêu cầu xử lý khẩn cấp, dọa liên quan đến pháp luật hoặc thúc giục chuyển tiền để khiến nạn nhân làm theo hướng dẫn.
Theo cảnh báo các cuộc gọi giả mạo có thể dẫn đến nhiều rủi ro nghiêm trọng. Trong nhiều trường hợp, đối tượng giả danh ngân hàng, sàn thương mại điện tử hoặc cơ quan chức năng để yêu cầu khách hàng chuyển tiền vào “tài khoản an toàn”, đăng ký nâng hạn mức tín dụng hoặc tham gia chương trình ưu đãi nhằm chiếm đoạt tiền.
Ngoài ra, tội phạm mạng còn tìm cách đánh cắp thông tin nhạy cảm như số CCCD, dữ liệu sinh trắc học, thông tin thẻ ngân hàng, mã OTP, tên đăng nhập và mật khẩu dịch vụ ngân hàng số.
Đáng lo ngại, một số đối tượng còn giả danh cơ quan chức năng để dụ người dùng cài đặt ứng dụng chứa mã độc. Sau khi cài ứng dụng, điện thoại có thể bị chiếm quyền điều khiển từ xa, tạo điều kiện cho kẻ gian kiểm soát tài khoản ngân hàng và thực hiện giao dịch trái phép.
Trước tình trạng trên, ngân hàng khuyến cáo khách hàng không tin tưởng tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị trên màn hình vì Caller ID hoàn toàn có thể bị làm giả. Ngân hàng cũng đưa ra nguyên tắc “3 không”, gồm: Không cung cấp mã OTP, không tiết lộ mật khẩu và không chia sẻ thông tin nhạy cảm qua điện thoại trong mọi trường hợp.
Agribank cũng liên tục cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo mới trên môi trường số.
Theo Agribank, một trong những chiêu trò phổ biến hiện nay là giả danh công an, cơ quan thuế hoặc cán bộ địa phương gọi điện yêu cầu người dân cập nhật thông tin cá nhân, đồng bộ dữ liệu căn cước công dân hoặc cài ứng dụng giả mạo. Sau khi người dùng thực hiện, các đối tượng có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại, lấy mã OTP và chuyển tiền khỏi tài khoản.
Ngân hàng này cũng ghi nhận tình trạng giả danh nhân viên điện lực, cấp nước, truyền hình hoặc nhà mạng để thông báo khách hàng chưa thanh toán hóa đơn và đe dọa cắt dịch vụ. Sau đó, kẻ gian yêu cầu truy cập đường link hoặc tải ứng dụng để “thanh toán trực tuyến”, qua đó đánh cắp thông tin ngân hàng.
Một thủ đoạn khác là giả danh trường học, bệnh viện hoặc cơ sở y tế gọi điện thông báo người thân gặp tai nạn, đang cấp cứu và yêu cầu chuyển tiền gấp. Các cuộc gọi thường tạo áp lực tâm lý lớn, khiến nạn nhân mất bình tĩnh và chuyển tiền theo yêu cầu.
Đặc biệt, nhiều đối tượng còn kết bạn Zalo, gửi đường link lạ hoặc yêu cầu xác minh thông tin qua ứng dụng nhắn tin để dẫn dụ người dùng truy cập vào website giả mạo, từ đó chiếm đoạt dữ liệu cá nhân và tài khoản ngân hàng.
Theo các ngân hàng, trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo liên tục biến tướng và ứng dụng AI để đánh lừa nạn nhân, người dân cần chủ động xác minh thông tin qua các kênh chính thức; tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin ngân hàng và không cài đặt ứng dụng lạ theo hướng dẫn từ các cuộc gọi hoặc tin nhắn không rõ nguồn gốc.
Huỳnh Duy
